Zâp c’xêê mưy chu, cán bộ âng trạm y tế chr’val Xy, chr’hoong Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị nắc chô tước đông đhanuôr cóh zâp vel đông đăn k’noong k’tiếc pr’zợc Lào xay moon, p’too pa choom đắh c’rơ tr’mung, moon pa choom đhanuôr lêy tal prứah, bhrợ paliêm đông xang tang léh đoọng zêl cha’groong k’hir glúh a’ham. Tu cơnh đâu, bấc c’moo chô ooy đâu, pr’lúh k’hir glúh a’ham nắc ơy bơơn zêl cha’groong lâng k’chứt t’bil. Ooy đâu chrooi pa’xoọng bhrợ paliêm c’rơ tr’mung đoọng ha đhanuôr cóh vel đông, têêm ngăn padưr pa’xớc pr’ắt tr’mung, văn hoá xã hội cóh vel đông. T’coóh Pả Cắt, vel Troan Ô, chr’val Xy, chr’hoong Hướng Hoá đoọng năl, pr’loọng đông t’coóh ta luôn bơơn cán bộ lướt xay moon, pa choom zêl cha’groong k’hir glúh a’ham: “Bêl ahay, acu lâng zâp ngai cóh đâu nắc crêê pr’lúh k’hir glúh a’ham. Hân đhơ cơnh đêếc, tơợ bêl bơơn cán bộ y tế xay moon, pa choom zêl cha’groong k’hir glúh a’ham. Tu cơnh đâu, azi doọ dzợ k’rang crêê pr’lúh”.

Ảnh minh họa: Huyền Thư

  Hân đhơ cơnh đêếc, bh’rợ zêl cha’groong k’hir glúh a’ham cóh zâp chr’val k’noong k’tiếc chr’hoong Hướng Hoá dzợ bấc zr’nắh k’đhạp. T’coóh Cù Giặc Hiền-Trưởng trạm y tế chr’val Hy, chr’hoong Hướng Hoá đoọng năl: “Bơr pêê râu zr’nắh k’đhạp âng chr’val xoọc lưm ooy đắh bh’rịư xay moon zêl cha’groong k’hir gluh a’ham nắc đoo tu đhanuôr ắt mamung cắh liêm crêê. Râu 2 nắc bhiệc giao lưu đhị k’noong k’tiếc âng Việt Nam lâng k’tiếc k’ruung pr’zợc Lào, đhi noo lướt vốch đhị đâu lưm lêy đhi noo, bhúh xoọng, chấc lướt tr’câl tr’bhlêy nắc azi đoọng zanươu tự zư padứah. Râu 3 dzợ nắc tu plêệng k’tiếc boo p’răng zâp cơnh nắc bhrợ k’gơu dưr váih bấc lâng bhrợ cắh liêm crêê tước bh’rợ zêl cha’groong k’hir glúh a’ham”.

Đoọng bhrợ têng liêm choom bh’rợ zêl cha’groong k’hir glúh a’ham đhị k’noong k’tiếc, Trung tâm y tế chr’hoong Hướng Hoá nắc ơy t’bhlâng bhrợ têng pa liêm mạng lưới y tế vel đông. Tước đâu, k’noọ 200 vel đông, khối, zêng vêy nhân viên y tế bơơn ta pachoom ơy, 22/22 chr’val, thị trấn vêy bác sĩ chuyên môn, cơ sở trạm y tế pậ bhứah têêm ngăn đoọng ha bh’rợ khám padứah cr’ay lâng zêl cha’groong k’hir glúh a’ham đoọng ha đhanuôr. Lâng, Trung tâm y tế chr’hoong cung lêy đoọng zên zêl cha’groong k’hir, têêm ngăn đoọng ha zâp bh’rợ lêy cha’mêết, bơơn lêy lâng đấh năl gít đợ apêê k’ay k’hir glúh a’ham đhị vel đông. Cr’chăl nâu, zâp c’moo nắc âng đơơng k’dâng 10.000 màn tuyn đôi đoọng ha đhanuôr cóh zr’lụ dưr váih k’hir glúh a’ham lâng đhị đhanuôr t’mêê chô ắt. Lâng lêy phun hoá chất lêệng c’chêết k’gơu bhrợ t’váih k’hir.

T’coóh Lâm Chí Đức, Gíam đốc Trung tâm y tế chr’hoong Hướng Hoá đoọng năl cớ: “Tơợ đâu tước lứch c’moo t’bhlâng bh’rợ lêy cha’mêết, đấh bơơn lêy, xét nghiệm đhị đêếc, lêy zư padứah liêm choom đoọng oó trơơi boọ lâng đấh xay bhrợ zâp bh’rợ zêl cha groong k’gơu bhrợ pa trơơi pr’lúh. Ooy đâu bhrợ têng bhiệc zêl cha’groong râu trơơi boọ, dưr váih pr’lúh âng k’hir đhị vel đông chr’hoong Hướng Hoá”.

