Vel Vĩnh Sơn, chr’val Quảng Đông, chr’hoong Quảng Trạch ặt cóh a ral đhr’đấc Ngang, pa tệêt lâng biển Hòn La. C’moo 2010, chính quyền vel đong moon nắc pa chô lấh 200ha k’tiếc chr’nóh chr’bệêt lâng k’tiếc ặt âng 78 pr’loọng đong đhanuôr bhrợ dự án Nhiệt điện Quảng Trạch. C’lâng xa nay pa đhấc đhanuôr tước ặt đhị zr’lụ t’mêê nắc oó đoọng váih rau căh liêm tước môi trường bêl đong máy moọt pa bhrợ. Đhơ cơnh đếêc, k’nặ 8 c’moo hay, c’lâng bh’rợ pa đhấc 78 pr’loọng đong đhanuôr nâu cung căh ơy ta bhrợ xang. A moÓ Nguyễnh Thị Hương, ặt đhị vel Vĩnh Sơn đoọng năl, ha dang căh pa đhấc ha dợ nắc cung bhrợ têng đong máy Nhiệt điện nắc đhanuôr lêy zâng lâng đhr’năng nha nhự môi trường:“Ruộng bhươn lơi 8 c’moo nâu ơy ha dợ pa đhấc đhanuôr căh ơy tước ooy. Đhanuôr rơơm nắc apêê bơơn pa đhấc ặt cóh lơơng, ha dợ đong máy chô ooy đâu nắc độc hại pa bhlầng, apêê căh ting xợơng.”

        Cr’chăl đăn đâu, bêl c’la k’rong bhrợ têng dự án xay bhrợ pa liêm k’tiếc đoọng bhrợ têng đong máy nắc k’zệt pr’loọng đong đhanuôr pr’zước zêl cha groong. Đhanuôr bhrợ g’roong, k’đhợơng lêy xe lâng rơơm bơơn prá xay đoọng ghít liêm lâng pazêng ma nuýh vêy trách nhiệm. T’coóh Võ  Lục, ặt đhị vel Vĩnh Sơn đoọng năl:“Giải toả lứch k’tiếc, đong xang, ping xal tợơ zr’lụ xoọc ặt nắc đong máy liêm buôn đoọng bhrợ têng. Đhanuôr nắc ting xợơng, doó lưm k’đháp, doó bhrợ k’đháp rau rị.”

        Ting cơnh t’coóh Nguyễn Đức Hiền, Chủ tịch UBND chr’val Quảng Đông, chr’hoong Quảng Trạch, apêê pr’loọng đong đhanuôr căh ting đoọng bhrợ têng zêng ặt ma mông lâng zr’lụ quy hoạch bhrợ đong máy. Rơơm kiêng âng đhanuôr nắc bơơn chroót pa chô đoọng tước đhị ặt t’mêê, tu ặt ma mông đhị toor g’roong đong máy nắc zâng lâng đhr’năng nha nhự:“Pazêng pr’loọng đong mơ dzợ nắc mơ 400 pr’loọng đong nắc ặt cóh nguôi zr’lụ quy hoạch đong máy Nhiệt điện. Ha dang bh’nơơn xay moon rau crêê tước môi trường đoọng lêy bh’rợ bhrợ têng đong máy đhị đếêc lâng đhanuôr đhị đếêc căh tệêm ngăn nắc bêl đếêc vêy xay tước bh’rợ k’dua pa đhấc.”

       Dự án Nhiệt điện Quảng Trạch xoọc tr’nợơp tu Tập đoàn Dầu khí k’tiếc k’ruung Việt Nam (PVN) bhrợ c’la k’rong bhrợ têng. Tợơp c’moo 2017, dự án nâu đơơng đoọng Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) bhrợ c’la k’rong bhrợ têng. Dự án bơơn xay moon nắc bhrợ váih pr’đơợ pa dưr kinh tế-xã hội đoọng ha vel đong. T’coóh Hoàng Đăng Quang, Bí thư Tỉnh uỷ Quảng Bình k’đươi moon apêê ngành nắc đấh xay moon tước bh’rợ căh liêm môi trường dự án Nhiệt điện Quảng Trạch đoọng xay moon pậ bhứah đoọng ha đhanuôr năl:“Lâng bh’rợ môi trường, k’đươi moon UBND tỉnh pa zay k’đươi Tập đoàn Điện lực Việt Nam pazưm lâng Bộ Tài nguyên Môi trường đoọng bhrợ têng xang bh’rợ xay moon rau crêê tước môi trường. Tợơ lấh bêl vêy bh’nơơn xay moon rau crêê tước môi trường nắc bêl đếêc nắc bêl đếêc nắc vêy pr’đợơ xay moon, bhrợ pr’đợơ k’đươi moon lâng xay moon pậ bhứah đoọng ha đhanuôr.”

