Chr’hoong da ding k’coong Khánh Sơn xoọc tươc ooy hân noo pay pa chô chr’noh chr’bêệt, xay moon đơc lâh 7 r’bhâu tấn, coh đêêc vêy lâh 6 r’bhâu tấn sầu riêng, ha mơ dợ năc prí, pih bhung, măng cụt. Tu crêê tươc âng pr’luh cr’ăy Covid-19, bh’rợ tr’câl tr’bhlêy chr’noh chr’bêệt lum bâc râu zr’năh k’đhap. Xoọc đâu, vêy bâc pr’loọng đong vêy tươc k’ha tiêng tấn sầu riêng dưr đọm. Tơợ ahay, k’dâng 70% sầu riêng âng chr’hoong Khánh Sơn năc vêy manuyh tươc pay câl, đoọng manuyh pêêh, vêy xe chở đơơng pa câl coh bâc thị trường. Ha mơ dợ năc pa câl đhị pazêng chợ ty đanh. Coh cr’chăl đăn đâu, bâc chợ đhị tỉnh Khánh Hoà k’đập pơ loọng, muy bơr doanh nghiệp ơy ký hợp đồng cớ năc căh vêy zập manuyh đoọng pa bhrợ tu pa tuông xã hội. P’căn Ngô Tường Vy, Phó Giám đốc Công ty TNHH Xuất nhập khẩu p’lêê p’coo Chánh Thu, coh tỉnh Bến Tre xay moon, doanh nghiệp ơy nhăn câl k’dâng 1.500 tấn sầu riềng đhị vel đong n’nâu xoọc lum zr’năh k’đhap ooy manuyh pêêh: “Đợ công nhân coh xoọc đâu âng zi năc đhiệp mặ pêêh k’dâng 50 tấn coh muy t’ngay. Đợ manuyh pa bhrợ, pazêng râu năc lứch xiêr bâc pa bhlâng. A cu chơợ ha dang bơơn nhăn câl tơợ tr’nơơp lâng đợ bâc mơ 3.500 tấn, năc acu ơy xay bhrợ đơơh tơợ tr’nơơp lâng đợ bâc n’năc. Xoọc la lua zr’năh k’đhap lâng đợ bhươn căh ơy xang xa nay bh’rợ tr’câl tr’bhlêy.”

Râu la lay âng p’lêê sầu riêng năc pêêh ta luôn coh bâc chu, manuyh pay câl năc đợ manuyh vêy kinh nghiệm tươc tơợ apêê tỉnh n’đăh Nam. Xoọc đâu, chr’hoong Khánh Sơn doọ ơy vêy manuyh crêê SARS-CoV-2, vel đong xoọc bhrợ pa đơơh pazêng bh’rợ câl chr’noh chr’bêệt ha đhanuôr. T’cooh Nguyễn Văn Nhuận, Chủ tịch UBND chr’hoong Khánh Sơn xay moon, chr’hoong ta đang moon pazêng c’la bhươn năc gr’hoot moon nhâm mâng doọ crêê pr’luh cr’ăy lâng manuyh vel đong n’lơơng tươc pay câl chr’noh chr’bêệt, bhrợ têng bh’rợ pêêh pay pa chô đhị đêêc, cha đăh, đhêy ăt muy đhị: “Đợ manuyh n’nâu bâc pa bhlâng, ha dang 1 cha năc choom lướt mót năc 1 cha năc choom lướt mót năc 10 cha năc, 100 cha năc công choom lươt mót. Ha dang căh ng’xay bhrợ ghít tơợ tr’nơơp năc k’đhap pa bhlâng. Azi năc đoọng đhanuôr tươc ooy Khánh Sơn. Hân đhơ cơnh đêêc, năc rơợng griing lâh mơ test đơơh đhị zr’lụ k’nặ mọt ooy chr’hoong Khánh Sơn, đoọng ăt la lay đhị Trung tâm y tế chr’hoong 7 t’ngay, xét nghiệm 2 chu doọ crêê pr’luh. Xang n’năc, đoọng ăt coh đong apêê ma bhươn chr’noh, gr’hoot moon 3 đhị đêêc đhị đong ăt âng pr’loọng đong ma bhươn.”

Xoọc đâu, Sở Giao thông – Vận tải tỉnh Khánh Hoà xoọc đoọng pr’đươi ha xe choom lươt coh zr’lụ doọ crêê pr’luh coh bh’rợ đơơng âng pr’đươi coh xe. Doanh nghiệp câl chr’noh chr’bêệt coh Khánh Sơn pa gơi đợ xe đoọng vêy ta đoọng pr’đươi ng’năl, t’đui đoọng lươt coh zr’lụ doọ ơy vaih pr’luh. Sở Công thương tỉnh Khánh Hoà công ơy ta đang moon lâng pazêng đơn vị âng Bộ Công Thương, Sở Công thương pazêng tỉnhm, thành coh prang k’tiêc k’ruung, pazêng siêu thị, doanh nghiệp đơơng âng coh prang k’tiêc k’ruung pa têệt đh’rưah, zooi pay câl chr’noh chr’bêệt âng Khánh Sơn, pa bhlâng năc sầu riêng. P’căn Phan Thị Thu Cúc, Phó Giám dodóc Sở Công thương tỉnh Khánh Hoà ta đang moon coh cr’chăl zr’năh k’đhap n’nâu, năc t’bhlâng bhrợ k’rơ bh’rợ pa câl coh c’lâng bh’rợ điện tử, k’rong pazêng siêu thị, bưu điện đoọng ting đoọng chr’noh chr’bêệt Khánh Sơn tươc ooy manuyh câl đươi: “Coh cr’chăl pr’luh cr’ăy n’nâu, năc vêy muy bơr chợ k’đập pơ loọng, bh’rợ pa câl công k’đhap lâh mơ. Coh cr’chăl hân noo n’nâu, pazêng siêu thị năc đơn vị bha lâng coh bh’rợ pay câl, đơơng âng hàng hoá đoọng ha đhanuôr. Ta đang moon pazêng siêu thị coh zr’lụ tỉnh ting zooi đh’rưah đoỌng pa câl sầu riêng ha đhanuôr Khánh Sơn.”

