Đha nuôr lâng pr’zớc da dêr!

Cr’chăl đăn đâu, muy bơr cán bộ kiểm lâm cóh tỉnh Quảng Nam bhrợ đơn zước đhêy pa bhrợ cơnh lâng tu nắc c’rơ cắh vêy, cắh mặ k’đhơợng trách  nhiệm k’đhơợng zư crâng. Cóh đhr’năng crâng cóh Quảng Nam xoọc “ hooi a ham”, cắh hắt cán bộ kiểm lâm crêê tước trách nhiệm crêê kỷ luật rơợng tu cơnh đêếc muy bơr ngai zước dhêy pa bhrợ dưr váih râu xa nay bhrơợng cơnh lâng bấc cơnh pa chắp la lay cơnh. Hoài Nam, PV Đài P’rá Việt Nam xay trúih đhr’năng n’nâu:

# Đhị ch’mêệt lêy lêy, k’dâng lêy bấc cán bộ kiểm lâm cóh tỉnh Quảng Nam zước đhêy pa bhrợ bấc nắc zêng apêê t’coóh, kiêng bơơn đhêy hưu đơớh đoọng đươi dua chế độ 1 chu. Râu đâu nắc doó vêy râu cắh liêm glặp lâng xa nay âng Đảng lâng Nhà nước n’đắh pa xiêr biên chế, pa dưr c’bhúh pa bhrợ ma nứih dzợ p’niên đha đhâm c’mâr. N’đhơ cơnh đêếc, bấc ngai t’moóh nắc, hâu tu bêl a hay vel đong da ding ca coong lướt ra vạch zr’nắh k’đháp, pr’đươi pr’dua ha c’bhúh kiểm lâm công cắh vêy râu rí n’đhang apêê đoo công p’zay ặt ga bọ lâng bh’rợ cơnh đêếc? A noo Trần Duy Minh, kiểm lâm viên, Hạt kiểm lâm Crâng chr’nắp Sông Thanh đoọng năl, 14 c’moo ặt bhrợ nắc âi vêy 10 c’mô a noo ặt ma mông lâng crâng chr’nắp Sông Thanh. Bh’rợ bơơn k’đươi moon nắc k’dhơợng zư lêy crâng, ch’mêệt lêy, zêl prúh tu cơnh đêếc k’dâng lêy zấp đhị công clấp léh dzung a noo. Bh’dzang moọt ooy ngành kiểm lâm, ting a noo Minh nắc tộ ặt ma mông lâng râu cr’pân, ch’ngai pr’loọng đong, cha bệch cắh ting quy luật. A noo Minh xay trúih bấc bêl ặt lum lâng c’bhúh pa hư crâng grô proọng, bhlưa chêệt ma mông lêy cơnh cắh dzợ vêy c’noong. Ting a noo Minh, k’noọ tước bêl tỉnh Quảng Nam đươi dua công nghệ  viễn thám cóh k’đhơợng lêy, zư lêy crâng nắc cán bộ ngành cắh muy t’bách lướt crâng nắc dzợ năl công ngheẹ thông tin, râu đâu công bhrợ ha pêê ngai t’coóh cắh mặ ta pun ting cơnh cr’noọ âng bh’rợ:

Cơnh lâng c’bhúh kiểm lâm Quảng Nam cr’chăl n’nâu zấp ngai công xơợng ta ơớh t’al. Tu cơnh lâng a cu nắc cắh dzợ vêy c’rơ lướt crâng, muy bơr ngai t’coóh n’lơơng nắc bh’rợ ặt ta luôn cóh crâng nắc pa bhlâng k’đháp. Bh’rợ tr’nêng k’đháp zr’nắh bhlâng. Cóh cr’chăl n’nâu nắc xoọc u bhrơợng, lướt crâng lứch đhị đâu tước đhị tốh, cắh u loon.

