Nang a moot m’pâng hecta cơnh lâng 700 bhr’lâng âng pr’loọng đong t’cooh Nguyễn Khoa ăt coh vel Hướng Hải, chr’val Hướng Phùng, chr’hoong Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị. Bâc c’moo ha nua a hay chr’năp a moot coh thị trường z’zăng dal, vêy c’moo dzooc tươc 220 r’bhâu đồng/kg n’đhang c’moo đâu, chr’năp xiêr đệ đhêêng dzợ k’noọ 38.000 đồng/kg. chr’năp xiêr ha tộ coh bêl zên văc ma nưih pa bhrợ dzooc dal bhrợ ha đha nuôr choh a moot căh vêy lãi. T’cooh Nguyễn Khoa xay moon:“A moot n’jưah crêê ha tộ chr’năp n’jưah crêê pr’luh. Ha dợ đha nuôr coh zr’lụ n’nâu năc muy năl choh a moot lâng cà phê a năm, lâh n’năc căh năl choh tơơm n’hâu choom. Nâu câi, đha nuôr t’bhlâng bhrợ bhr’lậ chr’năp dưr dzooc cớ. Xooc đâu, cơnh lâng chr’năp cơnh đêêc, đha nuôr zi lum pa bhlâng bâc zr’năh k’đhap.”

Chr’val Hướng Phùng năc vel đong vêy đhăm a moot ga măc bhlâng chr’hoong Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị cơnh lâng lâh 20 ha, k’rong bâc coh apeê vel Hướng Đại, Hướng Độ lâng Hướng Hải. Cr’chăl đâu, ma nưih choh a moot xooc hân đơơh pêêh pay. T’cooh Lê Quý Hùng, muy coh bâc pr’loọng choh a moot coh vel Hướng Hải, chr’val Hướng Phùng đoọng năl, c’moo đâu, plêêng k’tiêc căh liêm, boo bâc moot cr’chăl a moot vaih pô, bâc đhăm crêê bh’ruy pa zum lâng chr’năp xiêr tu cơnh đêêc đha nuôr căh lâh kiêng zư x’mir lêy, cr’đơơng tươc bh’nơơn đệ. Bh’nơơn coh pa zêng apêê nang zêng xiêr tơợ 50-80% t’piing lâng c’moo a hay:“Cơnh lâng chr’năp đệ cơnh đâu năc đha nuôr rơơm kiêng bơơn zư đơc đhăm a moot xooc vêy lâng choh c’chăl zâp râu tơơm cha p’lêê. Ha dợ muy bơr âi lâh u răng năc đương c’moo t’tun đha nuôr vêy choh pa dưr cớ.”

T’cooh Phan Ngọc Long, Phó Chủ tịch UBND chr’val Hướng Phùng,chr’hoong Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị đoọng năl, 3 c’moo đăn đâu chr’năp a moot ta luôn xiêr đệ, bâc ngai căh lâh kiêng choh zư a moot, âi col lơi đoọng choh apêê tơơm chr’noh n’lơơng:“Đhr’năng chr’năp a moot ta luôn xiêr bhrợ ha ma nưih choh a moot lum bâc râu zr’năh k’đhap. Tơợ đêêc, bh’rợ zư x’mỉ rlêy apêê nang a moot, đha nuôr công căh lâh k’rang tươc. Tu cơnh đêêc, bh’ruy, pr’luh dưr vaih bâc. N’đăh chính quyền vel đong công p’too moon đha nuôr t’bhlâng k’dhơợng zư đơc apêê đhăm choh a moot đương cr’chăl ha hy bêl chr’năp vêy dzooc đoọng vêy pa chô. Nâu câi, đha nuôr lơi jợ bêl chr’năp rach dzooc cớ năc căh vêy râu pa chô.”

 moot ting năc muy coh bâc tơơm chr’noh bha lâng chô đơơng râu pa chô dal ha đha nuôr coh chr’hoong da ding ca coong Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị. Tu cơnh đêêc, apêê ngành chức năng tỉnh Quảng Trị choom vêy c’lâng bh’rợ k’đhơợng nhâm râu yêm têêm c’lâng luh ha tơơm a moot. Đh’rưah xay p’too, pa choom đoọng đha nuôr ng’cơnh zư x’mir lêy, cha groong pr’luh đoọng g’đach a moot răng z’broọ, bhrợ bil hư bâc tươc râu pa chô bêl chr’năp a moot rach dzooc dal cớ./.

