6 giờ ra diu t’ngay 5/6, k’zêt ma nưih đong âng 17 liệt sĩ âng đơn vị Tiểu đoàn Đặc công 404, Quân khu 5 poor khăn tang bhooc âi tươc đhị Bha nụ Ping xal Liệt sỹ chr’hoong Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam. P’căn Hoàng Thị Tám ăt coh thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang, đha đhi n’đil liệt sỹ Hoàng Văn Mão, Tiểu đoàn Trưởng Tiểu đoàn Trưởng Tiểu đoàn Đặc công 404, Quân khu 5 căh ma mông đhị Tang bhuông păr Khâm Đức đoọng năl, a noo Mão xung  phong lươt bộ đội tơợ bêl 18 c’moo. Bêl lươt, a noo p’too ca căn “Ca coon bộ đội bêl ooy chô vêy câl đoọng ha mế 1 bêệ radio”. 2 c’moo t’tun, a noo Mão ting pâh g’luh tập kích cứ điểm tang bhuông păr Khâm Đức lâng căh ma mông đh’rưah lâng 16 đồng đội.  Đanh đươnh 50 c’moo ha nua, pr’loọng đong năc muy đương kía 1 t’ngay n’đoo vêy bơơn lêy n’hang a noo Mão chô tơơng tâp đơc đhị bha nụ ping xal. P’căn Hoàng Thị Tám ha der loom truih cớ, râu rơơm kiêng âng ca căn đoo âi ă dưr vaih la lua: “ 87 c’moo, a mế cu vêy ga vơh apêê cựu chiến binh năc apêê a noo chơớc lêy ca coon n’jưih Hoàng Văn Mão đoọng ha mế. A mế ma mông p’zay đương kía apêê ca coon chô lâng a mế. Tươc nâu câi, apêê a noo bộ đội âi zooi a mế  âi bơơn chơơc lêy. A mế moon apêê ca coon lươt pay na noo chô lâng a mế. Truih c’lâng lươt, tơợ thành phố Tuyên Quang xiêr Hà Nội lâng păr moot tươc đâu 5 t’ngay đoọng bhrợ dhr’niêng c’lêng ha noo.”

Trị trấn Khâm Đức, chr’hoong Phước Sơn bơơn giải phóng tơợ t’ngay 12/5/1968. Nâu đoo năc đhị đhăm chr’năp tu cơnh đêêc ha luh c’xêê 07/1970, Mỹ - ngụy bhrợ g’luh gría pay cứ điểm Tang bhuông păr Khâm Đức, năc đoọng bhrợ tr’toot acoon c’lâng 14 p’têêt ooy Tây Nguyên lâng Hạ Lào lâng c’lâng Hồ Chí Minh đơơng âng ch’na đh’năh pa nănh ch’răh ha chiến trường miền Nam.

Xơợng đươi râu k’đươi âng Tư lệnh Quân khu 5 k’đươi, Tiểu đoàn 404 veye bh’rợ bhrợ têng g’luh zêl pruh cứ điểm tang bhuông păr Khâm Đức crêê moot t’ngay 5/8/1970, zâp cơnh bh’rơj t’bhlâng choom pruh lơi chốt âng a rập đhị  Khâm Đức. G’luh tập kích âng Tiểu đoàn đặc công 404, Quân khu 5 zêl pruh ooy Tiểu đoàn 1, Trung đoàn pháo binh 82 lâng 2 đại đội âng Lữ đoàn 196 Lục quân Mỹ, bhrợ bil bal bâc ooy pa nanh cha răh lâng acoon ma nưih, k’đươi quân a râp dưr pruung mut đhị Khâm Đức moot t’ngay 26/8/1970. Muy g’luh zêl pruh grơơ nhool, 17 đặc công âng Tiểu đoàn 404, Quân khu 5 căh ma mông đhị tang bhuông păr Khâm Đức. Apêê a noo âi ăt bêch coh cr’loọng k’tiêc prang 50 c’moo.