Quảng Nam nắc vel đong vêy đhăm crâng bhứah ga mắc dzoọng thứ 2 cóh prang k’tiếc, cơnh lâng lấh 450.000 hécta. Cóh đêếc, đhăm crâng chóh dâng 180.000 hécta, mơ dzợ nắc crâng a bhuy lâng crâng chr’nắp. Zr’lụ da ding ca coong đhăm k’tiếc bôh chông, vêy tước 142 km c’lâng c’noong k’tiếc đăn lâng Lào. Ting Nghị định âng CHính phủ n’đắh k’đhơợng lêy c’bhúh crâng chr’nắp nắc biên chế kiểm lâm crâng ặt cóh công chức Nhà nước, định mức biên chế bấc bhlâng nắc 500 hécta vêy muy cha nắc kiểm lâm. Xoọc đâu, kiểm lâm vel đong cóh tỉnh Quảng Nam bơơn ra pặ ting chr’val, cắh quy định đhăm crâng hắt bhlâng đoọng ra pặ kiểm lâm vel đong. Muy bơr chr’val vêy đhăm crâng bhứah n’đhang nắc đhêêng ra pặ 1 kiểm lâm vel đong. Ma núih hắt, vel đong chô k’đhơợng lêy la lấh bhứah k’dháp mặ bhrợ liêm xang đợ bh’rợ k’đươi moon, T’coóh Đinh Văn Hồng, Giám đốc Ban K’đhơợng lêy zr’lụ zư đớc crâng Sông Thanh đoọng năl, đơn vị công âi bơơn đớp muy bơr đơn  zước đhêy pa bhrợ âng cán bộ, công chức, viên chức. N’đhơ cơnh đêếc, ngành công cắh âi vêy bh’rợ ra văng t’’moọt cán bộ xăl đoọng, đhị bêl bh’rợ k’đhơợng zư lêy crâng ting t’ngay ting pr’hân:

Nghị định quy định pa bhlâng ghít nắc cơnh lâng crâng chr’nắp nắc bhứah cắh lấh 500b hécta/1 kiểm lâm. N’đhơ cơnh đêếc, xoọc đâu cơnh vel đong Nam Giang nắc dâng 15.400 hécta/1 kiểm lâm, bhứah tước 30 chu. Bh’rợ n’nắc nắc chô ooy muy cha nắc kiểm lâm a năm, n’đhang l’lăm nắc cắh xay moon râu rí, công p’zay bhrợ. Bh’rợ apêê đồng chí đhêy công nắc đoo râu zr’nắh kđháp. L’lăm, cắh vêy zước p’xoọng, n’đhang apêê đồng chí đhêy nắc choom pa chô cớ đoọng ma mơ. Xoọc đâu, bh’rợ n’nâu cắh âi choom bhrợ, tu xoọc đâu xoọc ặt cóh cr’chăl pa xiêr biên chế.

Ting t’coóh Nguyễn Mạnh Hà, Chủ tịch UBND chr’hoong Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam, bh’rợ muy bơr cán bộ kiểm lâm  bhrợ đơn zước đhêy pa bhrợ muy râu nắc tu zên lương đệ. Nắc tu râu đâu bhrợ dưr váih râu cắh liêm crêê cốh bh’rợ xơợng bhrợ zư lêy crâng. Đhr’năng la lua bấc g’lúh bhrợ pa hư crâng ga mắc dưr váih cóh vel đong tỉnh Quảng Nam cr’chăl đăn đâu zêng vêy pr’dưr pr’dzoọng âng kiểm lâm, cắh cậ “ p’têệt têy” đoọng apêê moọt pa hư crâng. Đoo bêl bh’rợ k’đhơợng lêy, zư lêy crâng ặt đhị bhrơợng bhlâng, p’têệt trách nhiệm trực tiếp âng bh’cộ đơn vị công cơnh kiểm lâm k’đhơợng lêy cóh vel đong nắc muy bơr ngai cắh vêy râu pa chô lấh zên lương. T’coóh Nguyễn Mạnh Hà moon, bấc nắc tu râu pa chô đệ công nắc 1 cóh bấc tu bhrợ ha cán bộ kiểm lâm t’ơớh cắh tộ pa bhrợ:

C’bhúh kiểm lâm xoọc đâu zên lương đệ bhlâng, tu cơnh đêếc cắh mặ zấp k’rang pr’ặt tr’mông âng pêê đoo. Nâu đoo công nắc râu dưr váih bh’rợ cắh liêm crêê. Đhr’năng ha nua công vêy dưr váih muy bơr cán bộ kiểm lâm p’têệt têy ha pêê pa hư crâng. Công vêy ngai nắc tu k’pân muy bơr cán bộ n’lơơng cóh bh’rợ đươi dua n’loong lệt xa nay công bhrợ cắh liêm crêê tước apêê đoo. A pêê đoo pa bhlâng k’đháp bhrợ têng. Đoọng bhrợ bhr’lậ bộ máy n’nâu, l’lăm nắc bhrợ bhr’lậ bộ máy bh’cộ l’lăm, xang nắc vêy bhrợ bhr’lậ c’bhúh kiểm lâm.

Ngành Kiểm lâm tỉnh Quảng Nam vêy k’noọ 300 công chức, lấh 130 viên chức. lấh n’nắc, dzợ vêy k’rơ bhâu apêê bhrợ hợp đồng. Đợ apêê n’nâu cắh yêm têêm nắc ting cr’đơơng ooy râu gr’hoót moon bhlưa c’la crâng lâng ma nưih pa bhrợ. T’coóh Trần Hồng, Trưởng phòng Tổ chức cán bộ Sở Nông nghiệp lâng Pa dưr vel bhươl tỉnh Quảng Nam đoọng năl, đhị râu k’đươi moon lâng bh’rợ t’mêê, cán bộ kiểm lâm nắc choom bhrợ bấc râu. Ha dang cắh bhrợ bhr’lậ cớ, cắh ha dưr dal z’hai g’lăng, đươi dua công nghệ thông tin cóh bh’rợ k’đhơợng zư lêy crâng nắc n’đhơ vêy bhrợ pa dưr bấc tước bơr chu c’bhúh zư crâng công dzợ apêê pa hư crâng. Bêl moon ooy râu pa chô, t’coóh Hồng moon, xoọc đâu, chế độ chính sách cơnh lâng kiểm lâm viên bấc lấh t’piing lâng apêê cán bộ ngành nông nghiệp n’lơơng:

Apêê đoo n’jứah đươi dua chế độ bh’rợ tr’nêng, n’jứah đươi dua chế độ la lay âng kiểm lâm. Lấh n’nắc, kiểm lâm cóh apêê zr’lụ ch’ngai bha dắh dzợ vêy hệ số. Ha dợ tu muy bơr ngai đhêy nắc đoo tu bh’rợ tr’nêng kiêng vêy trách nhiệm dal, apêê ngai cắh mặ k’đhơợng bhrợ, apêê đoo k’dâng đớc l’lăm ha dang p’zay bhrợ cớ nắc buôn crêê ta kỷ luật, tu cơnh đêếc crêê bhlâng cóh pr’đơợ n’nâu nắc apêê đoo zước đhêy pa bhrợ./.

Vì sao nhiều cán bộ kiểm lâm Quảng Nam xin nghỉ việc?

