Xoọc đâu đhị bấc vel bhươl cóh tỉnh Yên Bái, đha đhâm c’mâr cắh kiêng ặt cóh vel đong bhrợ cha, nắc zêng đhấc ặt ooy apêê thành phố ga mắc cắh cậ lướt ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng lệt xa nay  đoọng chơớc bh’rợ tr’nêng. Bấc vel bhươl tu cơnh đêếc nắc ngoóp r’dợ apêê đha đhâm c’mâr. Hâu tu dưr váih đhr’năng n’nâu? Đha nuôr lâng pr’zớc đh’rứah xơợng bha ar xrắ âng Đinh Tuấn, PV Đài PRVN ặt đhị zr’lụ Tây Bắc.

Vel Năm Hăn, chr’val Phù Nham, chr’hoong Văn Chấn, tỉnh Yên Bái xang Tết nắc dưr ngoóp ngáp, tu đợ mơ đha đhâm c’mâr âi zêng t’dzíc ch’đhung dưr lướt xang apêê t’ngay rạch chô ặt lâng pr’loọng đong. Bh’rợ ha rêê đhuốch nâu câi nắc muy vêy apêê t’coóh t’ha bhrợ têng.

A moó Đinh Thị H, muy cha nắc đha nuôr cóh vel đoọng năl:  âi học lứch lớp 12 nắc c’bhúh p’niên ting apêê na noo lướt lứch. apêê ca conh ca căn công cắh năl ca coon đay lướt ha ooy đợ tước bêl apêê đoo rạch chô đhị xang bơr pêê c’xêê. Vêy bêl lướt  prang c’moo.  A đoo lướt l’lăm rạch chô ooy vel cơnh lâng bấc xa nập xập la liêm, xóc xăl liêm, zên đươi dua bấc ơl bhrợ ha pêê rúh t’tun cắh mặ c’pị loom nắc đơớh chơớc ting lướt. Apêê aconh ca căn cắh mặ k’đhơợng dzung. Đinh Văn Q, muy cha nắc đha đhâm âi ting bấc chu lướt ch’ngai cơnh đêếc đoọng năl, k’tiếc ruộng hắt, bh’rợ nắc cắh vêy, tu cơnh đêếc nắc lướt ooy lơơng t’bơơn bhrợ cha:

Nắc đoo tu pr’loọng đong la lấh đha rựt, la lấh zr’nắh xr’dô, tu cơnh đêếc xơợng  apêê đoo  lướt  vêy bấc zên nắc a zi ma pr’zước lướt.

Chr’val Vũ Linh, chr’hoong Yên Bình đăn đâu bấc ngai lướt z’lấh c’noong k’tiếc lệt xa nay lướt pa bhrợ ooy Trung Quốc, cóh đêếc bấc nắc đha đhâm. Ting cơnh xay moon âng muy bơr đha đhâm c’mâr đhị vel đong, xoọc đâu zấp t’ngay ha dang  p’zay pa bhrợ đhị vel đong công mặ bơơn dâng 100 r’bhâu đồng. đợ zên n’nắc mặ k’rang lêy đoọng ha pr’ặt tr’mông, ha dang năl cơnh c’bơớch c’míah. C’rơ vêy, loom bhrơợng, bấc đha đhâm c’mâr cắh mặ lơi vel đong đoọng ting ta pun cơnh lâng cr’noọ cr’niêng tr’xăl lang. bấc apêê n’lơơng nắc xơơng pr’zớc chr’ớh moon lướt ooy n’đắh tốh c’noong k’tiếc vêy bơơn bấc zên, tu cơnh đêếc nắc pa bhlâng mr’hal mr’dzăng. Ting cơnh dáp lêy cr’chăl ha nua chr’val vêy 96 cha nắc lướt pa bhrợ ting cơnh đâu,  cóh đêếc 47 cha nắc âi rạch chô tu đhr’năng la lua nắc cắh vêy la lua cơnh lâng apêê đoo pa chắp k’noọ. a noo Trần Văn Dương, vel Ngòi Tu đoọng năl:

Nâu câi pr’ặt tr’mông zr’nắh k’đháp. Bấc ngai âi lướt nắc apêê đoo moon lướt ooy đêếc bấc zên, tu cơnh đêếc công kiêng lướt muy cr’chăl đoọng pr’ặt trmông tr’xăl tmêê. N’đhơ cơnh đêếc lướt ooy đêếc cắh vêy cơnh  a đay pa chắp k’noọ, u la lay ch’ngai bhlâng. Apêê đoo moon bơơn tơợ 7-10 ức n’đhơ cơnh đêếc la lua cậ nắc đhêệng vêy 4 ức a năm.

