Ha dum t’ngay 28/10, bha nụ t’cooh Đề coh cr’noon 1 chr’val Trà Leng, chr’hoong da ding k’coong Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam lâh u bil tu tuh chô ga lươi lâng hr’lang hr’câh da ding k’coong g’lâp. Năc căh mơ đanh, 11 đhr’nong đong lâng mơ 53 cha năc manuyh crêê ta zâm coh k’tiêc. Bâc pr’loọng đong k’điêl bil k’diic, k’coon bil k’conh, râu zr’năh xr’dô vaih k’rơ pa bhlâng. Manuyh bhuh xoọng âng pazêng apêê lâh chêệt bil coh g’luh hr’lang hr’câh n’nâu, vêy học sinh âng Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Trà Leng.

Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Trà Leng vêy k’nặ 350 học sinh manuyh Mơ Nông, ch’ngai tơợ zr’lụ hr’lang hr’câh lâh 4 cây số. Muy bơr học sinh coh trường, k’rang k’pân bêl xơợng k’conh k’căn, manuyh bhuh xoọng crêê đhâl k’tiêc g’lâp, xoọc căh ơy ta bơơn lêy. Bơr pêê t’ngay n’nâu, apêê thầy cô giáo tr’xăl tươc ooy trường đương lêy apêê trôông dzâc, chêêc lêy, rơơm vaih râu pr’đoọng tươc ooy đhanuôr công cơnh học sinh âng đay. T’cooh Võ Đăng Thuận, Trưởng Phòng Giáo dục lâng Đào tạo chr’hoong Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam xay moon, trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học Trà Leng crêê râu bil hư ngân pa bhlâng: “Lâng trường Tiểu học Trà Leng ăt đhị toor k’ruung Leng crêê hư ngân bhlâng coh đhí a muôt số 9. Acu ơy ta đang moon pazêng thầy cô coh pazêng trường doọ vaih đhr’năng hr’lang hr’câh k’tiêc tươc bhr’lậ pa liêm. Pazêng apêê công an tỉnh, chr’hoong công tươc zup zooi trường. Lâng đhr’năng tân jâh xr’pợ, păr xr’pợ năc k’conh k’căn lâng giáo viên công xa pợ cớ đoọng ha học sinh học cớ. Zr’năh k’đhap bhlâng coh xoọc đâu năc ch’neh âng học sinh bán trú lưch u dzệp. Azi công ơy vêy công văn p’căh ooy UBND chr’hoong đoọng nhăn ch’neh ha apêê ađhi.”

Đhị tỉnh Quảng Nam, pazêng g’luh boo tuh ahay ơy bhrợ k’nặ 10 học sinh chêệt bil, bâc trường crêê nong đác, ha rập z’đâr, tân jâh xr’pợ… bil hư ooy pr’đươi pr’dua bâc pa bhlâng. Muy bơr trường học coh da ding k’coon Nam Trà My, Đông Giang, Tây Giang… n’jưah học, n’jưah k’rang k’pân hr’lang hr’câh da ding k’coong… Sở Giáo dục lâng Đào tạo tỉnh Quảng Nam pazao đoọng ooy pazêng vel đong, pazêng trường ma xay moon t’ngay lươt học cớ âng học sinh.

Tỉnh Quảng Trị năc 1 coh pazêng vel đong bil hư ngân coh pazêng g’luh đhí boo, tuh bhlong bêl đêêc ahay. Lâng ngành Giáo dục lâng Đào tạo vel đong n’nâu năc vêy 5 cha năc chêệt bil, coh đêêc 1 học sinh crêê hr’lêệng đac, 3 học sinh lâng 1 cán bộ crêê k’tiêc đhâk g’lâp. Xang đhí boo, k’dâng 200 trường lâng 309 zr’lụ trường, lâh 2 r’bhâu phòng học crêê đac nong, bha ar bha tơ, pr’đươi dạy lâng học crêê hư. Đhị chr’hoong da ding k’coong Đakrông, xoọc dzợ 17 zr’lụ trường coh pazêng chr’val Ba Lòng, Tà Long, A Vao, Pa Nang… dzợ bâc a bhị, n’đoh n’noh… căh n’năl bêl học sinh vêy choom tươc cớ ooy trường. Cô giáo Lê Thị Hằng Nga, Hiệu trưởng trường Mầm non Hướng Việt xay moon: “Trường t’mêê vêy ta bhrợ têng nâu cơy lưch ma hư, căh dzợ râu rị vêy, pr’đươi chr’ơh coh tang xoọc đâu công lưch u hư. Nâu cơy năc rơơm vêy xe pêch k’tiêc năc pêch đoọng ha trường đợ a bhị cậng tươc 1 mét, năc azi căh n’năl cơnh chêêc bhrợ. Nâu cơy c’lâng p’rang căh choom ng’lươt chô, ha dợ xe pêch k’tiêc công căh vêy. Vêy cơnh cậ năc muy bơr c’xêê công căh xang ta bhr’lậ đhr’nong trường đoọng lươt học.”

