Đợ c’xêê c’moo lịch sử ga măc chr’năp âng Mặt trận Dân tộc Thống nhất Việt Nam

A C’xêê c’moo gung dưr pay pa chô chính quyền cách mạng (1930- 1945)

1 Hội phán đế đồng minh (11/1930- 3/1935)

T’ngay 18/11/1930 Ban Thường vụ Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương bhrợ Chỉ thị bhrợ t’vaih Hội Phản đế Đồng minh. Nâu đoo năc bh’rợ tr’nơơp âng Mặt trận Dân tộc Thống nhất Việt Nam lâng râu k’đhơợng xay âng Đảng.

Tơợ bêl bhrợ t’vaih tươc c’xêê 3/1935, Hội Phán đế Đồng minh ơy vêy bâc râu chroi đoọng ha cách mạng Việt Nam lâng râu k’đhơợng xay âng Đảng.

2 Hội phản đế liên minh (3/1935- 10/1936)

C’xêê 3 c’moo 1935, Đại hội Đảng g’luh tr’nơơp âng Đảng prá xay xang Nghị quyết ooy bh’rợ Phản đế Liên minh. Nghị quyết xay moon pazêng bh’rợ tr’nêng chr’năp đơơh hân cơnh: Đơơh hân bhrợ t’vaih pazêng Hội Phản đế Liên minh, đảng viên năc mọt ooy Hội, bhrợ t’bhưah tổ chức Hội tươc cấp prang Đông Dương, ta đang moon pậ bhưah pazêng c’bhuh, cha năc manuyh vêy đợ cr’noọ bh’rợ zâl arọp abhuy năc chô k’rong zazum lâng xa nay bh’rợ Phản đế Liên minh tỵ ơy vêy cr’noọ bh’rợ zazum xay moon ga măc bhưah pa bhlâng lâng xa nay bh’rợ ta đang moon pa chô quyền lợi coh zập t’ngay.

3 Mặt trận Thống nhất Nhân dân Phản đế Đông Dương (10/1936- 3/1938)

Coh pazêng c’moo 1936- 1939, đhr’năng bha lang k’tiêc dưr vaịh bâc cơnh zr’năh k’đhap. Chủ nghĩa phát xít n’leh, đhr’năng chiến tranh coh bha lang k’tiêc xoọc k’nặ vaih k’rơ bhlâng. Đảng quyết định căh ơy xay moon xa nay bh’rợ: zâl t’bil đế quốc Pháp lâng giai cấp ma vêy c’la k’tiêc bâc bhlâng pay pa chô độc lập dân tộc lâng ruộng k’tiêc đoọng ha đhanuôr ch’choh b’bêệt, ting n’năc vêy c’lâng bh’rợ bhrợ t’vaih Mặt trận Thống nhất Nhân dân Phản đế Đông Dương k’rong pazêng manuyh coh prang Đông Dương ting zâl đế quốc.

4 Mặt trận Dân chủ Đông Dương (3/1938-11/1940)

Đoọng crêê cơnh lâng cr’noọ bh’rợ la lua lâng crêê cơnh xa nay ta đang moon, bh’rợ tr’nêng cách mạng, Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng c’xêê 3/1938 xay moon xăl a chăc bhrợ t’vaih Mặt trận Thống nhất Dân chủ Đông Dương, đơc cơnh lơơng năc Mặt trận Dân chủ Đông Dương. Đươi vêy chính sách Mặt trận crêê liêm, vêy bh’rợ ta đang moon crêê cơnh, vêy bh’rợ gung dưr ta béch năc Mặt trận ơy choom k’rong, đoàn kết bhưah pazêng c’bhuh cha năc manuyh coh xã hội cơnh: công nhân, đhanuôr bhrợ ha rêê đhuốch, apêê tr’câl tr’bhlêy k’tứi, apêê c’la tư sản k’tứi, ting n’năc năc dzợ đh’rưah lâng pazêng đảng viên c’bhuh cải lương, coh đêêc vêy đợ manuyh Pháp liêm choom coh Đông Dương đoọng zâl c’bhuh phát xít, zâl chiến tranh, nhăn pa chô độc lập, chr’neh ch’na, râu têêm ngăn.