Gần đây, một số cán bộ kiểm lâm ở tỉnh Quảng Nam làm đơn xin nghỉ việc với lý do sức khỏe không đảm bảo, áp lực cao với trách nhiệm giữ rừng. Giữa thời điểm rừng ở Quảng Nam đang “chảy máu”, không ít cán bộ kiểm lâm liên đới trách nhiệm nhận hình thức kỷ luật nghiêm khắc nên một số người xin nghỉ việc trở thành vấn đề “nóng” với nhiều suy nghĩ khác nhau. Hoài Nam, PV Đài TNVN đề cập thực trạng này:   

  Qua tìm hiểu, hầu hết những cán bộ kiểm lâm ở tỉnh Quảng Nam xin nghỉ việc đều lớn tuổi, muốn được nghỉ hưu sớm để hưởng chế độ 1 lần. Điều này hoàn toàn phù hợp với chủ trương của Đảng và Nhà nước về tinh giản biên chế, trẻ hóa đội ngũ. Tuy vậy, nhiều người đặt câu hỏi là tại sao trước đây địa bàn miền núi đi lại khó khăn, trang bị cho lực lượng kiểm lâm cũng chẳng có gì nhưng họ vẫn gắn bó với ngành như vậy? Anh Trần Duy Minh, kiểm lâm viên, Hạt Kiểm lâm Rừng đặc dụng Sông Thanh cho biết, 14 năm lăn lộn với ngành thì đã có 10 năm anh gắn bó với rừng đặc dụng Sông Thanh. Nhiệm vụ được giao là quản lý bảo vệ rừng, tuần tra truy quét nên hầu như nơi nào cũng cũng in dấu chân anh. Bước vào ngành kiểm lâm, theo anh Minh là chấp nhận cuộc sống hiểm nguy, xa gia đình, sinh hoạt không theo “quy luật”. Anh Minh trầm tư kể lại những lúc đối mặt với lâm tặc, ranh giới giữa sự sống và cái chết mong manh. Theo anh Minh, sắp tới khi tỉnh Quảng Nam áp dụng công nghệ viễn thám trong quản lý, bảo vệ rừng thì cán bộ ngành không chỉ giỏi đi rừng mà còn phải biết công nghệ thông tin, điều này cũng làm cho những người lớn tuổi không theo kịp yêu cầu của nhiệm vụ:
        (Đối với lực lượng kiểm lâm Quảng Nam giai đoạn này hầu hết ai cũng cảm thấy mỏi mệt. Tại vì đối với mình thì sức khỏe còn đi rừng được chứ một số đồng chí lớn tuổi hơn 1 chút thì việc ở thường xuyên trong rừng rất là khó. Công việc áp lực, nặng nề lắm. Trong giai đoạn này thì nó “nóng”, đi rừng thì cứ hết chỗ này lại đi chỗ khác, không kịp.)
        Quảng Nam là địa phương có diện tích rừng lớn thứ 2 trong cả nước, với hơn 450.000 hécta. Trong đó, diện tích rừng trồng khoảng 180.000 héc ta, còn lại là rừng phòng hộ và rừng đặc dụng. Khu vực miền núi địa hình hiểm trở, có tới 142km đường biên giới giáp Lào. Theo Nghị định của Chính phủ về quản lý hệ thống rừng đặc dụng thì biên chế kiểm lâm rừng đặc dụng thuộc công chức Nhà nước, định mức biên chế tối đa 500 héc ta có một công chức kiểm lâm. Hiện nay, kiểm lâm địa bàn ở tỉnh Quảng Nam được bố trí theo xã, không quy định diện tích rừng tối thiểu để bố trí kiểm lâm địa bàn. Một số xã có diện tích rừng rất lớn nhưng chỉ được bố trí 1 kiểm lâm địa bàn. Người ít, địa bàn về phụ trách quá rộng khó hoàn thành được các yêu cầu của nhiệm vụ. Ông Đinh Văn Hồng, Giám đốc Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Sông Thanh cho biết, đơn vị cũng đã nhận được 1 số đơn xin nghỉ việc của cán bộ công chức, viên chức. Thế nhưng, ngành vẫn chưa có kế hoạch tuyển dụng cán bộ thay thế, trong khi nhiệm vụ quản lý, bảo vệ rừng ngày càng cấp thiết:

