Bhươn Quốc gia Sông Thanh, mưy ooy 10 zr’lụ crâng pr’đươi váih k’tiếc ga mắc chr’nắp âng Việt Nam, đhị đâu nắc đhị ta moon váih bấc vàng... Toọm Tà Vạt, Dốc Mây cắh cậ Thạnh Mỹ nắc đợ đhị k’rong pazưm bấc boọng bhrợ vàng cắh liêm crêê. K’noọ đợc, vêy tước 75 boọng vàng xoọc bhrợ cắh cậ lơi jợ đhị zr’lụ nâu.

Nắc manứih ơy ta luôn k’đhơợng bhrợ k’ha riêng g’lúh apêê lướt chấc lêy, plăm pruúh t’mứt apêê bhrợ vàng cắh liêm crêê ooy lấh 10 c’moo hanua, t’coóh Nguyễn Đức Toàn, Trưởng phòng Tài nguyên lâng Môi trường chr’hoong Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam moon, vel đông cắh năl cơnh bhrợ têng đắh bhiệc zêl cha groong apêê bhrợ vàng cắh liêm crêê đhị bhươn Quốc gia Sông Thanh. Ting cơnh t’coóh Toàn, xang zâp g’lúh chấc lêy zêl pruúh t’mứt apêê bhrợ vàng cắh liêm crêê, c’bhúh chức năng t’mêê chô nắc apêê moót bhrợ cớ: “Bh’rợ k’đhơợng zư vàng cóh vel đông lưm bấc zr’nắh k’đhạp, c’lâng c’tốch lướt vốch, vel đông ặt cóh ch’ngai, cắh bấc ngai lướt bấc. zâp đhị bhrợ têng vàng cắh liêm crêê k’tứi la lêếh, apêê nắc lêy tông pay bhrợ têng, têêm ngăn đắh pa bhrợ cắh váih, bhiệc lêy đươi bhrợ cơnh môi trường pháp luật nắc cắh váih, đhr’năng têêm ngăn an ninh cung k’đhạp.”

T’ngay 22/6 t’mêê đâu, tỉnh Quảng Nam nắc ơy bhrợ liêm xang c’lâng bh’rợ bhrợ pa hư zâp boọng vàng cóh bhươn Quốc gia Sông Thanh. Cơnh đêếc, xang k’zệt c’moo, g’lúh tr’nơợp 75 boọng bhrợ vàng cắh liêm crêê ta bhrợ pa hư zêng. K’ha riêng apêê bhrợ vàng ta t’mứt pa chô, cắh đoọng ặt bhrợ cóh bhươn Quốc gia. T’coóh Đinh Văn Hồng, Gíam đốc bhươn Quốc gia Sông Thanh đoọng năl, xoọc đâu, bhiệc bhrợ têng vàng cắh liêm crêê doọ dzợ váih, hân đhơ cơnh đêếc, doọ dzợ đoọng dưr váih cớ bhiệc nâu ooy brương tr’nu, nắc đoo bhiệc k’đhạp bhlâng lâng ngành chức năng: “Zr’nắh k’đhạp bhlâng, cắh vêy bhrợ mưy chu nắc liêm choom, tu zr’lụ nâu nắc zêng đợ đhị zr’lụ zr’nắh k’đhạp, ch’ngai âng bhươn Quốc gia lâng vêy bấc c’lâng lướt moót zr’lụ nâu. L’lăm, bhươn Quốc gia Sông Thanh bhrợ pa dưr cớ 2 trạm đhị zr’lụ nâu lâng 41 đồng chí. K’noọ tước đâu, bhươn Quốc gia Sông Thanh zước đắh tỉnh đoọng bhrợ pa liêm cớ lâng chóh crâng t’mêê đhị zr’lụ nâu. Đh’rứah lâng nâu nắc vêy c’lâng bh’rợ bhrơợng k’rơ lâng đợ apêê k’rong pazưm âng đơơng manứih, pr’đươi pr’lướt bhrợ têng cớ.”

Bhươn Quốc gia Sông Thanh vêy pa zêng k’tiếc bhứah k’noọ 77.000ha, lướt vốch zr’nắh bhlâng, zi lấh đhị 12 chr’val âng 2 chr’hoong Nam Giang lâng Phước Sơn. T’coóh Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam đoọng năl, xang bêl bhrợ pa hư zâp boọng bhrợ vàng, UBND tỉnh Quảng Nam k’đươi moon zâp c’bhúh chức năng lâng 2 chr’hoong Nam Giang, Phước Sơn t’bhlâng zâp bh’rợ zêl cha groong, oó đoọng dưr váih đhr’năng bhrợ vàng cắh liêm crêê đhị đâu: “K’đươi moon c’bhúh Công an, Biên phòng lâng zâp c’bhúh đhanuôr xay moon đoọng ha đhanuôr 2 chr’hoong nâu năl xoọc đâu doọ dzợ bơơn bhrợ vàng cắh liêm crêê cóh bhươn Quốc gia Sông Thanh. Râu 2, azi nắc k’đươi moon đương zêl cha groong 100%, nâu đoo cắh vêy zêl t’mứt, nắc zâp đơn vị đương zêl cha groong n’jứah zư lêy crâng n’jứah oó đoọng apêê bhrợ vàng cắh liêm crêê lêy moót ooy k’tiếc bhươn Quốc gia Sông Thanh. Acu tin lâng bhiệc bhrợ nâu nắc bhươn Quốc gia Sông Thanh doọ dzợ vêy apêê bhrợ vàng cắh liêm crêê cóh đâu./.”