5 Mặt trận Dân tộc Thống nhất Phản đế (11/1940- 5/1941)

T’ngay 01/9/1939 Chiến tranh bha lang k’tiêc g’luh II dưr vaih, c’xêê 9/1940 phát xít Nhật mọt ooy Đông Dương, arọp Pháp mr’cơnh cr’noọ xa nay lâng phát xít Nhật, năc zâl xa nay bh’rợ dân chủ zâl chiến tranh âng đhanuôr hêê. C’xêê 11/1940 Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng vêy c’lâng bh’rợ bhrợ t’vaih Mặt trận Dân tộc Thống nhất Phản đế, đoọng k’rong pazêng manuyh zâl arọp abhuy, zâl phong kiến coh Đông Dương đoọng zâl t’bil Pháp- phát xít Nhật lâng c’bhuh ting arọp abhuy pa chô râu liêm crêê ha acoon manuyh. Đươi vêy c’lâng bh’rợ liêm crêê n’năc, pazêng c’bhuh zâl arọp abhuy năc đơơh dưr vaih k’rơ, Mặt trận bơơn ta bhrợ t’bhưah coh pazêng đhanuôr.

6 Mặt trận Việt Minh (ta bhrợ t’vaih tơợ c’xêê 5/1941)

T’ngay 28/01/1941 Nguyễn Ái Quốc chô ooy k’tiêc k’ruung (xang 30 c’moo lướt pa bhrợ coh k’tiêc k’ruung n’lơơng). C’xêê 5/1941, Nguyễn Ái Quốc xay moon k’rong bhrợ têng Hội nghị Trung ương Đảng g’luh t’cool. Đoọng xay bhrợ liêm xang bh’rợ trôông dzâc acoon manuyh ting cơnh ta đang moon âng đồng chí Nguyễn Ái Quốc, Hội nghị xay moon bhrợ têng Mặt trận Việt Nam Độc lập Đồng minh, đơc cơnh lơơng năc Mặt trận Việt Minh pazêng vêy apêê hội trôông dzâc k’tiêc k’ruung âng pazêng đhanuôr.

B C’xêê c’moo zư lêy lâng pa dưr bh’nơơn bh’rợ ga măc chr’năp âng Cách mạng c’xêê T’cool, bhrợ têng bh’rợ zâl arọp Pháp lâng đế quốc Mỹ tươc tuh k’tiêc k’ruung hêê tơợ c’moo (1946- 1975)

1 Mặt trận Việt Minh t’bhlâng pa dưr đoàn kết pazêng đhanuôr ting chroi đoọng zư lêy nhâm mâng chính quyền cách mạng

Xang bêl Cách mạng c’xêê T’cool vêy ta bhrợ liêm xang, chính quyền cách mạng ăt lâng đhr’năng zr’năh k’đhap pa bhlâng, bhrâu coh k’tiêc k’ruung, arọp a bhuy tơợ k’tiêc k’ruung n’lơơng, đhr’năng ha ul, đhr’năng ngôốc bâc bhlâng. Đoọng zư lêy chính quyền cách mạng dzợ t’mêê, mặ zâl t’bil cr’noọ bh’rợ âng arọp a bhuy lâng c’bhuh brâu, bh’rợ tr’nêng bhrợ nhâm mâng lâng pa dưr Việt Minh năc vêy ta xay bhrợ ghit pa bhlâng; bh’rợ pa dưr pazêng c’bhuh trôông dzâc k’tiêc k’ruung chô k’rong pazum muy cơnh cr’noọ bh’rợ năc râu đơơh hân pa bhlâng. Đươi vêy bh’rợ xay bhrợ liêm choom âng Việt Minh, khối đại đoàn kết pazêng acoon manuyh năc la lua dưr vaih râu zup zooi k’rơ pa bhlâng đoọng zâl arọp a bhuy, đơơng âng bhuông cách mạng Việt Nam z’lâh râu zr’năh xr’dô, râu căh liêm crêê, zư lêy mơ choom chính quyền, đơơh loon ra văng ha bh’rợ zâl arọp Pháp.

