Hợp tác xã nông nghiệp ma mơ mr’cơnh Pô Kô, thị trấn Đăk Hà, chr’hoong Đăk Hà, tỉnh Kon Tum vêy 113 cha nac lâng mơ 172 héc ta choh bhrợ tơơm cà phê, bhrợ t’vaih đợ cr’liêng cà phê liêm pa bhlâng đoọng ha c’bhuh pa điing âng bha lang k’tiêc. Pr’luh cr’ăy Covid-19 dưr vaih, bâc đơn hàng k’đoong tươc lâh 1 c’moo t’piing lâng cr’noọ xa nay. Đh’rưah lâng n’năc zên âng bhuông đơơng âng dzooc lâh 10 chu t’piing lâng l’lăm ahay, container đoọng đơc hàng năc ta bhúch bhrợ ha cà phê đơơng pa câl ooy k’tiêc k’ruug n’lơơng lum zr’năh k’đhap. Đoọng pa dưr bh’rợ tr’nêng, Hợp tác xã nông nghiệp ma mơ mr’cơnh Pô Kô ta đang moon apêê coh Hợp tác xã năc t’bhlâng choh p’xoọng tơơm chr’noh râu lơơng lâh tơơm cà phê, cơnh atuông, la nghê… đoọng n’jưah vêy p’xoọng thu nhập n’jưah zư lêy râu liêm crêê âng k’tiêc lâng pa xiêr zên phân bón đoọng ha tơơm cà phê. Tơợ cà phê lâng pazêng tơơm chr’noh n’lơơng, Hợp tác xã choh p’xoọng 2 pr’đươi pa câl coh k’tiêc k’ruung, pazêng vêy cà phê bột pha phin lâng liêm choom 100% p’lêê đọm lâng trà ch’neh bhrôông zư lêy c’rơ. C’moo 2020 pazêng đợ zên bơơn pay pa chô âng Hợp tác xã năc bơơn lâh 18 tỷ đồng. P’căn Phạm Thị Huyền Anh, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Hợp tác xã nông nghiệp ma mơ mr’cơnh Pô Kô xay moon ghít, Hợp tác xã ơy vêy đợ tr’xăl crêê cơnh lâng xa nay bh’rợ tr’câl tr’bhlêy đoọng choom ăt pa bhrợ coh cr’chăl vaih pr’luh lâng vêy p’xoọng nhâm mâng coh đhr’năng âng pr’luh cr’ăy Covid-19: “L’lăm ahay năc azi năc đhiệp đơơng pa câl ooy k’tiêc k’ruung lâng tr’câl tr’bhlêy năc nâu cơy azi công vêy cr’chăl đoọng ađay k’noọ cớ lâng bhrợ têng pr’đươi đoọng bhrợ têng cơnh ooy năc choom pa câl đoọng ha manuyh coh k’tiêc k’ruung Việt Nam hêê đươi dua. Ting n’năc k’rong bhrợ đh’rưah lâng pazêng c’bhuh n’lơơng công cơnh pazêng c’bhuh phân phối n’lơơng coh Việt Nam năc bhrợ t’vaih muy hệ thống pa câl hàng Online. Lâng cơnh đêêc năc lâh bh’rợ k’miah zên vặ đhăm pa câl năc azi công chr’va xa nay bh’rợ âng Hợp tác xã công cơnh bh’nơơn liêm choom âng Hợp tác xã tước lâng thị trường coh k’tiêc k’ruung.”

Râu la lua đhị tỉnh Kon Tum đoọng lêy, hân đhơ pr’luh cr’ăy Covid-19 bhrợ t’vaih bâc râu zr’năh k’đhap đoọng ha bh’rợ pa bhrợ, tr’câl tr’bhlêy, năc lâng cr’noọ xa nay đoàn kết lâng vêy ta xay bhrợ liêm choom, bâc hợp tác xã năc dợ dưr vaih nhâm mâng.