Bh’rợ chơớc lêy ping apêê liệt sỹ bơơn Cơ quan Quân sự chr’hoong Phước Sơn xay bhrợ tơợ m’pâng c’xêê 5/2020 lâng râu zooi đoọng tơợ apêê cựu binh Mỹ coh bh’rợ xay moon đhị hầm apêê liệt sỹ ăt coh zr’lụ Tang bhuông păr Khâm Đức. Tươc ha bu 1/6 ha nua, c’bhuh chơớc lêy bơơn lêy muy bơr c’năt n’hang lâng bâc pr’đươi cơnh: cr’têêng, a ngoọn dù… ăt đhộ tơợ 3 tươc 5 mét k’tiêc. Ha bu t’ngay 3/6, c’bhuh chức năng âi bơơn lêy n’hang âng 17 chiến sĩ đặc công căh ma mông. T’cooh Nguyễn Mạnh Hà, Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch UBND chr’hoong Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam đoọng năl:“Đhị râu xay truih âng Quân khu 5 năc coh zr’lụ tang bhuông păr Khâm Đức xooc đâu dzợ muy bơr ping dzợ âng apêê đơn vị ting pâh zêl pruh c’moo 1968 căh âi bơơn lêy n’hang. Cơnh xa nay xooc đâu, cơnh lâng tang bhuông păr Khâm Đức pa bhlâng k’đhap n’đăh đhăm tâp đơc âng apêê liệt sỹ. Bâc năc a zi za nươr ooy sơ đồ ty l’lăm a hay xră lâng têy đoọng a zi chớơc lêy, căh vêy tọa độ coong cơnh đhị đhăm crêê bhlâng.”

Đại tá Phan Văn Tiễn, Trưởng phòng Chính sách Bộ Tư lệnh Quân khu 5 đoọng năl, apêê đơn vị trực thuộc Quân khu năc cớ xay bhrợ, ch’mêêt lêy, bhrợ pa xang bha ar pa tơ, c’bbuh liệt sĩ, xay moon đhị vel đong, bhrợ bha ar chơớc lêy k’rong n’hang liệt sĩ chô đơơng tập đơc đhị apêê bha nụ ping xal. Tươc đâu, c’bhuh Quân khu 5 âi k’rong n’hang lâh 10.000 liệt sĩ chô ooy apêê bha nụ ping xal. Ting Đại tá Phan Văn Tiến, bh’rợ chơơc lêy ting t’ngay ting zr’năh k’đhap lâh ti đhăm k’tiêc tr’xăl, xa nay bh’nhăn hăt:“Xooc đâu xooc xay bhrợ bh’rợ bhrợ bản đồ đoọng chơớc lêy, k’rong đơc. Xay truih bhưah đoọng đha nuôr apêê vel đong ma năl ting đhăm, ting zr’lụ đoọng xay moon zr’lụ n’đoo dzợ vêy n’hang liệt sỹ, zr’lụ n’đoo âi chơơc lêy k’rong pay, đhị pr’đơơ n’năc bhrợ têng kế hoạch ch’mêêt lêy, k’rong pay./.”

Xúc động lễ truy điệu và an táng 17 hài cốt liệt sỹ

tại Quảng Nam

                   PV Hoài Nam/ VOV- miền Trung

Tỉnh Quảng Nam vừa tổ chức lễ truy điệu và an táng 17 liệt sỹ thuộc đơn vị Tiểu đoàn Đặc công 404, Quân khu 5 hy sinh tại Sân bay Khâm Đức cách đây 50 năm. Buổi lễ diễn ra trang nghiêm và cảm động trong nỗi tiếc thương của những người mẹ, người vợ, thân nhân các liệt sỹ và đồng đội.

  6 giờ sáng ngày (5/6), hàng chục thân nhân của 17 liệt sỹ thuộc đơn vị Tiểu đoàn Đặc công 404, Quân khu 5 đeo khăn tang trắng có mặt tại Nghĩa trang Liệt sỹ huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam. Bà Hoàng Thị Tám ở thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang, em gái liệt sỹ Hoàng Văn Mão, Tiểu đoàn Trưởng Tiểu đoàn Đặc công 404, Quân khu 5 hy sinh tại Sân bay Khâm Đức cho biết, anh Mão xung phong vào quân ngũ từ lúc 18 tuổi. Khi đi, anh dặn mẹ “con đi bộ đội khi nào về sẽ mua tặng mẹ 1 chiếc radio”. 2 năm sau, anh Mão tham gia trận tập kích cứ điểm sân bay Khâm Đức và hy sinh cùng 16 đồng đội. Đằng đẵng 50 năm qua, gia đình trông mong 1 ngày nào đó tìm được hài cốt anh Mão đưa về an táng tại nghĩa trang. Bà Hoàng Thị Tám nghẹn ngào nhắc lại, niềm mong ước của mẹ bà đã thành hiện thực: “87 tuổi, mẹ tôi có nhờ các cựu chiến binh là các anh hãy tìm con trai Hoàng Văn Mão về giúp mẹ. Mẹ sống cố đợi các con tìm về cho mẹ. Đến bây giờ, các anh bộ đội đã giúp mẹ tâm nguyện tìm được con rồi. Me bảo các con đi đón anh về cho mẹ. Trên đường đi, từ thành phố Tuyên Quang xuống Hà Hội và bay vào đây cách đây 5 hôm để làm lễ truy điệu cho anh.”

