Lâng rau cha choom năc buôn ng’băn, bh’năn vaih bâc coh crâng k’coong lâng vêy chr’năp ooy kinh tế, bh’rợ n’nâu xoọc bhrợ t’vaih rau liêm choom zooi pazêng pr’loọng đong đharựt, pr’loọng đong đăn đharựt đoọng pa dưr rau bơơn pay pa chô, ting t’ngay pa mâng pr’ăt tr’mông lâng t’bhlâng t’bil lơi đharựt nhâm mâng

Coh muy g’luh lướt lêy zr’lụ băn xoọng prí âng manuyh pr’zớc, lêy rau liêm choom âng bh’rợ b’băn n’nâu năc diic điêl amoó Huỳnh Thị Hồng Trang coh cr’noon 5, chr’val Phụng Hiệp năc chêêc n’năl, k’rong bhrợ. Tơợ bh’rợ ha rêê đhuốch lâng 6 sào atao rau bơơn pay pa chô căh lâh nhâm mâng, amoó Trang ơy xăl ooy bh’rợ băn xoọng prí, coh tr’nơơp mơ 18 p’nong m’ma. Đươi tơợ bh’rợ zay pa chăp ch’mêệt lêy, ta mooh tơợ apêê n’lơơng năc đợ p’nong xoọng prí âng pr’loọng đong amoó ting t’ngay bấc lâh mơ. Pazêng c’moo đăn đâu, zr’lụ băn xoọng prí âng amoó Trang pa câl xoọng prí lêệ lâng m’ma ha bấc zr’lụ, chô đơơng ha pr’loọng đong amoó đợ zên bơơn pay pa chô mơ 500 ức đồng coh zập c’moo.

Amoó Trang prá xay, t’mêê bêl đêêc ahay cơ sở âng amoó ơy pa câl k’ha riêng p’nong m’ma đoọng ha đhanuôr đharựt đhị vel đong bhrợ Dự án bấc cơnh bh’rợ bhrợ cha, pa dưr bh’rợ pa xiêr đharựt tơợ bh’rợ băn xoọng prí r’rưah. Bêl đhanuôr bhrợ bh’rợ n’nâu, amoó ơy zooi bấc bhlâng ooy kỹ thuật băn, pa choom đoọng ha đhanuôr lum zr’năh k’đhap bêl băn par:

“Ha dang manuyh câl kiêng ađoo t’tứi năc acu pác pa tứi, ha dợ apêê đoong kiêng đợ ga măc năc acu pác đợ p’nong ga măc. Bấc bêl m’ma t’mêê rưah năc manuyh câl công căh lâh kiêng câl. Apêê đoo kiêng câl m’ma mơ 6 c’xêê lâh mơ, tu chô đơơng băn năc đơơh ma coon lâh mơ lâng bh’rợ băn tơợ k’tứi. Bêl băn, ha dang đhanuôr lum zr’năh k’đhap ooy cr’năn xoọng prí năc acu zooi ooy kỹ thuật. Rau bơr cậ ha dang đhanuôr kiêng acu đoọng bha ar xay moon lâm sản đoọng nhăn băn năc acu công zooi. Ha dợ bêl băn kiêng đươi n’hau, năc ta đang ooy cu năc acu zooi đoọng”.

T’cooh Lê An Quốc, Chủ tịch UBND chr’val Phụng Hiệp prá xay, Dự án ơy bhrợ bấc cơnh bh’rợ bhrợ cha, pa dưr bh’rợ pa xiêr đharựt tơợ bh’rợ băn xoọng prí r’rưah coh vel đong chr’val Phụng Hiệp c’moo 2026 âng Dự án 2 âng Xa nay bh’rợ cr’noọ cr’niêng k’tiếc k’ruung ooy bh’rợ pa xiêr đharựt nhâm mâng. Cr’noọ bha lâng âng Dự án n’nâu năc zooi pazêng pr’loọng đong doọ trơ vâng, vêy manuyh pa bhrợ; đươi dua đợ bh’năn doọ lâh bấc zên, pa bhlâng năc đươi liêm choom pazêng r’veh r’đooh âng vel đong. Tơợ đêêc bhrợ t’vaih pr’đơợ đoọng ha pazêng pr’loọng đong đharựt lâng đăn đharựt ting t’ngay pa dưr rau bơơn pay pa chô lâng t’bhlâng t’bil lơi đharựt nhâm mâng lâh mơ.