Tu vêy bhrợ têng liêm choom, ma mơ zâp c’lâng bh’rợ lâng bhiệc padưr dal c’năl bh’rợ âng đhanuôr, đhr’năng dưr váih pr’lúh k’hir đhị k’noong k’tiếc cóh vel đông chr’hoong Hướng Hoá ơy xiêr pazêng 3 râu cr’noọ bh’rợ chr’nắp âng bh’rợ zêl cha’groong k’hir glúh a’ham k’tiếc k’ruung: Nắc đoo đợ mơ crêê pr’lúh, pa’xiêr chêết bil lâng pa’xiêr đợ mơ apêê crêê ký sinh trùng k’hir glúh a’ham bơơn pa xiêr bấc. Tơợ đêếc, bhrợ pr’đơợ đoọng lêy zêl t’bil k’hir glúh a’ham lâng padưr dal bhiệc zư lêy c’rơ tr’mung đhanuôr./.

Hướng Hóa:

Nâng cao hiệu quả phòng chống sốt rét ở khu vực biên giới

                                                                                   CTV Bích Liên

Trong những năm qua, huyện Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị đã tích cực triển khai nhiều giải pháp phòng chống sốt rét, đặc biệt ở vùng biên giới. Qua đó, góp phần đẩy lùi, tiến tới loại trừ sốt rét trên địa bàn huyện, đặc biệt ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa.

  Cứ mỗi tháng một lần, cán bộ của trạm y tế xã Xy huyện Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị lại đến tận nhà người dân ở từng thôn bản giáp ranh với nước bạn Lào tuyên truyền, giáo dục sức khỏe, hướng dẫn, vận động bà con phát quang bụi rậm, vệ sinh, dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ để phòng chống bệnh sốt rét. Cứ thế, nhiều năm trở lại đây, bệnh sốt rét đã được khống chế và đẩy lùi. Qua đó, góp phần cải thiện sức khoẻ cho nhân dân trên địa bàn, ổn định phát triển kinh tế, văn hoá- xã hội của địa phương. Ông Pả Cắt, thôn Troan Ô, xã Xy, huyện Hướng Hóa cho biết: gia đình ông thường xuyên được cán bộ đến tuyên truyền, hướng dẫn cách phòng chống sốt rét: “Trước đây, tôi và mọi người ở đây bị mắc bệnh sốt rét. Nhưng từ khi được cán bộ y tế tuyên truyền, hướng dẫn cách phòng, chống bệnh sốt rét. Nhờ đó, mà chúng tôi  không còn lo mắc phải bệnh nữa”.

Mặc dù đã tạo được chuyển biến trong nhận thức và nếp sinh hoạt của bà con nhưng công tác phòng chống sốt rét ở các xã biên giới huyện Hướng Hóa vẫn còn nhiều khó khăn. Ông Cù Giặc Hiền – Trưởng trạm y tế xã Xy, huyện Hướng Hoá cho hay:“Một số khó khăn của xã gặp phải trong công tác tuyên truyền phòng chống sốt rét đó là, do thói quen sinh hoạt của người dân còn hạn chế. Thứ hai, là việc giao lưu qua biên giới giữa Việt Nam với nước bạn Lào, anh em qua ở lại thăm thân, buôn bán, thì chúng tôi cấp thuốc tự điều trị. Thứ ba nữa, do thời tiết mưa nắng thất thường làm cho muỗi phát triển nhiều và ảnh hưởng đến công tác phòng chống sốt rét”.

Để thực hiện tốt công tác phòng chống sốt rét ở tuyến biên giới, Trung tâm Y tế huyện Hướng Hoá đã tích cực củng cố mạng lưới y tế cơ sở. Đến nay, gần 200 thôn, bản, khối, xóm, đều có nhân viên y tế được đào tạo, 22/22 xã, thị trấn có bác sĩ chuyên môn, cơ sở trạm y tế khang trang đảm bảo cho công tác khám chữa bệnh và phòng chống sốt rét cho người dân. Đồng thời, Trung tâm y tế huyện cũng bố trí kinh phí phòng chống sốt rét, đảm bảo cho các hoạt động giám sát, phát hiện và chẩn đoán sớm người mắc bệnh sốt rét tại thôn, bản. Bên cạnh đó, mỗi năm, cung cấp khoảng 10.000 màn tuyn đôi cho người dân sống trong vùng sốt rét lưu hành và dân mới đến định cư. Đồng thời tiến hành phun hóa chất diệt muỗi truyền bệnh sốt rét. Ông  Lâm Chí Đức, Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Hướng Hóa cho biết thêm: “Từ đây đến cuối năm cũng tiếp tục công tác giám sát, phát hiện sớm, xét nghiệm tại chỗ, điều trị sớm để cắt nguồn lây và triển khai các biện pháp phòng chống muỗi véc tơ tức là muỗi truyền bệnh khi có ca bệnh. Qua đó, thực hiện việc ngăn chặn sự lây lan, bùng phát thành dịch của sốt rét trên địa bàn huyện Hướng Hóa”.

Nhờ thực hiện có hiệu quả, đồng bộ các giải pháp cùng với việc nâng cao nhận thức của người dân, tình hình sốt rét ở tuyến biên giới trên địa bàn huyện Hướng Hoá giảm ở  cả 3 chỉ tiêu quan trọng của chương trình phòng chống sốt rét quốc gia: Đó là giảm tỷ lệ mắc, giảm tử vong và giảm người mắc ký sinh trùng sốt rét. Từ đó, tạo cơ sở để tiến tới loại trừ sốt rét và nâng cao việc bảo vệ, chăm sóc sức khoẻ nhân dân./.