2. Mặt trận Thống nhất Việt Minh – Liên Việt (đơc cơnh lơơng năc Mặt trận Liên Việt) chroi đoọng ga măc chr’năp pa bhlâng ha bh’rợ zâl arọp Pháp tươc ooy thắng lợi coh x’rịa

Đoọng crêê cơnh âng xa nay bh’rợ t’mêê coh xa nay bh’rợ cách mạng lâng râu dưr vaih âng Mặt trận Dân tộc Thống nhất, Ava Hồ lâng Trung ương Đảng vêy c’lâng bh’rợ ta đang moon bhrợ t’vaih Hội Liên hiệp Quốc dân Việt Nam (Hội Liên Việt). T’ngay 29/5/1946 Hội Liên hiệp Quốc dân Việt Nam xay moon vêy ta bhrợ t’vaih. Bh’rợ bhrợ t’vaih Hội Liên Việt năc bh’rợ dưr vaih t’mêê âng Mặt trận Dân tộc Thống nhất.

3 Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lâng Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam đh’rưah lâng Liên minh pazêng lực lượng acoon manuyh, dân chủ lâng têêm ngăn Việt Nam bhrợ têng bơr bh’rợ tr’nêng chr’năp ga măc âng cách mạng

T’ngay 10/9/1955, Đại hội Mặt trận Dân tộc Thống nhất họp đhị Hà Nội xay moon bhrợ t’vaih Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lâng prá xay xang Cương lĩnh đoọng k’rong pazêng acoon manuyh, dân chủ lâng têêm ngăn coh prang k’tiêc k’ruung đoọng zâl arọp Mỹ lâng c’bhuh ting arọp abhuy. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ơy t’bhlâng ta đang moon pazêng đhanuôr, ting pa dưr kinh tế lâng pa dưr văn hoá, pa liêm pa crêê râu bil hư âng chiến tranh bhrợ t’vaih lâng bbhrợ pa dưr miền Bắc xã hội chủ nghĩa la lua ta nih năc đhị nhâm mâng pa bhlâng đoọng ha bh’rợ zâl arọp a bhuy pa chô k’tiêc k’ruung.

C Mặt trận Tổ quốc Việt Nam coh c’xêê c’moo tr’xăl t’mêê

Tơợ t’ngay 31/01 tươc t’ngay 04/2/1977 đhị Thành phố Hồ Chí Minh, Đại hội Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam, Liên minh pazêng lực lượng acoon manuyh, dân chủ lâng têêm ngăn Việt Nam, pay a chăc zazum năc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Đại hội ơy xay moon xa nay bh’rợ chính trị lâng pazêng điều lệ t’mêê đoọng đoàn kết pazêng đhanuôr, t’bhlâng râu mr’cơnh cr’noọ xa nay ooy chính trị lâng bh’rợ coh đhanuôr, pa dưr cr’noọ bh’rợ t’bhlâng cách mạng lâng cr’noọ bh’rợ bhrợ c’la, pa hêl đhanuôr t’bhlâng ting xay bhrợ lâng pa nhâm chính quyền, bhrợ pa dưr Hiến pháp zazum âng prang k’tiêc k’ruung; bhrợ têng bh’rợ bầu cử Quốc hội lâng Hội đồng nhân dân zập cấp, ting zư nhâm mâng an ninh chính trị, râu têêm ngăn âng xã hội, pa liêm pa crêê râu bil hư âng chiến tranh bhrợ t’vaih, bhr’lậ râu bil hư tu đhí boo, tuh bhlong bhrợ t’vaih, pa dưr kinh tế…

KỶ NIỆM 90 NĂM NGÀY THÀNH LẬP

 MẶT TRẬN DÂN TỘC THỐNG NHẤT VIỆT NAM – NGÀY TRUYỀN THỐNG MẶT TRẬN TỔ QUỐC VIỆT NAM (18/11/1930 – 18/11/2020)