T’mêê bêl đêêc ahay, vel đong ơy đoọng m’ma xoọng prí ha 59 pr’loọng đong lâng đăn đharựt coh zập bhươl cr’noon, zập pr’loọng đong 2 p’nong m’ma vêy chr’năp 20 ức đồng. Đh’rưah lâng bh’rợ đoọng m’ma, chính quyền vel đong k’rong đh’rưah lâng pazêng đơn vị chuyên môn, c’la băn par đoọng m’ma bhrợ bh’rợ pa choom bh’rợ băn par, zâl cha groong pr’luh cr’ăy… ha đhanuôr đoọng nhâm mâng m’ma mamông k’rơ lâh mơ. Ting n’năc bhrợ zr’lụ pa têệt bhlưa pr’loọng đong băn lâng pazêng hợp tác xã, c’rol băn đoọng nhâm mâng 100% zr’lụ pa câl nhâm mâng:

“Nâu đoo năc Dự án vêy chr’năp ooy kinh tế bấc bhlâng, crêê cơnh lâng đhr’năng b’băn âng vel đong tơợ bh’năn ơy vêy, năc choom bhrợ t’bhưah coh vel đong. Azi rơơm kiêng xang g’luh xay bhrợ Dự án n’nâu, pazêng pr’loong đong năc ma băn par, bhrợ t’vaih p’xoọng thu nhập, pa dưr rau liêm choom coh pr’ăt tr’mông. Chr’năp bhlâng năc Dự án căh muy zooi m’ma bh’năn ting n’năc dzợ t’hước ooy bh’rợ tr’xăl cr’noọ, zooi pr’loọng đong đharựt công cơnh đăn đharựt đơơh loon t’bil lơi đharựt lâng c’rơ âng đay”.

Anoo Nguyễn Văn Triều ăt coh cr’noon Hoà Mỹ, chr’val Phụng Hiệp prá xay, pr’loọng đong anoo năc pr’loọng đong đharựt, căh vêy k’tiếc pa bhrợ, năc muy đhr’nong đong ăt anăm. Đoọng vêy zên đươi coh pr’ăt tr’mông zập t’ngay lâng băn 2 p’nong k’coon k’tứi xoọc lướt học, anoo năc bhrợ bấc bh’rợ tr’nêng tơợ phụ hồ, lướt đợ ha roo tước ooy bh’rợ câl k’bhông chô đơơng pa câl. K’điêl anoo năc crêê cr’ăy da dul, k’ăy n’groong hoọng căh mặ bhrợ bh’rợ ha lêệng. Lêy pr’ăt tr’mông âng anoo zr’năh xr’dô, anoo năc zay pa bhrợ, t’bhlâng bhrợ cha năc vel đong ơy xay moon đoọng m’ma xoọng prí đoọng ha pr’loọng đong anoo băn par, pa dưr kinh tế.

“Nhà nước zooi bơr p’nong m’ma xoọng prí năc 10 ức đồng, đoọng 2 cặp năc puôn p’nong. Acu băn par, ra diu năc xịt đác lâng đoọng cha cha lâng đoọng ộm đác, năc doọ lâh zr’năh k’đhap. Băn ađoo n’nâu ng’moon zazum năc ađoo cha prí bấc lâng đoọng đăh axiu, năc công buôn ng’băn. Vêy Nhà nước đoọng m’ma năc acu bhui har, bhui har. Vêy apêê zooi đoọng năc ađay t’bhlâng bhrợ cha, ađay băn năc pa câl đươi zên ha pr’ắt tr’mông pr’loọng đong”.