Thị trấn Khâm Đức, huyện Phước Sơn được giải phóng từ ngày 12/5/1968. Đây là nơi có vị trí vô cùng quan trọng nên đầu tháng 7/1970, Mỹ - Ngụy tổ chức lấn chiếm lại cứ điểm Sân bay Khâm Đức, nhằm cắt đứt con đường 14 nối Tây Nguyên với Hạ Lào và đường Hồ Chí Minh chi viện vào chiến trường miền Nam.

Chấp hành mệnh lệnh của Tư lệnh Quân khu 5 giao, Tiểu đoàn 404 có nhiệm vụ tổ chức tấn công cứ điểm sân bay Khâm Đức đúng vào ngày 5/8/1970, bằng mọi cách phải nhổ bằng được chốt của địch tại Khâm Đức. Trận tập kích của Tiểu đoàn đặc công 404, Quân khu 5 đánh vào Tiểu đoàn 1, Trung đoàn pháo binh 82 và 2 đại đội thuộc Lữ đoàn 196 Lục quân Mỹ, làm thiệt hại nặng nề về vũ khí, trang bị và người, buộc quân địch phải tháo chạy rút khỏi Khâm Đức vào ngày 26/8/1970. Một trận đánh cảm tử, 17 đặc công thuộc Tiểu đoàn 404, Quân khu 5 hy sinh tại Sân bay Khâm Đức. Các anh đã nằm lại trong lòng đất suốt 50 năm qua. 

Công tác tìm kiếm mộ của các liệt sỹ được Cơ quan Quân sự huyện Phước Sơn triển khai từ giữa tháng 5/2020 với sự hỗ trợ tích cực từ các cựu binh Mỹ trong việc xác định vị trí hầm các liệt sỹ nằm trong khu vực Sân bay Khâm Đức. Đến chiều ngày 1/6 vừa qua, lực lượng tìm kiếm phát hiện một số mảnh xương ống và nhiều mẫu vật như: Dây thắt lưng, dây dù… nằm sâu từ 3 đến 5m dưới lòng đất. Chiều ngày 3/6, lực lượng chức năng đã tìm thấy hài cốt 17 chiến sĩ đặc công hy sinh. Ông Nguyễn Mạnh Hà, Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch UBND huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam cho biết: “Qua thông tin Quân khu 5 thì trên địa bàn sân bay Khâm Đức hiện nay còn một số mộ nữa của các đơn vị tham gia chiến đấu năm 1968 chưa tìm được hài cốt. Thông tin hiện nay đối với sân bay Khâm Đức rất khó khăn về vị trí chôn cất của các liệt sỹ. Chủ yếu chúng tôi dựa vào sơ đồ cũ trước đây vẽ bằng tay để chúng tôi tìm thôi chớ không có tọa độ cũng không có vị trí chính xác.”

Đại tá Phan Văn Tiễn, Trưởng phòng Chính sách Bộ Tư lệnh Quân khu 5 cho biết, các đơn vị trực thuộc Quân khu tiếp tục triển khai, rà soát, hoàn thiện hồ sơ, danh sách các liệt sĩ, xác định địa bàn, lập hồ sơ tìm kiếm quy tập hài cốt liệt sỹ đưa về an táng tại các nghĩa trang. Đến nay, lực lượng Quân khu 5 đã quy tập hơn 10.000 hài cốt liệt sỹ vào các nghĩa trang. Theo Đại tá Phan Văn Tiễn, công việc tìm kiếm ngày càng gian nan hơn do địa hình thay đổi, thông tin càng ngày càng ít: “Hiện nay đang triển khai công tác lập bản đồ để tìm kiếm, quy tập. Tuyên truyền rộng rãi cho bà con nhân dân các địa phương tiến hành kết luận từng địa bàn, từng khu vực để xác định khu vực nào còn hài cốt liệt sỹ, khu vực nào đã tìm kiếm quy tập, trên cơ sở đó xây dựng kế hoạch khảo sát tìm kiếm, quy tập./.”