Rạch chô tơợ chiến trường Khe Sanh zr’nắh xr’dô, râu âng ma nứih lính đơơng âng ta luôn bơơn Đại úy Hồ văn Xang ha âu zư đớc cơnh cr’van chrnắp. Nâu đoo c’léh pa cắh ooy apêê c’moo c’xêê grơơ nhool đhị chiến trường Khe Sanh bom cha rắh bấc ơl. Bêệ p’nănh bơơn têy đay bhrợ t’váih c’moo 1960, bêl dzợ pa bhrợ la lơớp cách mạng. N’đhơ lêy cắh cơnh kị, n’đhang âi u ting t’coóh lướt prang apêê chiến dịch ca pân ga hớt đhị Lang Vaym Tà Cơn, Khe Sanh, dh’rứah zêl a rập Mỹ, trông dấc k’tiếc k’ruung. Zấp bêl moọng lêy bêệ p’nănh, đợ râu grơơ nhool bhlâng âng lang ma nứih lính rạch chô: “Nâu đoo nắc p’nănh a cu đươi đoọng zư lêy c’la cu cóh apêê c’moo 1960-1963 bêl dzợ bhrợ cách mạng la lơớp. Bêl vêy bộ đội chủ lực đấc ooy đâu, bêệ p’nănh nắc bơơn đươi đoọng zư lêy cách mạng, zư lêy apêê chiến sĩ, zư lêy ha roo a bhoo băn bộ đội…”

  C’moo 1963, cựu chiến binh Hồ văn Xang nắc âi bơơn moọt bộ độiu vel đong lâng k’đươi bhrợ bh’rợ Đại đội trưởng, k’đhơợng xay 140 cha nắc quân. Pa zêng, l’lăm lâng xang chiến dịch Khe Sanh, t’coóh Xang lâng đồng đội âi zêl prúh lấh 100 g’lúh ga mắc k’tứi, pa zum lâng bộ đội chủ lực bhrợ t’váih đợ chiến thắng tr’haanh chr’va. Cơnh lâng t’coóh, zr’nắh k’đháp công doó bhrợ loom grơơ lêêng c’chêệt a rập, t’coóh ta luôn hâng hơnh xay trúih đoọng ha ca coon cha chau đoọng p’têệt loom grơơ, bhrợ cách mạng vel đong: “Chiến trường Khe Sanh pa bhlâng zr’nắh k’đháp, quân hêê pa nănh cha rắh cắh lấh vêy n’đhang a rập Mỹ âi bấc, nắc cớ pa nănh cha rắh zấp cơnh hiện đại tu cơnh đêếc lum bấc râu zr’nắh k’đháp. N’đhơ cơnh đêếc a zi công t’bhlâng đoàn kết bộ đội, đha nuôr đoọng zêl prúh, pa chô Khe Sanh, Hướng Hóa…”

T’coóh Nguyễn Bá Luận, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh thị trấn Khe Sanh, chr’hoong Hướng Hóa đoọng năl: “Cóh zêl prúh  a rập a bhuy, đồng chí Hồ văn Xang nắc ma nứih grơơ nhool ting pấh bấc g’lúh zêl prúh ga mắc đhị chiến trường Khe Sanh, Hướng Hóa. Tước cr’chăl nâu câi, đồng chí Xang công ta luôn pa dưr loom cách mạng, gương mẫu zấp bh’rợ âng Hội Cựu chiên binh, p’too moon ca coon cha chau ting pấh apêê bh’rợ vel bhươl đoọng bhrợ pa dưr vel đong Khe Sanh…”

 Yêm têêm, pa dưr loom bh’rợ a noo bộ đội Ava Hồ, cựu chiến binh Hồ Văn Xang nắc ta la cờ lướt l’lăm cóh pa dưr tr’mông tr’mêếh, bhrợ pa dưr cớ pr’hoọm t’viêng đhị vel đong. Cơnh lâng t\coóh, râu hay k’noọ ooy c’xêê c’moo zêl prúh a rập a bhuy, tr’mría ting ch’đa k’tiếc lâng a rập công dzợ ặt clấp ghít, dưr víah pr’đơợ k’rơ bhrợ ha đoo p’zay bhrợ têng, chroi đoọng bhrợ pa dưr vel đong ca van ca bhố liêm pr’hay./.