       Dự án đong máy Nhiệt điện Quảng Trạch nắc dự án bah lầng âng tỉnh Quảng Bình. Bhiệc xay moon pa đhấc lâng zr’lụ quy hoạch căh ghít liêm. Xay moon rau crêê tước môi trường căh vêy xay moon đoọng zập ngai ting năl bhrợ k’ha riêng pr’loọng đong đhanuôr k’rang. Dự án xoọc pa đhêy tu lưm k’đháp bhlưa ngai nắc đhấc ặt cóh t’mêê, ngai nắc ặt cớ đhị n’ty./.

Vì sao người dân ngăn cản thi

công Dự án Nhiệt điện Quảng Trạch?

CTV Thanh Tuấn

Gần 8 năm qua, người dân ở thôn Vĩnh Sơn, xã Quảng Đông, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình rơi vào tình cảnh khó khăn vì Dự án Nhiệt điện Quảng Trạch triển khai dang dở. Người dân cũng lo ngại khi Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch đi vào hoạt động sẽ gây ô nhiễm môi trường nơi họ đang sống.

Thôn Vĩnh Sơn, xã Quảng Đông, huyện Quảng Trạch nằm dưới chân đèo Ngang, giáp biển Hòn La. Năm 2010, chính quyền địa phương ra thông báo sẽ thu hồi hơn 200 ha đất nông nghiệp và đất ở của 78 hộ dân để làm dự án Nhiệt điện Quảng Trạch. Chủ trương di dân tới nơi tái định cư nhằm tránh tác động ô nhiễm môi trường khi nhà máy đi vào hoạt động. Tuy nhiên, gần 8 năm qua, phương án di dời 78 hộ dân này vẫn chưa hoàn thành. Chị Nguyễn Thị Hương, ở thôn Vĩnh Sơn cho rằng, nếu không di dời mà vẫn xây dựng Nhà máy Nhiệt điện thì người dân sẽ phải hứng chịu cảnh ô nhiễm môi trường: “Ruộng vườn bỏ hoang 8 năm nay mà giải tỏa chưa đến đâu. Dân nguyện vọng họ về giải tỏa để dân đi nơi khác, chứ nhà máy về đây thì độc hại lắm, họ không nhất trí.”

Thời gian gần đây, khi chủ đầu tư dự án triển khai san lấp mặt bằng để thi công Nhà máy thì hàng chục hộ dân kéo ra ngăn cản. Người dân lập hàng rào, chặn xe và mong muốn được đối thoại rõ ràng với những người có trách nhiệm. Ông Võ Lục, ở thôn Vĩnh Sơn cho biết: “Giải tỏa hết toàn bộ đất đai, nhà cửa, mồ mả ông bà ra khỏi địa bàn thì Nhà máy được thoải mái thi công. Người dân sẽ chấp hành, không vướng mắc, không cản trở bất kỳ thứ gì.”

Theo ông Nguyễn Đức Hiền, Chủ tịch UBND xã Quảng Đông, huyện Quảng Trạch, các hộ dân phản đối việc thi công đều sống ngoài khu vực quy hoạch làm nhà máy. Nguyện vọng của bà con mong được đền bù để đến nơi ở mới, bởi ở lại bên cạnh tường rào Nhà máy sẽ phải gánh chịu tình trạng ô nhiễm: “Những hộ còn lại khoảng 400 hộ dân là nằm ngoài khu vực quy hoạch nhà máy Nhiệt điện. Nếu mà kết quả đánh giá tác động môi trường cho thấy việc xây dựng nhà máy ở đó và bà con ở đó không đảm bảo thì khi đó mới bàn đến chuyện đề xuất để di dời.”

Dự án Nhiệt điện Quảng Trạch ban đầu do Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam (PVN) làm chủ đầu tư. Đến đầu năm 2017, dự án này chuyển giao cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) làm chủ đầu tư. Dự án được đánh giá là tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội cho địa phương. Ông Hoàng Đăng Quang, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Bình yêu cầu các ngành sớm có đánh giá tác động môi trường dự án Nhiệt điện Quảng Trạch để thông tin rộng rãi cho người dân biết: “Riêng vấn đề môi trường, đề nghị UBND tỉnh tích cực đôn đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam phối hợp với Bộ Tài nguyên Môi trường để hoàn thành việc đánh giá tác động môi trường. Sau khi có kết quả đánh giá tác động môi trường thì lúc đó mới làm căn cứ, làm cơ sở làm công tác vận động, tuyên truyền và công bố rộng rãi cho nhân dân.”

Dự án Nhà máy Nhiệt Điện Quảng Trạch là dự án trọng điểm của tỉnh Quảng Bình. Việc công bố di dời giải toả và vùng quy hoạch không rõ ràng, Báo cáo Đánh giá tác động môi trường không công khai minh bạch khiến hàng trăm hộ dân lo lắng hoang mang. Dự án hiện đang  đình trệ bởi dùng dằng giữa người đi kẻ ở./.