Xợơng pr’zợc ch’ol moon đoọng, 2 t’ngay x’rịa tuần a hay, pr’loọng đong a moó Nguyễn Thị Thu, ặt đhị Hà Nội ơy chớih pay homstay A Chu đhị vel Hua Tạt, chr’val Vân Hồ, chr’hoong Vân Hồ, tỉnh Sơn La nắc đhị ặt đhêy cóh g’lúh tước l’lêy da ding Mộc Châu. Chr’nắp văn hoá truyền thống âng zr’lụ homstay A Chu, rau laliêm pr’hay âng pazêng bhươn g’lốôc, bhươn đào chặt váih cóh m’pâng t’hung zêng bhơi pô liêm t’viêng, rau lalua ta níh chắp hơnh t’pấh t’mooi âng pazêng đhanuôr cóh vel bhươl… pazêng rau đâu bhrợ pr’loọng đong a moó Thu yêm loom: “Homstay A Chu t’pấh t’mooi tu rau pr’hay laliêm âng pleng k’tiếc cóh đâu. Tước đâu dzợ bơơn năl, lưm lêy vel zr’lụ da ding k’coong, chếêc năl văn hoá acoon cóh dzợ. Pr’hay lâng chr’nắp pa bhlầng”.

       Tốt nghiệp cao đẳng công nghệ thực phẩm, đại học bách khoa Hà Nội, pa tệêt học liên thông đại học, xang đếêc nắc chô bhrợ thuê za zệê đoọng ha bơr pêê nhà hàng đhị vel đong, pr’ặt tr’mông âng Tráng A Chu cung lưm bấc rau k’đháp, căh ơy tệêm ngăn, pr’loọng đong nắc g’nưm tợơ ha rêê đơ bhlầng. Bơơn lêy c’lâng ha dưr âng du lịch âng Mộc Châu, Vân Hồ nắc bêl chr’hoong Vân Hồ ya bhrợ t’váih, a noo lâng k’điêl nắc tợơp zệê bhrợ chr’na acoon cóh đoọng t’mooi cha cóh đong đay. Lâng đhr’năng t’mooi tợơ ch’ngai tước cha cha, kiêng bếch ha dợ căh vêy đhị, x’rịa c’moo 2014 a noo nắc xay lâng k’điêl vặ zên quỹ tín dụng nông trường Mộc Châu lâng a đhi noo, pr’zợc lấh 400 ức đồng k’rong zr’lụ đong ặt cóh vel bhươl ting cơnh j’niêng âng acoon cóh Mông lâng acoon cóh Thái bhrợ cơnh t’mêê, chr’tốp a xậ ch’lọon, apêê đong pr’noong cung liêm mâng, sạch sẽ, tang đong áih liêm, vêy zr’lụ đoọng ặt cha ớh văn hoá đoọng t’mooi tước đhêy ặt bơơn lêy rau chr’nắp văn hoá acoon cóh. A Chu đoọng năl: “Glúh đăh trường, a ma nắc ca ay ngân dzợ, căh vêy pr’đợơ đoọng lướt pabhrợ  dzợ.  Nắc ặt cóh đong. 2 díc điêl cung zệê chr’na đoọng ha t’mooi cha, tớt cha cung vêy bấc rau lưm k’đháp. T’mooi tước kiêng ặt pếch đhị Hua Tạt, cha cha xang nắc căh vêy đhị bếch. Cơnh đếêc nắc 2 díc điêl vặ zên tợơp bhrợ têng”.

       Lấh 1 c’moo chroót lứch nợ, dzợ m’bứi zên, A Chu k’rong pa dưr dal bh’nơơn bhrợ têng. Pr’đoọng pa bhlầng, zr’lụ ặt đhêy âng A Chu ơy bơơn công ty du lịch g’nưm tợơ đhanuôr Hà Nội đấc lêy cha mệêt, zooi pa tệêt pa zưm lâng lấh 50 công ty lữ hành ta luôn đơơng t’mooi tước đhêy ặt; đh’rứah pa choom đoọng doó chroót zên cơnh r’pặ pa chăm phòng bếch, zệê apêê chr’na pr’dzăm đoọng ha t’mooi ma nuýh hêê, ma nuýh k’tiếc k’ruung lơơng, pa choom cơnh xay moon, âng đơơng t’mooi…. R’dợ pa dưr bh’nơơn bhrợ têng âng homstay nâu.