Đhị cr’noon 3, chr’val Kon Đào, chr’hoong Đăk Tô, Hợp tác xã Mắc ca Nhân Hoà pazêng vêy 9 cha năc năc ba bi cơnh đêêc. Covid-19 bhrợ thị trường k’đoọng, chr’năp âng bh’nơơn bh’rợ xiêr êp năc hợp tác xã dzợ k’rong bhrợ crêê cơnh xa nay bh’rợ, bhrợ t’bhưah đhăm choh bhrợ t’mêê, câl pr’đươi coóch n’căr p’lêê, pa gooh lâng zư đơc pr’đươi. T’cooh Nguyễn Văn Quyết, Chủ tịch Hội đồng Quản trị, lâng bhrợ Giám đốc Hợp tác xã Mắc ca Nhân Hoà xay moon: “Coh đhr’năng pr’luh cr’ăy dưr ahêê vêy muy c’bhuh Hợp tác k’rong pazêng zập ngai. Ahêê đh’rưah bhrợ têng, đh’rưah pa chăp ch’mêệt lêy, đh’rưah dưr vaih lâng đh’rưah chroi đoọng zên năc vêy đợ c’rơ lâh mơ. Tơơm Mắc ca năc t’nơơm chr’noh t’mêê năc vêy muy bh’rợ pa chăp ch’mêệt lêy. Zập ngai ma xay bhrợ năc zr’năh k’đhap lâh mơ. Azi k’rong đh’rưah pazêng cha năc manuyh vêy muy c’rơ la lay đoọng đh’rưah ting xay bhrợ, k’rong bhrợ đh’rưah đoọng đh’rưah pa dưr lâng đh’rưah bhrợ t’vaih pr’ăt tr’mông liêm choom lâh mơ đoọng ha pazêng zập ngai coh Hợp tác xã.”

Ting cơnh t’cooh Nguyễn Lâm Cảnh, Chủ tịch Liên minh Hợp tác tỉnh Kon Tum, coh bh’rợ z’lâh zr’năh k’đhap pa dưr bh’rợ pa bhrợ tr’câl tr’bhlêy, râu mr’cơnh cr’noọ xa nay âng apêê coh hợp tác xã; râu đa đơơh, t’bhlâng xay bhrợ âng Ban k’đhơợng xay pazêng HTX năc chr’năp bhlâng. Ting n’năc, năc dợ ting xay bhrợ đh’rưah âng pazêng Quỹ đoọng vặ zên âng đhanuôr. Pazêng quỹ n’nâu đơơh loon bhrợ pa đanh t’ngay c’xêê chroót nợ lâng pa xiêr zên lãi đoọng ha apêê; bhr’lậ pa liêm bha ar bha tơ đoọng pazêng pr’loọng đong coh hợp tác xã bơơn ting vặ zên bhrợ têng đơơh loon, zooi c’rơ k’rong bhrợ doọ u bil tu zr’năh k’đhap âng thị trường. T’cooh Nguyễn Lâm Cảnh, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh Kon Tum prá: “Liên minh Hợp tác xã tỉnh t’bhlâng xay moon bh’rợ tr’nêng, pa liêm pa mâng Ban k’đhơợng xay pa dưr kinh tế zazum zập cấp đoọng nhâm mâng râu k’rong bhrợ đh’rưah crêê cơnh, liêm choom bhlưa pazêng ngành coh bh’rợ xay bhrợ pazêng chính sách ooy kinh tế zazum lâng pa dưr xa nay bh’rợ âng pazêng apêê coh hợp tác xã coh bh’rợ pa dưr kinh tế zazum hợp tác xã.”/.

Hợp tác xã ở Kon Tum: Đoàn kết, sáng tạo vượt qua khủng hoảng đại dịch COVID-19

                                   PV Khoa Điềm

Tỉnh Kon Tum hiện có 187 Hợp tác xã với trên 9.600 thành viên và người lao động. Đối diện với những khó khăn do dịch bệnh COVID-19 gây ra, không ít Hợp tác xã ở tỉnh Kon Tum đã phát huy tinh thần đoàn kết, có những cách làm sáng tạo vượt qua thách thức và sẵn sàng cho giai đoạn phát triển mới thời kỳ hậu đại dịch.

