Ơy vêy kinh nghiệm chóh crâng k’nặ 20 c’moo, nắc đoo bêl bhrợ têng bh’rợ chóh crâng n’loong ga mắc tước nâu cơy, t’coóh Tào Quý Quyền cóh chr’val Hiệp Thuận, chr’hoong Hiệp Đức nắc pân bhrợ ga mắc zr’lụ chóh keo đhị zr’lụ da ding âng pr’loỌng đong. Cóh đhăm ga mắc lấh 3 hecta chóh crâng n’loong ga mắc nắc ơy chô đơơng ha pr’loọng đong đoo đợ rau liêm choom bấc lấh mơ lâng bh’rợ chóh crâng n’loong k’tứi cơnh l’lăm ahay. Muy hecta nắc bơơn pay pa chô k’râng 120 ức đồng. Tơợ bêl bhrợ têng bh’rợ chóh crâng ga mắc, t’coóh Quyền công cơnh bấc đhanuôr cóh chr’val Hiệp Thuận nắc vêy ta pa choom ooy bh’rợ, zúp zooi ooy m’ma keo chô chóh. Đoọng pa dưr rau liêm choom âng kinh tế crâng, pr’loọng đong đoo nắc dzợ chóh p’xoọng k’nặ 2 hecta t’nơơm cao su, c’moo đâu đhăm chóh cao su nắc ơy choom pay pa chô. Rau đêếc nắc pr’đơợ đoọng ađoo t’bhlâng chóh crâng n’loong ga mắc cóh vel đong. T’coóh Tào Quý Quyền, cóh cr’noon 3, chr’val Hiệp Thuận prá: “Chóh n’loong k’tứi nắc cóh 2 hân noo, ha dzợ lâng n’loong ga mắc nắc muy hân noo. Đợ rau bơơn pay pa chô công bấc lấh mơ. Hân đhơ cơnh đêếc, nắc acu bơơn pa chô ooy g’lêếh c’rơ bhrợ têng công cơnh m’ma n’loong. Đợ t’ngay tal xraách pa liêm công m’bứi lấh mơ, doọ lấh g’lêếh. Rau bơr nắc bêl pa câl n’loong ga mắc nắc bh’rợ âng đay vêy ta zúp zooi ooy m’ma. M’ma vêy ta zúp zooi liêm choom bhlâng, doọ lấh crêê pr’luúh”.

Ảnh: Hữu Phúc

  Anoo Hồ Văn Xoa, ắt cóh chr’val Phước Gia, chr’hoong Hiệp Đức xay moon: Bêl đhanuôr chr’val Hiệp Thuận chóh crâng n’loong ga mắc nắc chrooi đoọng bhrợ t’váih bh’rợ tr’nêng đoọng ha bấc đhanuôr đhị apêê chr’val đăn đêếc: “Acu pa bhrợ cóh đâu nắc vêy đhị ắt, đhị cha. Zập c’xêê vêy bơơn zên tơợ 7 tước 8 ức đồng”.

Tơợ bele chóh crâng ga mắc, đhanuôr chr’hoong Hiệp Đức bhrợ bh’rợ chóh crâng bấc lấh mơ lâng đươi dua crâng crêê cơnh xa nay, nhâm mâng rau liêm crêê âng môi trường công cơnh bh’rợ zâl cha groong roóh crâng. Ha dang cơnh l’lăm ahay, mơ k’dâng 5 c’moo nắc col crâng nắc nâu đhanuôr zư đớc tước 7 c’moo nắc ha dzợ col đoọng pa dưr rau liêm choom bấc lấh mơ. Hân đhơ t’mêê bhrợ t’váih nắc Hợp tác xã Nông nghiệp Hiệp Thuận nắc đhị chr’nắp âng đhanuôr cóh crâng ga mắc. Hợp tác xã vêy 15 cha nắc ting chóh bhrợ 100 hecta crâng n’loong ga mắc, nhâm mâng vêy zập n’loong đoọng pa câl ooy thị trường cóh tỉnh lâng ooy tỉnh n’lơơng. Ting n’nắc, HTX dzợ bhrợ t’váih bh’rợ tr’nêng ta luôn đoọng ha bấc manuýh pa bhrợ cóh vel đong. T’coóh Nguyễn Hữu Dương, Giám đốc HTX Nông nghiệp Hiệp Thuận, Hiệp Đức prá: “Zr’nắh k’đháp cóh xoọc đâu âng HTX nắc zên đoọng bhrợ têng, bấc đhi noo cóh da ding k’coong n’nâu t’bhlâng ting bhrợ têng nắc pr’ắt tr’mông dzợ bấc rau zr’nắh k’đháp. Tu cơnh đêếc, nắc đơớh vêy đợ rau zúp zooi âng Nhà nước đoọng HTX dưr váih, bhrợ t’váih bh’rợ tr’nêng đoọng ha đhanuôr”.