Muy cha nắc lướt ch’ngai bhrợ cha vêy muy cơnh âh, n’đhơ cơnh đêếc lêy pa zum nắc đhêêng vêy muy cơnh moon: bh’rợ tr’nêng. Cóh vel bhươl nâu câi nắc muy vêy rượng bhườn a năm, thu nhập cắh vêy mơ, cắh  mơ mặ bơơn cr’noọ z’lấh đha rựt lâng ch’ngai lấh nắc kiêng dưr ca van âng lang p’niên. Lêy ca conh ca căn  toọt lang  p’zay bhrợ ha rêê đhuốch ga lêếh ga lêêng lâng bhrợ  ha đha đhâm c’mâr k’rang k’uôl, chơớc lêy c’lâng t’mông t’mêê.  Râu bơr cớ nắc tu trình độ c’năl âng muy bơr đha đhâm c’mâr da ding ca coong dzợ  căh lấh vêy, râu nân năl công cắh âi la lua záp prang. Nắc muy xơợng pr’zớc chr’ớh trúih ooy đhăm k’tiếc t’mêê, ooy apêê bh’rợ  buôn bơơn bấc zên nắc apêê đoo đơớh dưr lướt ting gr’huúc. Moon cơnh đêếc công cắh vêy zấp ngai đha đhâm c’mâr  cắh kiêng ặt bhrợ cha cóh vel đong, nắc tu cắh năl cơnh bhrợ têng. Cóh miền xuôi đha đhâm c;mâr bơơn pa bhrợ cóh apêê zr’lụ công nghiệp, apêê đong máy, ha dợ cóh da ding ca coong, lấh mơ bhrợ ha rêê nắc cắh vêy đoo râu bh’rợ dzợ bhrợ têng đoọng t’mông.

K’đhơợng dzung apêê đha đhâm c’mâr nâu câi nắc đoo bh’rợ k’đháp cơnh lâng chính quyền apêê vel đong, tu xay bhrợ bh’rợ n’nâu đoọng ha đha đhâm c;mâr nâu câi cắh vêy u buôn. Ha dợ cha groong  moon đha đhâm c’mâr oó lướt nắc bh’nhăn cắh mặ, tu cắh ngai đha đham c’mâr ngai lướt nắc vêy xay moon l’lăm. Bấc ngai bêl crêê ta coóp k’đhơợng tu lướt z’lấh c’noong k’tiếc lệt xa nay nắc ha dợ vêy năl a đay bhrợ lệt. Trung uý Hoàng Quốc Kế, đội Phong trào lâng k’đhơợng bhrợ cóh chr’val  n’đắh yêm têêm, Công an chr’hoong Yên Bình, tỉnh Yên Bái đoọng năl:

C’bhúh công an công âi xay moon đoọng ha Đảng uỷ chính quyền vel đong bhrợ t’váih apêê tổ, pa bhlâng nắc apêê ban ngành đoàn thể cóh chr’val tước zấp pr’loọng đong xay trúih đoọng ha đha nuôr, đoọng đha nuôr oó lướt z’lấh c’noong k’tiêc lệt xa nay, n’đhơ cơnh đêếc, râu k’đháp zr’nắh nắc đha nuôr acoon cóh cóh đâu bấc nắc zêng bhrợ ha rêê đhuốch, tu cơnh đêếc zr’nắh k’đháp cóh bh’rợ p’too moon đha nuôr cắh choom lướt z’lấh c’noong k’tiếc lệt xa nay. Bơr cớ nắc trình độ lâng c’năl âng đha nuôr cắh âi zấp prang, buôn ting xơợng râu rơl g’lớc.

Cóh t’rúih xa nay đha đhâm c’mâr lơi vel bhươl lướt ch’ngai xoọc đâu, bấc ca conh ca căn cắh yêm ặt tợt lâng bh’rợ pa choom bh’rợ. Ting apêê đoo, nắc muy bơơn bhrợ t’váih bh’rợ tr’nêng  lâng ha dưr dal thu nhập đoọng ha đha đhâm c’mâr nắc apêê đoo vêy chô rạch lâng vel đong. N’đhơ cơnh đêếc xoọc đâu  pa choom bh’rợ cắh âi mặ bơơn râu đêếc. A moó Hoàng Thị Huế, Bí thư đoàn chr’hoong Văn Chấn đoọng năl:

Cơnh lâng bh’rợ nắc tổ chức đoàn pa cắh mặt đoọng ha đha đhâm c’mâr âng chr’hoong, nắc azi công vêy râu xay moon: râu muy nắc ng’cơnh choom pa choom đoọng bh’rợ u crêê lâng vel đong, glặp lâng cr’noọ, râu bơr nắc ng’cơnh choom bêl xang pa choom bh’rợ nắc vêy chế tài đoọng vêy zên vặ pa đhang moon đoọng ha đha đhâm c’mâr vêy pr’đơợ bhrợ t’váih xưởng, cắh cậ bhrợ têng râu lơơng, tu zên nắc công z’zăng bấc.

Zấp c’moo, đha đhâm c’mâr ca coong da ding nắc lơi vel đong dưr lướt ooy lơơng ting bấc.  Ng’cơnh choom mặ k’đhơợng đha đhâm c’mâr ặt cóh vel đong pa dưr vel đong? Bh’rợ Đoàn cóh cơ sở lâng bh’rợ pa choom đoọng bh’rợ  choom tr’xăl t’mêê ng’cơnh ooy? Nâu âi tước bêl kiêng vêy đợ boóp t’ơơi moon liêm ghít lâng crêê la lua lấh./.