Hợp tác xã nông nghiệp công bằng Pô Kô, thị trấn Đăk Hà, huyện Đăk Hà, tỉnh Kon Tum có 113 thành viên với 172ha chuyên canh cây cà phê, cung cấp nguyên liệu chất lượng cao cho các nhà rang xay quốc tế. Dịch bệnh COVID-19 bùng phát, nhiều đơn hàng ứ đọng tới hơn 1 năm so với kế hoạch. Cùng với đó cước tàu biển tăng gấp gần 10 lần so với trước, container để đóng hàng thiếu hụt khiến cà phê xuất khẩu gặp nhiều khó khăn. Để duy trì sản xuất, Hợp tác xã nông nghiệp công bằng Pô Kô khuyến khích các thành viên trồng thêm các sản phẩm ngoài cà phê, như đậu, đỗ, mè để vừa có thêm thu nhập vừa duy trì chất dinh dưỡng cho đất và giảm được chi phí phân bón cho cây cà phê. Từ cà phê và các cây trồng xen, Hợp tác xã phát triển thêm 2 sản phẩm bán lẻ trong nước, gồm cà phê bột pha phin với tỷ lệ 100% quả chín và trà gạo lứt chăm sóc sức khỏe. Năm 2020 tổng doanh thu của Hợp tác xã vẫn đạt trên 18 tỷ đồng. Bà Phạm Thị Huyền Anh, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Hợp tác xã nông nghiệp công bằng Pô Kô khẳng định, Hợp tác xã đã có những thay đổi phù hợp trong chiến lược kinh doanh để thích nghi và thêm vững vàng trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19:“Trước đây thì chúng tôi chỉ có xuất khẩu và bán buôn thì bây giờ chúng tôi cũng có thời gian để mình suy nghĩ lại và xây dựng hệ thống để làm sao mà có thể bán được cho khách hàng nội địa ở Việt Nam. Đồng thời hợp tác cùng với các tổ chức khác cũng như là các nhà phân phối khác ở Việt Nam để tạo thành một hệ thống bán hàng Online. Và như thế là ngoài việc tiết kiệm được chi phí mặt bằng thì chúng tôi có thể lan tỏa được hình ảnh của Hợp tác xã cũng như sản phẩm tốt của Hợp tác xã đến với thị trường trong nước”.

Thực tế tại tỉnh Kon Tum cho thấy, dù dịch bệnh COVID-19 gây rất nhiều khó khăn cho sản xuất kinh doanh, nhưng với tinh thần đoàn kết và được tổ chức tốt, nhiều hợp tác xã vẫn phát triển vững vàng.

Tại Thôn 3, xã Kon Đào, huyện Đăk Tô, Hợp tác xã Mắc ca Nhân Hòa gồm 9 thành viên là một ví dụ. Covid-19 khiến thị trường tắc nghẽn, giá sản phẩm xuống thấp nhưng hợp tác xã vẫn đầu tư theo đúng lộ trình, mở rộng diện tích trồng mới, đầu tư dây chuyền bóc vỏ xanh, sấy khô và bảo quản sản phẩm. Ông Nguyễn Văn Quyết, Chủ tịch Hội đồng Quản trị, kiêm Giám đốc Hợp tác xã Mắc ca Nhân Hòa cho biết: “Trong điều kiện dịch bệnh chúng ta có một tập thể Hợp tác xã liên kết các thành viên. Chúng ta cùng nhau làm, cùng nhau nghiên cứu, cùng nhau phát triển và cùng nhau góp vốn thì có những sức mạnh lớn hơn. Cây Mắc ca là cây mới cần phải có một nghiên cứu. Mỗi người tự mày mò thì sẽ khó khăn hơn. Chúng tôi tập hợp nhau lại các thành viên mỗi người có một thế mạnh khác nhau cùng góp lại, hợp tác lại để cùng nhau phát triển và cùng nhau đem lại đời sống tốt hơn cho tất cả các thành viên trong Hợp tác xã”.

Theo ông Nguyễn Lâm Cảnh, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh Kon Tum, trong hành trình vượt khó duy trì sản xuất kinh doanh, sự đoàn kết, thống nhất của xã viên; sự năng động, nỗ lực của Ban quản trị các HTX, là quan trọng nhất. Bên cạnh đó còn có sự đồng hành của các Quỹ tín dụng nhân dân. Các quỹ này đã kịp thời cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giảm lãi suất cho thành viên; cải cách thủ tục để các hộ thành viên tiếp cận kịp thời các nguồn vốn, giúp nguồn lực đầu tư không bị gián đoạn bởi các biến cố thị trường. Ông Nguyễn Lâm Cảnh Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh Kon Tum cho biết:“Liên minh Hợp tác xã tỉnh tăng cường tham mưu, kiện toàn Ban chỉ đạo phát triển kinh tế tập thể các cấp nhằm đảm bảo sự phối hợp đồng bộ, có hiệu quả giữa các ngành trong triển khai thực hiện các chính sách về kinh tế tập thể và phát huy vai trò của các thành viên trong phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã”./.