  NHỮNG CHẶNG ĐƯỜNG LỊCH SỬ VẺ VANG CỦA MẶT TRẬN DÂN TỘC THỐNG NHẤT VIỆT NAM

A. Thời kỳ đấu tranh giành chính quyền cách mạng (1930 – 1945)

1. Hội phản đế đồng minh (11/1930-3/1935)

Ngày 18/11/1930 Ban Thường vụ Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương ra Chỉ thị thành lập Hội Phản đế Đồng minh. Đây là hình thức đầu tiên của Mặt trận Dân tộc Thống nhất Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Từ khi thành lập đến tháng 3/1935, Hội Phản đế Đồng minh đã có nhiều đóng góp quan trọng cho cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng.

2. Hội phản đế liên minh (3/1935-10/1936)

  Tháng 3 năm 1935, Đại hội Đảng lần thứ nhất của Đảng thông qua Nghị quyết về công tác Phản đế Liên minh. Nghị quyết xác định các nhiệm vụ cần thiết trước mắt: lập tức tổ chức ra các Hội Phản đế Liên minh, đảng viên phải vào Hội, mở rộng tổ chức Hội tới cấp toàn Đông Dương, lôi kéo rộng rãi các tồ chức, cá nhân có tính chất phản đế phải liên kết cuộc vận động Phản đế Liên minh vốn có những khẩu hiệu chung tuyên truyền lớn lao với các cuộc đấu tranh đòi quyền lợi hàng ngày.

3. Mặt trận Thống nhất Nhân dân Phản đế Đông Dương (10/1936-3/1938)

Những năm 1936 – 1939, tình hình thế giới diễn biến phức tạp. Chủ nghĩa phát xít xuất hiện, nguy cơ chiến tranh thế giới đang đến gần. Đảng quyết định tạm thời chưa nêu khẩu hiệu “đánh đổ đế quốc Pháp và giai cấp địa chủ giành độc lập dân tộc và ruộng đất cho dân cày” đồng thời chủ trương thành lập Mặt trận Thống nhất Nhân dân Phản đế Đông Dương tập hợp các lực lượng toàn Đông Dương vào cuộc đấu tranh chống đế quốc.

4. Mặt trận Dân chủ Đông Dương (3/1938-11/1940)

Để phù hợp với tình hình thực tế và yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng, Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng tháng 3/1938 quyết định đổi tên thành Mặt trận Thống nhất Dân chủ Đông Dương, gọi tắt là Mặt trận Dân chủ Đông Dương. Nhờ có chính sách Mặt trận đúng đắn, có phương pháp vận động khôn khéo, phương pháp đấu tranh linh hoạt nên Mặt trận đã tập hợp, đoàn kết rộng rãi các giai tầng xã hội như công nhân, nông dân, tiểu thương, tiểu chủ tư sản nhỏ, đồng thời còn bắt tay với các đảng phái cải lương, kể cả những người Pháp tiến bộ ở Đông Dương nhằm chống chủ nghĩa phát xít, chống chiến tranh, đòi tự do, cơm áo, hòa bình.

5. Mặt trận Dân tộc Thống nhất Phản đế (11/1940-5/1941)

Ngày 01/9/1939 Chiến tranh thế giới lần thứ II bùng nổ, tháng 9/1940 phát xít Nhật vào Đông Dương, thực dân Pháp thoả hiệp với phát xít Nhật, thẳng tay đàn áp phong trào dân chủ chống chiến tranh của nhân dân ta. Tháng 11/1940 Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng chủ trương thành lập Mặt trận Dân tộc Thống nhất Phản đế, nhằm tập hợp hết thảy những lực lượng phản đế, phản phong kiến ở Đông Dương đánh đổ đế quốc Pháp – phát xít Nhật và bè lũ tay sai phản lại quyền lợi dân tộc. Nhờ những chủ trương đúng đắn đó, các tổ chức phản đế nhanh chóng được phát triển, Mặt trận được mở rộng trong các tầng lớp nhân dân.