Rau zooi đoọng âng vel đong ooy m’ma, kỹ thuật băn lâng zr’lụ pa câl, bh’rợ băn xoọng prí r’rưah xoọc bhrợ t’vaih rau liêm choom đoọng pazêng pr’loọng đong đharựt, pr’loọng đong đăn đharựt coh chr’val Phụng Hiệp ting t’ngay pa dưr bh’rợ bhrợ cha nhâm mâng. Nâu đoo năc bh’rợ pa xiêr đharựt la lua ta nih, zooi đhanuôr pa dưr c’rơ, đơơh loon pa dưr lâng c’rơ pa bhrợ âng pr’loọng đong đay đoọng pr’ăt tr’mông ting t’ngay k’bhộ ngăn lâh mơ./.

CẦN THƠ PHÁT TRIỂN MÔ HÌNH NUÔI CHỒN HƯƠNG SINH SẢN ĐỂ GIẢM NGHÈO

Những hộ gia đình không có đất sản xuất, cuộc sống còn nhiều khó khăn ở xã Phụng Hiệp, thành phố Cần Thơ có thêm hướng sinh kế mới từ mô hình nuôi chồn hương sinh sản. Với ưu điểm dễ nuôi, nguồn thức ăn sẵn có và cho giá trị kinh tế cao, mô hình này đang mở ra cơ hội giúp các hộ nghèo, hộ cận nghèo nơi đây tăng thu nhập, từng bước ổn định cuộc sống và vươn lên thoát nghèo bền vững

Trong một lần tham quan trại nuôi chồn hương của người quen, nhận thấy tiềm năng phát triển mô hình này nên vợ chồng chị Huỳnh Thị Hồng Trang ở ấp 5, xã Phụng Hiệp đã quyết định tìm hiểu, đầu tư. Từ công việc đồng áng với 6 công mía cho thu nhập bấp bênh, chị Trang đã chuyển sang mô hình chăn nuôi chồn hương với khởi đầu bằng 18 con giống. Nhờ chịu khó nghiên cứu, học hỏi nên số lượng đàn chồn của gia đình chị ngày một tăng lên. Những năm gần đây, cơ sở chăn nuôi chồn hương của chị Trang cung cấp chồn thịt và chồn giống cho nhiều nơi, mang về cho gia đình chị nguồn thu nhập trên dưới 500 triệu đồng/năm.

Chị Trang cho biết, vừa qua cơ sở của chị đã cung cấp hàng trăm con giống cho người dân nghèo tại địa phương thực hiện Dự án đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo nuôi chồn hương sinh sản. Khi bà con bắt tay thực hiện mô hình này, chị đã hỗ trợ tối đa về mặt kỹ thuật chăn nuôi, sẵn sàng tư vấn khi người dân gặp khó khăn.

"Nếu khách hàng thích loại nhỏ thì mình sẽ chia loại nhỏ, còn họ thích loại lớn thì em sẽ chia loại lớn. Nhiều khi con giống mới đẻ thì khách hàng cũng chưa chuộng lắm. Người ta sẽ thích chọn loại giống khoảng 6 tháng tuổi hơn, vì đem về nó sẽ mau sinh sản hơn là nuôi từ con nhỏ. Trong quá trình chăn nuôi, nếu bà con có gặp vấn đề gì về đàn chồn thì em sẽ hỗ trợ kỹ thuật. Thứ hai nữa là nếu bà con cần em cung cấp giấy bảng kê lâm sản để đăng ký chăn nuôi thì em cũng hỗ trợ. Còn trong lúc nuôi mà cần gì, cứ gọi điện là em sẽ hỗ trợ hết mức có thể."