Hướng Hóa: Giá hồ tiêu giảm sâu, nông dân lo lắng

                                                          CTV Kim Huệ

Hồ tiêu từng là một trong những cây chủ lực mang lại nguồn thu nhập cao cho bà con nông dân ở huyện miền núi Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị. Tuy nhiên, hiện nay, người trồng hồ tiêu ở xã Hướng Phùng, huyện Hướng Hóa đang rất lo lắng khi năng suất và giá hồ tiêu giảm mạnh.

          Đây là vườn tiêu nửa ha với 700 gốc của gia đình ông Nguyễn Khoa ở thôn Hướng Hải, xã Hướng Phùng, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị. Những năm trước giá hồ tiêu trên thị trường khá cao, có năm lên đến 220 nghìn đồng/kg nhưng năm nay, giá giảm sâu chỉ còn gần 38.000 đồng/kg. Giá giảm mạnh trong khi giá thuê nhân công tăng cao khiến người trồng tiêu không có lãi. Ông Nguyễn Khoa than phiền:“Tiêu vừa bị xuống giá quá trầm trọng vừa bị dịch bệnh. Mà người nông dân ở vùng này chỉ biết trồng cây tiêu và cây cà phê, ngoài ra không có cây gì hơn. Bây giờ, người nông dân cố gắng khắc phục đợi giá cả tăng trở lại. Hiện tại, với giá như vậy thì nông dân chúng tôi gặp rất nhiều khó khăn”.

          Xã Hướng Phùng là địa phương có diện tích hồ tiêu lớn nhất  huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị với hơn 20 ha, tập trung ở các thôn Hướng Đại, Hướng Độ và Hướng Hải. Thời điểm này, người trồng tiêu  đang khẩn trương thu hoạch. Ông Lê Qúy Hùng, một trong những hộ  trồng tiêu ở thôn Hướng Hải, xã Hướng Phùng cho biết, năm nay thời tiết thất thường, mưa nhiều vào thời điểm cây tiêu ra hoa, nhiều diện tích bị sâu bệnh chết  cộng với giá giảm sâu nên người nông dân không mặn mà chăm sóc dẫn đến sản lượng tiêu sụt giảm. Năng suất ở hầu hết các vườn đều giảm từ 50 - 80%  so với năm ngoái:“Với giá cả thấp như thế này thì bà con mong muốn giữ lại diện tích trồng tiêu hiện có và trồng xen các loại cây ăn trái. Còn một số đã chết rồi thì đợi 1 năm sau bà con mới trồng lại được”.

Ông Phan Ngọc Long, Phó Chủ tịch UBND xã Hướng Phùng, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị cho biết, 3 năm trở lại đây giá tiêu liên tục sụt giảm, nhiều người không mặn mà với cây tiêu đã chặt phá để trồng những loại cây khác: “Tình hình giá cả tiêu liên tục sụt giảm khiến người trồng tiêu gặp rất nhiều khó khăn. Từ đó, vấn đề chăm sóc các vườn tiêu, bà con cũng ít quan tâm hơn. Do đó, sâu bệnh, dịch bệnh diễn ra nhiều. Về phía chính quyền địa phương cũng vận động, tuyên truyền bà con cố gắng duy trì giữ lại các diện tích trồng tiêu đợi thời gian tới khi giá cả lên để có mà thu. Bây giờ, bà con bỏ đi khi giá cả tăng trở lại sẽ không có mà thu hoạch”.

        Hồ tiêu từng là một trong những cây chủ lực mang lại nguồn thu nhập cao cho bà con nông dân ở huyện miền núi Hướng Hóa. Vì thế, các ngành chức năng tỉnh Quảng Trị cần có giải pháp bảo đảm ổn định đầu ra cho cây tiêu. Đồng thời tuyên truyền, hướng dân người dân cách  chăm sóc, phòng trừ dịch bệnh để tránh tình trạng tiêu chết hàng loạt, gây thiệt hại lớn tới nguồn thu nhập khi giá tiêu tăng trở lại./.