       Díc điêl A Chu lâng apêê đha đhâm c’mor cóh vel cung nắc apêê diễn viên, ma nuýh đương xay moon, âng đơơng t’mooi l’lêy, ặt đhêy. Tráng Thị Dụ, muy cha nắc đhanuôr đhị vel Hua Tạt nâu kêi nắc ơy váih 1 cóh 4 cha nắc đương bhrợ têng bha lầng đhị homstay A Chu, a moó đoọng năl: Tợơ bêl vêy zr’lụ đhêy ặt nâu, zêng lâng cr’chăl doó trơ vâng, a cu lâng apêê pa bhrợ lơơng cung vêy bhiệc bhrợ, bh’nơơn bh’rợ zêng bơơn tợơ za zệê đoọng ha t’mooi du lịch, pazưm lâng ch’ol moon, xay truíh rau chr’nắp văn hoá-j’niêng cr’bưn âng acoon cóh bêl t’mooi tước lum lêy vel. “Tợơ bêl đong  A Chu bhrợ zr’lụ ặt đhêy t’pấh t’mooi, a đhi a moó cóh vel vêy  pa xoọng bh’rợ tr’nêng, vêy bh’nơơn bh’rợ tệêm ngăn. Yêm bhlầng loom”.

       Lâng chr’nắp zên liêm glặp, cha cha bêl ra diu doó đoọng zên lâng zập rau chr’na pr’dzăm tự chớih pay, zập c’xêê homstay A Chu t’pấh mơ 180-200 chu t’mooi tước ặt đhêy, ting pấh apêê g’lúh chếêc lêy năl pr’ặt tr’mông âng đhanuôr cóh đâu. Lâng apêê t’ngay đhêy lễ, zr’lụ homstay âng a noo ta luôn bịng ma nuýh. C’moo hay, homstay t’pấh k’nặ 1.600 chu t’mooi, căh ơy dáp tước apêê t’mooi tước k’dua zệê chr’na cha ha dợ căh vêy ặt đhêy cóh đâu lâng đợ t’mooi A Chu pác đoọng ha 4 homstay lơơng âng đhanuôr cóh vel ting bhrợ têng cơnh a noo. Ting cơnh A Chu: a đay bhrợ liêm choom nắc lêy tr’pác, pa choom kinh nghiệm đoọng đhanuôr lơơng ting năl lâng ting bhrợ têng. Đhanuôr ặt cóh  vel nắc đh’rứah đoàn kết đoọng pa dưr dal bh’nơơn apêê homstay đoọng t’pấh t’mooi tước bấc lấh mơ dzợ: “Pr’loọng đong zi nắc pa ghít đăh phòng lalay, phòng cao cấp lấh lâng nắc pác đoọng ha đhanuôr pazêng g’lúh t’mooi bấc.A cu lêy cha mệêt đong n’đoo choom bhrợ nắc xay moon đoọng đếêc bhrợ têng pa xoọng lâng lêy đợ mơ t’mooi cơnh ooy nắc lêy bhrợ ta bhứah dzợ”.

      Cóh t’hung da dung Hua Tạt, Vân Hồ, đha đhâm ma nuýh Mông Trang A Chu xoọc đh’rứah lâng đhanuôr  vel đoàn kết pa zay z’lấh lơi ha ul đha rựt tợơ c’lâng bh’rợ bhrợ têng du lịch. Liêm choom xoọc tr’nợơp âng homstay cung chroi k’rong pa xoọng zr’lụ tước t’mêê cóh c’lâng du lịch đhị da ding k’coong Mộc Châu, Vân Hồ âng t’mooi./.

Homstay A Chu và quyết tâm

xóa nghèo của chàng trai người Mông
                                            (Bích Thủy)

        Mô hình du lịch cộng đồng homstay A Chu, tại bản Hua Tạt, xã Vân Hồ, huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La giờ đã được khá nhiều du khách trong, ngoài nước biết đến. Chủ cơ sở lưu trú này là Tráng A Chu- một chàng trai người dân tộc Mông ở bản. Không cam chịu đói nghèo, Tráng A Chu đã quyết định đầu tư vào lĩnh vực du lịch, hình thành khu lưu trú mang đậm nét dân tộc, tạo thêm việc làm cho con em trong bản. 

        Nghe bạn bè giới thiệu, 2 ngày nghỉ cuối tuần vừa qua, gia đình chị Nguyễn Thị Thu, ở Hà Nội đã lựa chọn homstay A Chu tại bản Hua Tạt, xã Vân hồ, huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La là nơi lưu trú trong chuyến thăm quan cao nguyên Mộc Châu. Nét văn hóa truyền thống của khu homstay A Chu, cảnh quan yên bình của những vườn mận, vườn đào xen lẫn trong  thung lũng hoa cỏ  xanh mướt, sự hồn hậu mến khách của những người dân bản địa…tất cả những điều này khiến gia đình chị Thu rất hài lòng: “Homstay A Chu thu hút du khách bởi sự yên bình, gần gũi với thiên nhiên. Đến đây còn được trải nghiệm, thăm thú bản làng vùng cao, tìm hiểu văn hóa dân tộc nữa. Rất thú vị và ý nghĩa”.