Ông Lê An Quốc, Chủ tịch UBND xã Phụng Hiệp cho biết, Dự án đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo nuôi chồn hương sinh sản trên địa bàn xã Phụng Hiệp năm 2026 thuộc Dự án 2 của Chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững. Mục tiêu trọng tâm của Dự án này là giúp các hộ dân tận dụng thời gian nhàn rỗi, nguồn lao động sẵn có; tận dụng nguồn thức ăn giá rẻ, nhất là khai thác hiệu quả các nông sản địa phương. Từ đó tạo điều kiện cho các hộ nghèo và  cận nghèo từng bước nâng cao thu nhập và vươn lên thoát nghèo một cách bền vững.

Vừa qua, địa phương đã hỗ trợ chồn hương giống cho 59 hộ nghèo và cận nghèo ở các ấp, mỗi hộ 2 cặp chồn hương giống trị giá 20 triệu đồng. Song song với việc trao con giống, chính quyền địa phương phối hợp các đơn vị chuyên môn, chủ cơ sở cung cấp giống tổ chức tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn quy trình chăm sóc, phòng trừ dịch bệnh…cho bà con đảm bảo đàn giống sinh trưởng khỏe mạnh. Đồng thời triển khai xây dựng chuỗi liên kết kết nối giữa hộ nuôi với các hợp tác xã, trang trại để đảm bảo 100% đầu ra được bao tiêu ổn định.

"Đây là Dự án phải nói là có giá trị kinh tế khá cao, phù hợp với cái điều kiện chăn nuôi ở địa phương từ cái nguồn thức ăn sẵn có, cũng có khả năng là nhân rộng ở địa phương. Chúng tôi kỳ vọng sau đợt triển khai Dự án này, thì các hộ sẽ chủ động phát triển đàn, tạo thêm thu nhập, nâng cao chất lượng cuộc sống. Quan trọng nhất đó là Dự án không chỉ hỗ trợ con giống mà còn hướng tới việc thay đổi tư duy, giúp hộ nghèo cũng như hộ cận nghèo chủ động thoát nghèo bằng chính nội lực của mình."

Anh Nguyễn Văn Triều ở ấp Hòa Mỹ, xã Phụng Hiệp cho biết, gia đình anh thuộc diện hộ nghèo, không có đất sản xuất, chỉ có duy nhất căn nhà để ở. Để có tiền sinh sống qua ngày và nuôi 2 đứa con còn nhỏ đi học, anh phải bươn chải làm đủ nghề từ phụ hồ, vác lúa thuê cho đến đi thu mua dừa về bán lại. Còn vợ anh do bệnh tim, thoái hóa cột sống nên không làm được việc nặng. Thấy hoàn cảnh gia đình anh khó khăn, anh lại chăm chỉ, chí thú làm ăn nên địa phương đã xét duyệt, hỗ trợ chồn giống để tạo điều kiện cho anh phát triển kinh tế.

“Nhà nước hỗ trợ mỗi một cặp vậy là 10 triệu đồng, hỗ trợ được 2 cặp là 4 con. Mình nuôi, sáng mình ra xịt nước với cho nó ăn với cho nó uống nước thôi, chứ không có gì khó khăn hết. Nuôi nó nói chung là nó ăn thì chuối với cá thấy cũng dễ nuôi. Được Nhà nước hỗ trợ con giống thì em rất mừng, vui lắm. Hỗ trợ thì mình cũng ráng cố gắng mà làm, mình nuôi sau này mình trang trải trong gia đình”.

Sự đồng hành của địa phương về con giống, kỹ thuật và đầu ra, mô hình nuôi chồn hương sinh sản đang mở ra cơ hội để các hộ nghèo, hộ cận nghèo ở xã Phụng Hiệp từng bước tạo dựng sinh kế bền vững. Đây cũng là cách giảm nghèo thiết thực, giúp người dân phát huy nội lực, chủ động vươn lên bằng chính sức lao động của mình để cuộc sống ngày càng khấm khá hơn./.