Bao giờ chấm dứt khai thác vàng trái phép

trong vườn Quốc gia Sông Thanh?

     Long Phi/VOV miền Trung

Tình trạng khai thác vàng trái phép tại vườn Quốc gia Sông Thanh, tỉnh Quảng Nam đã tồn tại dai dẳng hàng chục năm nay, gây ảnh hưởng xấu đến hệ sinh thái vườn Quốc gia và an ninh trật tự địa phương. Mới đây, tỉnh Quảng Nam đã dùng thuốc nổ để đánh sập 75 hầm khai thác vàng trái phép tại đây. Liệu giải pháp mới này có triệt để ngăn chặn nạn “vàng tặc” tái diễn như kỳ vọng của địa phương này?

Vườn Quốc gia Sông Thanh, một trong 10 khu rừng đặc dụng có diện tích lớn nhất trong hệ thống rừng đặc dụng của Việt Nam, nơi này từng mệnh danh là “thánh địa vàng”… Khe Tà Vạt, Dốc Mây hay Thạnh Mỹ là những địa điểm tập trung nhiều hầm khai thác vàng trái phép. Ước tính, có đến 75 hầm vàng đang khai thác hoặc bị bỏ hoang tại khu vực này.

Từng chỉ huy hàng trăm đợt truy quét, đẩy đuổi trong hơn 10 năm qua, ông Nguyễn Đức Toàn, Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam thừa nhận rằng, địa phương gần như “bất lực” trong việc ngăn chặn nạn “vàng tặc” tại vườn Quốc gia sông Thanh. Theo ông Toàn, sau mỗi đợt truy quét, đẩy đuổi, lực lượng chức năng vừa rút về thì đâu lại vào đấy.“Công tác quản lý khoáng sản thì địa phương có nhiều khó khăn lắm, đường xá đi lại, địa bàn thường là khu vực hẻo lánh, xa khu dân cư, ít người qua lại. Các điểm khai thác trái phép nhỏ lẻ, người ta tranh giành, cướp giật làm, an toàn lao động không có, việc chấp hành môi trường pháp luật là không có, tình hình an ninh trật tự rất là phức tạp.”

Ngày 22-6 vừa qua, tỉnh Quảng Nam đã hoàn thành kế hoạch đánh sập các hầm vàng trong lâm phận vườn Quốc gia Sông Thanh. Như vậy, sau hàng chục năm, lần đầu tiên 75 hầm khai thác vàng trái phép tại đây bị “xóa xổ”. Hàng trăm phu vàng bị đẩy đuổi ra khỏi vườn Quốc gia. Ông Đinh Văn Hồng, Giám đốc Vườn Quốc gia Sông Thanh cho biết, tạm thời tình trạng khai thác vàng trái phép đã được giải quyết, thế nhưng, để không tái diễn tình trạng này thì vẫn là bài toán khó đối với ngành chức năng.“Chắc chắn là điều rất khó khăn, không phải một sớm một chiều là làm được điều này vì khu vực này lọt vào trong vùng lõi của vườn Quốc gia và có rất nhiều đường để vào khu vực này. Trước mắt, vườn Quốc gia sông Thanh sẽ thành lập lại 2 trạm tại khu vực này với 41 đồng chí. Sắp tới vườn Quốc gia sông Thanh sẽ xin ý kiến tỉnh để quy hoạch lại, thiết kế và trồng rừng mới tại khu vực này. Cùng với đó, sẽ có giải pháp quyết liệt, xử lý nghiêm các đối tượng đầu nậu tập trung đưa người và phương tiện vào khai thác trở lại.”

        Vườn Quốc gia Sông Thanh có tổng diện tích gần 77.000 ha, địa hình phức tạp, trải dài trên 12 xã thuộc 2 huyện Nam Giang và Phước Sơn. Ông Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam cho biết, sau khi tổ chức đánh sập các hầm vàng, UBND tỉnh Quảng Nam đề nghị các lực lượng chức năng và 2 huyện Nam Giang, Phước Sơn tăng cường mọi biện pháp ngăn chặn, không để tái diễn tình trạng khai thác vàng trái phép tại đây.“Huy động lực lượng Công an, Biên phòng và các lực lượng xã hội tuyên truyền cho người dân 2 huyện này biết được việc hiện nay không còn tình trạng “vàng tặc” trên vườn Quốc gia sông Thanh. Thứ hai, chúng tôi sẽ chỉ đạo chốt chặn 100%, nghĩa là không có đẩy đuổi, mà các đơn vị chốt chặn vừa bảo vệ rừng vừa nghiêm cấm không cho “vàng tặc” vào lâm phận vườn Quốc gia sông Thanh. Tôi tin rằng với cách làm này thì vĩnh viễn vườn Quốc gia sông Thanh sẽ không còn “vàng tặc” tại nơi đây.”./.