6. Mặt trận Việt Minh (thành lập từ tháng 5/1941)

Ngày 28/01/1941 Nguyễn Ái Quốc về nước (sau hơn 30 năm bôn ba hoạt động ở nước ngoài). Tháng 5/1941, Nguyễn Ái Quốc triệu tập Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ tám. Để hoàn thành nhiệm vụ giải phóng dân tộc theo đề nghị của đồng chí Nguyễn Ái Quốc, Hội nghị quyết định thành lập Mặt trận Việt Nam Độc lập Đồng minh, gọi tắt là Mặt trận Việt Minh bao gồm các hội cứu quốc của các tầng lớp Nhân dân.

B. Thời kỳ bảo vệ và phát triển thành quả Cách mạng tháng Tám, tiến hành kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược (1946 - 1975)

1. Mặt trận Việt Minh tăng cường đoàn kết toàn dân góp phần bảo vệ và giữ vững chính quyền cách mạng

Sau khi Cách mạng tháng Tám thành công, chính quyền cách mạng đứng trước tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”, thù trong giặc ngoài, nạn đói, nạn dốt. Để bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ, làm thất bại mọi âm mưu của kẻ thù và tay sai, nhiệm vụ củng cố và phát triển Việt Minh được đề ra cụ thể; việc phát triển các tổ chức cứu quốc thống nhất trong cả nước trở thành vấn đề cần kíp.  Nhờ những hoạt động có hiệu quả của Việt Minh, khối đại đoàn kết toàn dân thực sự trở thành hậu thuẫn vững chắc chống thù trong giặc ngoài, đưa con thuyền cách mạng Việt Nam vượt qua thác ghềnh nguy hiểm, bảo vệ được chính quyền, chủ động chuẩn bị cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược.

2. Mặt trận Thống nhất Việt Minh – Liên Việt (gọi tắt là Mặt trận Liên Việt) đóng góp to lớn đưa cuộc kháng chiến chống Pháp đến thắng lợi hoàn toàn

Để đáp ứng yêu cầu mới của sự nghiệp cách mạng và sự phát triển của Mặt trận Dân tộc Thống nhất, Bác Hồ và Trung ương Đảng chủ trương vận động thành lập Hội Liên hiệp Quốc dân Việt Nam (Hội Liên Việt). Ngày 29/5/1946 Hội Liên hiệp Quốc dân Việt Nam tuyên bố thành lập. Việc thành lập Hội Liên Việt là bước phát triển mới của Mặt trận Dân tộc Thống nhất.

3. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam cùng với Liên minh các lực lượng dân tộc, dân chủ và hoà bình Việt Nam thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược cách mạng

Ngày 10/9/1955, Đại hội Mặt trận Dân tộc Thống nhất họp tại Hà Nội đã quyết định thành lập Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và thông qua Cương lĩnh nhằm đoàn kết mọi lực lượng dân tộc, dân chủ và hòa bình trong cả nước để đấu tranh chống đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã ra sức vận động các tầng lớp Nhân dân, tham gia khôi phục kinh tế và phát triển văn hóa, hàn gắn vết thương chiến tranh, cải tạo và xây dựng miền Bắc xã hội chủ nghĩa thực sự là cơ sở vững chắc cho cuộc đấu tranh thống nhất nước nhà.

C. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong thời kỳ đổi mới

Từ ngày 31/01 đến 04/2/1977 tại Thành phố Hồ Chí Minh, Đại hội Mặt trận Dân tộc Thống nhất Việt Nam quyết định hợp nhất 3 tổ chức: Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam, Liên minh các lực lượng dân tộc, dân chủ và hòa bình Việt Nam, lấy tên chung là Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Đại hội đã thông qua chương trình chính trị và điều lệ mới nhằm đoàn kết rộng rãi các tầng lớp Nhân dân, tăng cường sự nhất trí về chính trị và tinh thần trong Nhân dân, phát huy nhiệt tình cách mạng và tinh thần làm chủ, động viên nhân dân hăng hái tham gia xây dựng và củng cố chính quyền, xây dựng Hiến pháp chung của cả nước; tổ chức bầu cử Quốc hội và Hội đồng Nhân dân các cấp, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, hàn gắn vết thương chiến tranh, khắc phục thiên tai, phát triển kinh tế…