       Tốt nghiệp cao đẳng công nghệ thực phẩm, đại học bách khoa Hà Nội, tiếp tục học liên thông đại học, sau đó về đi làm thuê nấu nướng cho một vài nhà hàng ở địa phương,  cuộc sống của Tráng A Chu vẫn bấp bênh, chưa ổn định, cả nhà vẫn phải dựa vào nương rẫy là chính. Nhận thấy hướng phát triển của du lịch của Mộc Châu, Vân Hồ, ngay khi huyện Vân Hồ thành lập, anh và vợ bắt đầu mở hàng chế biến các món ăn dân tộc phục vụ du khách ngay tại nhà mình. Trước việc khách xa cất công đến thưởng thức món ăn, muốn ngủ nghỉ lại không có chỗ, cuối năm 2014 anh lại bàn với vợ mạnh dạn vay quỹ tín dụng nông trường Mộc Châu và anh em, bạn bè hơn 400 triệu đồng đầu tư khu nhà nghỉ cộng đồng theo truyền thống của dân tộc Mông và dân tộc Thái cách tân, mái lợp cọ, công trình phụ tiện nghi, chăn đệm sạch sẽ, khuôn viên thơ mộng gần gũi thiên nhiên, có nơi tổ chức hoạt động văn hóa bản để khách đến nghỉ tại đây được thưởng thức văn hóa dân tộc. A Chu cho biết: “Ra trường bố lại ốm nặng nữa, không có điều kiện thời gian đi làm nữa. Thế là ở lại nhà. 2 vợ chồng cũng nấu ăn cho khách, ăn xổm, ăn ngồi có rất nhiều bất cập. Khách đến khách muốn lưu trú lại Hua Tạt, ăn xong lại không có chỗ ngủ. Thế là 2 vợ chồng vay vốn bắt đầu làm”.

        Sau 1 năm trả hết nợ, có thêm tý vốn, A Chu  tập trung nâng cao chất lượng phục vụ. Rất may mắn, cơ sở lưu trú của A Chu đã được công ty du lịch dựa vào cộng đồng Hà Nội lên khảo sát, giúp đỡ  kết nối với hơn 50 công ty du lịch lũ hành thường xuyên đưa khách du lịch tới nghỉ; đồng thời tập huấn miễn phí cách bài trí phòng ngủ, nấu các món ăn phục vụ khách ta, khách Tây, cách hướng dẫn giới thiệu du khách… nâng dần chất lượng phục vụ của homstay này.

       Vợ chồng A Chu và nam nữ thanh niên trong bản cũng là các diễn viên, hướng dẫn viên không chuyên, sẵn sàng phục vụ du khách. Tráng Thị Dụ, một người dân ở bản Hua Tạt giờ đã trở thành một trong 4 nhân viên phục vụ chính ở homstay A Chu  cho biết: Từ khi có khu nghỉ này, kể cả khi nông nhàn, em và các lao động khác vẫn có việc làm, thu nhập đều từ việc nấu nướng phục vụ khách du lịch, kết hợp hướng dẫn, giới thiệu văn hóa-phong tục-tập quán của dân tộc khi khách tới thăm quan bản:“Từ khi nhà A Chu làm khu nghỉ đón khách, chị em trong bản có thêm việc làm, có thu nhập ổn định. Rất vui”.

        Với giá cả hợp lý, kèm miễn phí bữa sáng với đủ các món ăn tự chọn, bình quân mỗi tháng homstay A Chu thu hút khoảng 180 đến 200 lượt khách tới thăm, nghỉ, tham gia các hoạt động trải nghiệm cộng đồng. Riêng các ngày nghỉ lễ, khu homstay của anh luôn kín phòng.  Năm ngoái, homstay đón gần 1.600 lượt khách, chưa kể số khách tới đặt ăn mà không nghỉ lại và số khách A Chu chia sẻ với 4 homstay của bà con trong bản làm theo mô hình của anh. Theo A Chu: Mình làm thành công rồi thì cần phải chia sẻ, trao đổi kinh nghiệm cùng bà con. Bà con ở bản phải cùng nhau đoàn kết để nâng cao chất lượng các homstay để thu hút du khách đến đông hơn nữa: “Gia đình mình sẽ chuyên sâu vào phòng riêng, phòng cao cấp hơn và sẽ chia cho cộng đồng những khách đoàn đông. Mình phải xem xét nhà nào làm được thì mới tư vấn cho nhà đó làm thêm và xem lượng khách như thế nào thì mới mở rộng thêm”.

        Nơi thung lũng Hua Tạt, Vân Hồ, chàng trai người Mông Tráng A Chu đang cùng bà con dân bản đoàn kết quyết vượt đói nghèo từ làm du lịch. Thành công bước đầu của các homstay này cũng góp phần giới thiệu thêm điểm đến trong hành trình du lịch trên cao nguyên Mộc Châu, Vân Hồ của du khách./.