Tỉnh Quảng Ngãi năc zr’lụ bha lâng âng đhí a muôt số 9, bêl đêêc ahay, xang g’luh đhí boo ga măc, k’zệt trường học, cơ sở giáo dục đhị zr’lụ crêê tân jâh xr’pợ, pr’đươi dạy lâng học lứch đac tuh p’loong, bil hư ngân pa bhlâng. Xoọc đâu chính quyền lâng ngành chức năng tỉnh n’nâu xoọc k’rong pazêng lực lượng vũ trang zup zooi pazêng trường, pa liêm pa sạch, bhr’lậ trường lớp đoọng học sinh tươc cơ ooy trường. Hân đhơ cơnh đêêc, bâc trường pazêng pr’đươi bil hư bâc pa bhlâng, tu cơnh đêêc, muy bơr zr’lụ bhrợ têng đoọng học sinh học 2 chu coh muy t’ngay, căh cậ học đhị thư viện, đong văn hoá, đong bhrợ bhiệc âng uỷ ban… T’cooh Lữ Đình Tích, Phó Chủ tịch UBND chr’hoong da ding k’coong Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi xay moon: “Pazêng cơ quan chuyên môn âng chr’hoong tươc ooy pazêng trường, xay moon đợ râu bil hư đoọng bhr’lậ pa liêm. Muy bơr trường t’bhlâng bhr’lậ, bhrợ bh’rợ pa choom 2 chu coh muy t’ngay coh pazêng phòng n’lơơng. Lâng trưởng Phổ thông bán trú Ba Trang vêy 4 phòng học năc t’bhlâng bhr’lậ, zih bhlâng tươc thứ 3 tuần ha y đoọng apêê ađhi tươc học./.”

Học sinh vùng bão lũ miền Trung:

Gian nan con đường đến trường

          PV VOV Miền Trung

Bão chồng bão, lũ chồng lũ tại các tỉnh miền Trung, nhiều trường học ngập sâu, thiết bị dạy học, sách vở bị vùi lấp, cuốn trôi... Sau mưa lũ, ngành giáo dục các tỉnh, thành phố miền Trung tập trung khắc phục hậu quả thiên tai, vệ sinh trường lớp, ổn định tâm lý giáo viên và học sinh để tiếp tục công tác dạy học. Tuy nhiên, với những thiệt hại nặng nề do bão lũ gây ra, con đường đến trường của học sinh miền Trung, đặc biệt là các vùng bị lũ quét, sạt lở núi vốn đã khó khăn nay lại càng gập ghềnh hơn.

Tối 28/10, Nóc ông Đề ở thôn 1 xã Trà Leng, huyện miền núi Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam bị xóa sổ khi trận lũ ống gây sạt lở núi kinh hoàng bất ngờ ập xuống. Chỉ trong tích tắc, 11 nóc nhà với 53 nhân khẩu bị vùi lấp. Nhiều gia đình vợ mất chồng, con mất cha, đau thương chồng chất. Người thân của các nạn nhân trong vụ sạt lở kinh hoàng này, có học sinh của Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Trà Leng.

Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Trà Leng có gần 350 học sinh người Mơ Nông, ở cách hiện trường vụ sạt lở hơn 4 cây số. Một số học sinh trong trường, bàng hoàng khi cha mẹ, người thân bị vùi lấp, hiện vẫn chưa tìm thấy. Mấy ngày nay, các thầy cô giáo thay nhau đến hiện trường dõi theo lực lượng cứu hộ, hy vọng một phép màu sẽ đến với người dân cũng như học sinh thân yêu của mình. Ông Võ Đăng Thuận, Trưởng Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam cho biết, trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học Trà Leng bị thiệt hại nặng nề nhất:“Riêng trường Tiểu học Trà Leng nằm ngay dòng sông Leng bị thiệt hại nặng nhất trong đợt bão số 9. Tôi đã huy động tất cả thầy cô các trường xung quanh mà không bị sạt lở đến hỗ trợ trường dọn dẹp, khắc phục. Các lực lượng công an tnhr, huyện cũng đang giúp cho trường. Đối với những trường bị tốc mái, bay mái thì phụ huynh cùng với giáo viên cũng lợp lại để cho học sinh học. Khó khăn là gạo, thóc của học sinh bán trú bị ướt. Chúng tôi cũng đã công văn trình UBND huyện để xin hỗ trợ cho các em.”

Tại tỉnh Quảng Nam, những đợt bão lũ đi qua đã làm gần 10 học chết và mất tích, nhiều trường học bị ngập, đổ tường, tốc mái..thiệt hại về cơ sở vật chất nặng nề. Một số trường học ở các huyện miền núi Nam Trà My, Đông Giang, Tây Giang… vừa học, vừa lo sợ sạt lở núi…. Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Nam giao từng địa phương, từng trường quyết định thời gian đi học lại của học sinh.

Tỉnh Quảng Trị là 1 trong những địa phương thiệt hại nặng nề trong những đợt bão lũ vừa qua. Riêng ngành Giáo dục và Đạo tạo địa phương này có 5 người bị thiệt mạng, trong đó 1 học sinh bị đuối nước, 3 học sinh và 1 cán bộ quản lý bị vùi lấp. Sau mưa bão, khoảng 200 trường với 309 điểm trường, hơn 2 nghìn phòng học bị ngập nước, sách vở, trang thiết bị dạy học bị hư hỏng. Tại huyện miền núi Đakrông, hiện vẫn còn 17 điểm trường ở các xã Ba Lòng, Tà Long, A Vao, Pa Nang… ngổn ngang bùn đất, rác thải... chưa biết bao giờ học sinh mới có thể đến trường. Cô giáo Lê Thị Hằng Nga, Hiệu trưởng trường Mầm non Hướng Việt cho biết:“Trường vừa mới đầu tư xây dựng bây giờ tan hoang không còn gì cả, đồ chơi ngoài trời hiện tại cũng đã hư hỏng hết. Chừ cũng mong muốn có xe mới múc được cho trường chứ bùn sâu đến 1 mét thì chúng tôi không thể làm được. Bây giờ đường sá thì không vào được mà xe múc thì không có. Chắc cả tháng cũng chưa hoàn thành được ngôi trường để đi học.”

Tỉnh Quảng Ngãi là tâm bão số 9, vừa qua, sau trận bão lũ kinh hoàng đó, hàng loạt các trường học, cơ sở giáo dục trên địa bàn bị tốc mái, trang thiết bị dạy và học bị cuốn trôi, thiệt hại nặng nề. Hiện chính quyền và ngành chức năng tỉnh này đã huy động các lực lượng vũ trang hỗ trợ các trường dọn dẹp vệ sinh, sửa chữa trường lớp để đón học sinh trở lại trường. Tuy nhiên, nhiều trường bị thiệt hại quá nặng nên trước mắt, một số nơi phải tổ chức cho học sinh học 2 buổi hay học tạm tại thư viện, nhà văn hóa, trụ sở ủy ban... Ông Lữ Đình Tích, Phó Chủ tịch UBND huyện miền núi Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi cho biết:“Các cơ quan chuyên môn của huyện đến từng điểm trường, xác định thiệt hại để mà sửa chữa. Một số trường cố gắng khắc phục, bố trí dạy 2 buổi một ngày ở các phòng khác. Riêng trường Phổ thông bán trú Ba Trang có 4 phòng học sẽ cố gắng khắc phục, chậm nhất đến thứ 3 tuần tới để các em đến học./."