Ký ức hào hùng của người cựu chiến binh Khe Sanh

 Hoàng Hùng

50 năm đã trôi qua nhưng với cựu chiến binh Hồ Văn Xang, ở khóm 6, thị trấn Khe Sanh, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị, hồi ức về chiến trường Khe Sanh ác liệt vẫn còn vẹn nguyên. Với ông, ký ức ấy không chỉ có đau thương, mất mát mà hơn thế nữa là những ngày tháng hào hùng, thiêng liêng nhất của đời người khi được cùng đồng đội chiến đấu và làm nên chiến thắng Khe Sanh, giải phóng Hướng Hóa lịch sử.

Trở về từ chiến trường Khe Snh ác liệt, hành trang của người lính mang theo luôn được Đại úy Hồ Văn Xang nâng niu, gìn giữ như báu vật. Đây là vật chứng về những năm tháng hào hùng tại chiến trường Khe Sanh khói lửa. Chiếc nỏ được chính tay ông làm năm 1960, khi còn hoạt động cách mạng bí mật. Tuy đơn sơ, giản dị nhưng nó đã theo ông qua khắp các chiến dịch ác liệt tại Làng Vây, Tà Cơn, Khe Sanh, cùng chống Mỹ, cứu nước. Mỗi khi ngắm nhìn chiếc nỏ, những ký ức hào hùng, bi tráng nhất của đời lính lại trở về: “Đây là chiếc  nỏ được tôi dùng để bảo vệ bản thân trong những năm 1960-1963 khi còn hoạt động cách mạng bí mật. Khi có bộ độ chủ lực lên đây, chiếc nỏ lại dùng để bảo vệ cách mạng, bảo vệ các chiến sỹ, bảo vệ mùa màng tiếp tế cho bộ đội...”

Năm 1963, cựu chiến binh Hồ Văn Xang chính thức gia nhập bộ đội địa phương và được giao nhiệm vụ Đại đội trưởng, chỉ huy 140 quân. Tổng cộng, trước và sau chiến dịch Khe Sanh, ông Xang và đồng đội đã chiến đấu trên 100 trận lớn nhỏ, phối hợp bộ đội chủ lực làm nên những chiến thắng vang dội. Với ông, khó khăn, gian khổ cũng không làm vơi đi ý chí tiêu diệt địch, nhanh chóng giải phóng quê hương. Nhớ về những năm tháng hào hùng ấy, Ông luôn tự hào kể lại cho con cháu để tiếp lửa truyền thống cách mạng quê hương:“Chiến trường Khe Sanh rất ác liệt, quân ta vũ khí thô sơ nhưng quân Mỹ vừa đông, vũ khí hiện đại nên gặp rất nhiều khó khăn. Tuy nhiên chúng tôi vẫn quyết tâm đoàn kết với quân dân, bộ đội chủ lực để chiến đấu, giải phóng Khe Sanh, Hướng Hóa....”

Ông Nguyễn Bá Luận, Chủ tịch Hội CCB TT Khe Sanh, Hướng Hóa cho biết: “Trong kháng chiến, đồng chí Hồ Văn Xang là người anh dũng, kiên cường và tham gia rất nhiều chiến dịch tại chiến trường Khe Sanh, Hướng Hóa. Thời bình, đồng chí Xang vẫn luôn phát huy tinh thần cách mạng, gương mẫu trong các phong trào của Hội CCB, tích cực giáo dục con cháu, tham gia các hoạt động của bản làng để xây dựng quê hương Khe Sanh....”

Hòa bình, phát huy truyền thống anh bộ đội cụ Hồ, cựu chiến bình Hồ Văn Xang là lá cờ đầu trong phát triển kinh tế,  gây dựng lại màu xanh trên quê hương. Với ông, ký ức hào hùng về những năm tháng chiến đấu kiên cường, bất khuất, giành từng tấc đất với quân địch vẫn luôn còn mãi, trở thành động lực mạnh mẽ thôi thúc ông tiếp tục cống hiến, tiếp tục góp sức xây dựng bản làng, quê hương giàu đẹp./.