  (Nghị định quy định rất cụ thể là với rừng đặc dụng thì tối đa không quá 500 héc ta/1 kiểm lâm. Nhưng hiện giờ như địa bàn Nam Giang thì khoảng 15.400 héc ta/1 kiểm lâm, gấp 30 lần. Việc đó thì chắc chắn phải dồn trên lưng 1 đồng chí kiểm lâm thôi nhưng trước mắt bất luận thế nào cũng phải làm. Chuyện các đồng chí nghỉ cũng là bài toán nan giải. Trước mắt không  xin thêm nhưng các đồng chí nghỉ thì phải bù đắp lại cho bằng. Hiện nay việc này chưa làm được, vì hiện nay đang trong giai đoạn tinh giảm biên chế.)

Theo ông Nguyễn Mạnh Hà, Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam, việc một số cán bộ kiểm lâm làm đơn xin nghỉ việc một phần do thu nhập thấp. Chính  điều này làm nảy sinh tiêu cực trong thực thi nhiệm vụ quản lý, bảo vệ rừng. Thực tế nhiều vụ phá rừng quy mô lớn xảy ra trên địa bàn tỉnh Quảng Nam thời gian gần đây đều có “bóng dáng” kiểm lâm, hoặc là “tiếp tay”, hoặc “bật đèn xanh” để lâm tặc ngang nhiên phá rừng. Một khi công tác quản lý, bảo vệ  rừng đặt ra ở mức cao hơn, gắn trách nhiệm trực tiếp của thủ trưởng đơn vị cũng như kiểm lâm phụ trách địa bàn thì một số người không có được khoản “thu nhập thêm” ngoài lương. Ông Nguyễn Mạnh Hà cho rằng, rất có thể thu nhập thấp cũng là 1 trong những lý do khiến cán bộ kiểm lâm mệt mỏi:

  (Lực lượng kiểm lâm hiện nay mức lương rất là thấp, nên không đảm bảo cuộc sống của anh em. Đây cũng là vấn đề nảy dinh tiêu cực. Tình trạng vừa qua cũng có xảy ra một số cán bộ kiểm lâm tiếp tay cho lâm tặc. Cũng có trường hợp là có sức ép của một số cán bộ khác trong sử dụng gỗ trái phép cũng làm ảnh hưởng đến anh em. Anh em rất khó xử lý. Để củng cố bộ máy này trước mắt là củng cố bộ máy lãnh đạo trước, sau đó củng cố lại lực lượng kiểm lâm.)

Ngành Kiểm lâm tỉnh Quảng Nam có gần 300 công chức, hơn 130 viên chức. Ngoài ra còn có hàng ngàn trường hợp thuộc diện hợp đồng. Con số này không ổn định mà tùy thuộc vào thỏa thuận giữa chủ rừng và người lao động. Ông Trần Hồng, Trưởng phòng Tổ chức cán bộ Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Nam cho biết, trước yêu cầu và nhiệm vụ mới, cán bộ kiểm lâm phải đa năng. Nếu không tổ chức lại, không nâng cao trình độ, ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý bảo vệ rừng thì dù có tăng gấp đôi lực lượng rừng vẫn tiếp tục bị phá. Khi nói về thu nhập, ông Hồng cho rằng, hiện nay, chế độ chính sách đối với kiểm lâm viên cao hơn so với mặt bằng chung của cán bộ ngành nông nghiệp:

(Họ vừa hưởng công vụ, hưởng đặc thù của kiểm lâm. Rồi kiểm lâm ở những vùng xa xôi còn có hệ số. Còn nguyên nhân một số người nghỉ là trước áp lực công việc đòi hỏi tinh thần trách nhiệm phải cao lên, những người khả năng quản lý không được, họ dự báo nếu tiếp tục thì cũng sẽ bị xử lý kỷ luật nên tốt nhất trong điều kiện này là họ xin nghỉ./.)