Ảnh: Trần Hữu

  Đhị zr’lụ chr’val Hiệp Thuận xoọc vêy lấh 1.600 hecta crâng chóh. Cơnh đêếc, m’bứi bhlâng muy pr’loọng đong vêy k’dâng 1 hecta crâng ta chóh. Xoọc đâu chr’val vêy lấh 100 pr’loọng đong ting pấh chóh 500 hecta crâng n’loong ga mắc. Nâu đoo công nắc vel đong tr’nơớp vêy ta đoọng bha ar xay moon n’loong crâng n’loong ga mắc đhị zr’lụ tỉnh Quảng Nam./.

Hiệp Thuận, Hiệp Đức với hướng phát triển rừng gỗ lớn

                                CTV Duy Bình

Những năm gần đây, người dân xã Hiệp Thuận, huyện Hiệp Đức, tỉnh Quảng Nam chuyển từ mô hình trồng rừng gỗ nhỏ, chu kỳ ngắn sang trồng rừng gỗ lớn cho hiệu quả kinh tế cao. Chính quyền địa phương đã triển khai nhiều phương án nhằm hỗ trợ bà con về kỹ thuật, cây giốngcó chất lượng, tạo điều kiện thuận lợi cho các Hợp tác xá địa bàn sản xuất, chế biến, xuất khẩu gỗ. Qua đó giúp người dân làm giàu từ vốn liếng quý báu của rừng.

Có kinh nghiệm trồng rừng sản xuất gần 20 năm nhưng từ khi áp dụng mô hình trồng rừng gỗ lớn đến nay, ông Tào Quý Quyền ở xã Hiệp Thuận, huyện Hiệp Đức mới tự tin mở rộng diện tích trồng keo tại các khu đồi của gia đình. Trên diện tích hơn 3 ha trồng rừng gỗ lớn đã mang lại cho gia đình ông nguồn thu nhập cao hơn trồng rừng gỗ nhỏ trước đây. Bình quân mỗi ha sẽ cho thu nhập khoảng 120 triệu đồng. Từ khi triển khai dự án trồng rừng gỗ lớn, ông Quyền cũng như nhiều nông dân xã Hiệp Thuận được tập huấn về kỹ thuật, hỗ trợ giống cây keo về trồng. Để phát huy hiệu quả kinh tế rừng, gia đình ông còn trồng gần 2ha cây cao su, năm nay diện tích cây cao su đã cho thu hoạch. Đó là nền tảng để ông tiếp tục duy trì trồng rừng gỗ lớn ở địa phương. Ông Tào Quý Quyền, thôn 3, xã Hiệp Thuận, chia sẻ:“Trồng cây gỗ nhỏ thì phải 2 chu kỳ, nhưng gỗ lớn thì chỉ 1 chu kỳ. Lợi nhuận thường cao hơn hoặc tương đương. Tuy nhiên mình được lợi về ngày công cũng như giống cây. Thời gian phát dọn, làm cỏ cũng ít hơn, lợi công hơn. Thứ 2 là khi bán gỗ lớn thì theo mô hình thì mình được hỗ trợ về cây giống. Giống được hỗ trợ này chất lượng cao hơn, ít bị sâu bệnh”.

Anh Hồ Văn Xoa, ở xã Phước Gia, huyện Hiệp Đức cho biết: Khi người dân xã Hiệp Thuận trồng rừng gỗ lớn đã góp phần tạo việc làm cho biều nông dân tại các xã lân cận:“Tôi làm công ở đây có chỗ ăn ở ổn định. Mỗi tháng thu nhập cũng được từ 7 đến 8 triệu đồng”.

Từ khi trồng rừng gỗ lớn, người dân huyện Hiếp Đức gắn bó với rừng và khai thác rừng đúng theo quy trình, đảm bảo tốt vệ sinh môi trường cũng như công tác phòng chống cháy rừng. Nếu như trước đây, cứ khoảng 5 năm là khai thác thì hiện nay bà con giữ cây phát triển trên 7 năm mới để hiệu quả cao hơn. Tuy mới thành lập nhưng Hợp tác xã Nông nghiệp Hiệp Thuận là địa chỉ tin cậy của nông dân trồng rừng gỗ lớn. Hợp tác xã có 15 thành viên tham gia trồng được 100 ha rừng gỗ lớn, đảm bảo nguồn nguyên liệu để xuất khẩu ra thị trường trong và ngoài tỉnh. Bên cạnh đó, HTX còn giải quyết việc làm thường xuyên cho nhiều lao động ở địa phương. Ông Nguyễn Hữu Dương, Giám đốc HTX Nông nghiệp Hiệp Thuận, Hiệp Đức cho biết:“Khó khăn hiện nay của HTX là nguồn vốn, đại đa số anh em ở miền núi này tích cực tham gia nhưng điều kiện còn nhiều khó khăn. Vì vậy, rất cần sự hỗ trợ của nhà nước để HTX phát triển, tạo việc làm cho bà con xã viên”.

Trên địa bàn xã Hiệp Thuận hiện có có hơn 1.600 ha rừng trồng. Như vậy, bình quân mỗi hộ dân có khoảng 1ha rừng sản xuất. Hiện toàn xã có hơn 100 hộ dân tham gia trồng 500 ha rừng gỗ lớn. Đây cũng là địa phương đầu tiên được cấp chứng chỉ rừng gỗ lớn trên địa bàn tỉnh Quảng Nam./.