G’lúh nâu, chô ooy chr’val Ea Chang, chr’hoong Sơn Hoà zâp ooy cung lêy tơơm chr’nóh ma răng cát. Mí Ve cóh chr’val Ea Chang đoọng năl, đông Mí vêy k’noọ 1 hécta k’tiếc nông nghiệp, tơợ tơợp c’moo tước đâu nắc ơy chóh mưy chu a’tao, mưy chu r’zong, hân đhơ cơnh đêếc cung cắh vêy mưy t’nơơm n’đoo mặ chặt váih tu tơợ lứch c’moo n’nắc ahay tước đâu, cóh vel đông chr’val cắh váih mưy tr’dzật boo: “Zên câl m’ma cung bil zêng. Bhơi k’tang cung răng chêết. P’răng pứih lêy chóh tơơm chr’nóh zêng ma răng hư. Đhanuôr cóh đâu ngai cung zr’nắh, ngai cung cơnh ngai.”

Kr’bhâu hécta tơơm chr’nóh cơnh a’tao, a’rong cóh chr’hoong Sơn Hoà cung xoọc cơnh đêếc. Bấc pr’loọng đhanuôr moon, plêệng k’tiếc p’răng pứih, đác a’bóc, clong ma rêệ tiing, nắc hân đhơ ơy t’bhlâng zâp zâp đắh đác đoọng trông dớc tơơm chr’nóh nắc cung cắh vêy đác tưới.

Chr’hoong Sơn Hoà vêy 22.000 hécta k’tiếc ha rêê đhuốch, chóh zâp râu tơơm chr’nóh công nghiệp đệ t’ngay lâng đenh t’ngay. Tước xoọc đâu cắh tước 10% k’tiếc ta chóh. T’coóh A Lê Y Bế, Trưởng phòng Nông nghiệp lâng pa dưr pa xớc vel bhươl chr’hoong Sơn Hoà, tỉnh Phú Yên đoọng năl: 2, 3 đhị k’tiếc chóh a’tao 3 c’xêê nắc ma răng chêết zêng: “Đhr’năng plêệng k’tiếc xoọc p’răng xơớt. Xang Tết tước đâu ặt xơớt goóh. A’tao bấc đhị chóh cắh mặ chặt váih”

Ting cơnh xay moon c’moo đâu, p’răng pứih choom dưr váih 7-9 g’lúh, ooy đâu vêy 3 tước 5 g’lúh p’răng pứih đenh đươnh. Đhr’năng ta bhứch đác, xơớt goóh nắc dzợ váih cắh liêm crêê zâp cơnh. Bh’rợ tưới đác hân noo ch’noọng c’loọt c’moo đâu lưm bấc zr’nắh k’đhạp, lấh mơ nắc zâp zr’lụ vêy bh’rợ bha nậ chr’hooi đác k’tứi, ch’ngai đhị tưới. T’coóh Trần Hữu Thế, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Yên đoọng năl: “Đhị pr’đơợ k’rong pazưm xay moon, lêy cha mêết cr’noọ âng đơơng đác đươi dua cung cơnh đhị pr’đơợ bhrợ têng âng đơơng đác cóh zr’lụ, azi nắc lêy t’mơ đác đươi dua, râu 2 nắc đác tưới tiêu nắc t’mơ tơơm chr’nóh đenh đươnh. Pa đhang moon conh k’tiêc ha roo, zr’lụ n’đoo zư lêy h mơ lâng âng đơơng ha mơ đoọng têêm ngăn đác tưới. Mưy râu dzợ, bhrợ pa dưr c’lâng chr’hooi đác ngầm xăl c’lâng n’coo đoọng liêm buôn ooy đắh bhr’lậ pa liêm lâng têêm ngăn.”/.

Miền núi Phú Yên

Hàng chục ngàn héc ta cây trồng “khát” nước

                                                                                      CTV Nhã Uyên

Nắng nóng kéo dài suốt nhiều tháng qua làm cho khô hạn xảy ra gay gắt tại các huyện miền núi tỉnh Phú Yên. Hàng ngàn héc ta cây trồng “khát” nước, nguy cơ mất trắng…Tỉnh Phú Yên đang triển khai nhiều giải pháp chống hạn, cứu cây trồng.

Thời điểm này, đến xã Ea Chang, huyện Sơn Hòa đâu đâu cũng thấy cây trồng khô cháy. Mí Ve ở xã Ea Chang cho biết, nhà Mí có gần 1 héc ta đất nông nghiệp, từ đầu năm đến nay đã xuống giống một lần mía, 1 lần mè, nhưng vẫn không có một cây nào mọc lên khỏi mặt đất vì từ cuối năm ngoái đến nay, trên địa bàn xã không có một giọt mưa: "Tiền giống cũng mất hết chứ đâu còn gì nữa. Cỏ cũng chết hết chứ nói chi. Nắng đây mình gieo hoa màu cũng chết hết. Đồng bào đây ai cũng khổ, người nào cũng giống người nấy."

Hàng ngàn héc ta cây trồng  như mía, sắn ở huyện Sơn Hòa cũng rơi vào tình trạng tương tự. Nhiều hộ dân cho biết, thời tiết nắng nóng, nước ao, hồ trơ đáy nên cho dù đã nỗ lực tìm mọi nguồn nước để cứu cây trồng nhưng vẫn không có nước tưới. Huyện Sơn Hòa có 22.000 héc ta đất nông nghiệp, trồng các loại cây công nghiệp ngắn ngày và dài ngày. Đến thời điểm hiện  tại chưa tới 10% diện tích đất được xuống giống. Ông A Lê Y Bế, Trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Sơn Hòa, tỉnh Phú Yên cho biết: Một số diện tích mía trồng được 3 tháng tuổi tiếp tục chết khô: "Tình hình đang nắng hạn. Sau Tết tới giờ hạn luôn. Mía không đảm bảo có chỗ không mọc nổi."

Theo dự báo năm nay, nắng nóng có thể xảy ra 7- 9 đợt trong đó có 3 đến 5 đợt nắng nóng kéo dài. Tình hình thiếu nước, khô hạn sẽ nghiêm trọng. Công tác tưới vụ hè thu năm nay gặp nhiều khó khăn, nhất là các vùng có công trình thủy lợi nhỏ, ở xa nơi tưới, cuối nguồn nước. Ông Trần Hữu Thế, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Yên cho biết: "Trên cơ sở tập hợp đánh giá, nhu cầu cấp nước sinh hoạt cũng như trên cơ sở quy hoạch cấp nước vùng, chúng tôi cấn đối trước hết là nước sinh hoạt, thứ 2 là nước tưới tiêu thì cân đối cây trồng trong dài hạn. Ví dụ như đất lúa, vùng nào giữ bao nhiêu và chuyển bao nhiêu để đảm bảo nước tưới tiêu. Việc nữa là xây dựng hệ thống kênh mương ngầm chuyển sang đường ống để việc thuận lợi trong duy tu, bảo dưỡng và an toàn./."