T’cooh Nguyễn Tấn Tuân, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hoà xay moon, đoọng liêm buôn coh bh’rợ pa câl chr’noh chr’bêệt năc Khánh Sơn bhrợ têng liêm choom bh’rợ zâl cha groong pr’luh cr’ăy Covid-19. UBND chr’hoong Khánh Sơn đơơh hân bhrợ têng zr’lụ đoọng ăt la lay y tế đoọng pa tuông apêê pa bhrợ tơợ vel đong n’lơơng tươc câl bhlêy, pêêh p’lêê sầu riêng. Ting n’năc ch’mêệt lêy, xay moon UBND tỉnh năc đươi ha mơ bâc pr’đươi test đơơh đoọng đơơh loon ta đoọng. T’cooh Nguyễn Tấn Tuân ta đang moon pazêng ngành, vel đong t’đui đoọng đươi dua pazêng doanh nghiệp vận tải coh tỉnh đoọng chở đơơng pazêng chr’noh chr’bêệt âng đhanuôr vel đong: “Zr’lụ doọ ơy vaih pr’luh cr’ăy âng Khánh Sơn năc t’bhlâng zư nhâm mâng, năc zâl cha groong pr’luh k’rơ pa bhlâng đoọng nhâm mâng ha bh’rợ pa câl chr’noh chr’bêệt. Lâh sầu riêng năc dợ vêy muy bơr tơơm chr’noh râu lơơng, ahêê năc lêy bhrợ ghít liêm pa bhlâng. Coh cr’chăl n’jưah ng’zập, cha groong pr’luh n’jưah pa câl chr’noh ha đhanuôr năc râu k’đhap pa bhlâng. Ha dang ahêê xay bhrợ liêm choom năc pr’ăt tr’mông âng đhanuôr Khánh Sơn năc ting t’ngay vêy ta ha dưr dal.”/.

Khánh Hòa:

Giữ vững “vùng xanh” để tiêu thụ nông sản cho miền núi

PV Thái Bình /VOV Miền Trung

Huyện Khánh Sơn, tỉnh Khánh Hòa đang là “vùng xanh”, chưa ghi nhận trường hợp dương tính với SARS-CoV-2. Do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19, hàng ngàn tấn nông sản của huyện miền núi này gặp khó khăn trong khâu tiêu thụ. Địa phương đang tăng cường các biện pháp phòng chống dịch bệnh, đảm bảo an toàn để tiêu thụ nông sản cho người dân.

Huyện miền núi Khánh Sơn, tỉnh Khánh Hòa đang bước vào mùa thu hoạch nông sản với tổng sản lượng dự kiến hơn 7 ngàn tấn, trong đó có hơn 6 ngàn tấn sầu riêng, còn lại là chuối, bưởi, măng cụt. Do ảnh hưởng của dịch Covid-19, hoạt động mua bán nông sản gặp nhiều khó khăn. Hiện, nhiều nhà vườn có hàng trăm tấn sầu riêng chuẩn bị chín rộ. Lâu nay, khoảng 70% sản lượng sầu riêng của huyện Khánh Sơn do thương lái từ nơi khác đến ký hợp đồng mua bán, bố trí nhân lực thu hoạch, phương tiện vận chuyển đi tiêu thụ tại nhiều thị trường. Số lượng còn lại chủ yếu bán tại các chợ truyền thống. Thời gian gần đây, nhiều chợ tại tỉnh Khánh Hòa đóng cửa, một số doanh nghiệp đã ký hợp đồng lại không có đủ nhân công để thu hoạch, chế biến vì giãn cách xã hội. Bà Ngô Tường Vy, Phó Giám đốc Công ty TNHH Xuất nhập khẩu trái cây Chánh Thu, ở tỉnh Bến Tre cho biết, doanh nghiệp đã ký kết hợp đồng mua khoảng 1.500 tấn sầu riêng tại địa phương này nhưng đang gặp khó về nhân lực thu hái:“Lượng công nhân hiện tại của chúng tôi hiện tại chỉ đáp ứng được tiêu thụ khoảng 50 tấn mỗi ngày. Lượng nhân công, tất cả mọi thứ bị giảm rất nhiều. Tôi rất tiếc nếu như ký hợp đồng được với nông từ ban đầu với sản lượng 3.500 tấn, thì tôi đã sắp xếp ngay từ ban đầu với sản lượng đó rồi. Đang thực sự khó khăn với những vườn mà chưa chốt.”

Đặc thù của loại trái sầu riêng là thu hoạch đồng loạt theo từng đợt, người thu hoạch phải là những người có kinh nghiệm đến từ các tỉnh phía Nam. Hiện nay, huyện Khánh Sơn chưa ghi nhận trường hợp dương tính với SARS-CoV-2, địa phương đang đẩy mạnh các biện pháp tiêu thụ nông sản cho bà con. Ông Nguyễn Văn Nhuận, Chủ tịch UBND huyện Khánh Sơn cho biết, huyện đã yêu cầu các chủ nhà vườn phải cam kết đảm bảo an toàn dịch bệnh đối với người từ địa phương khác đến thu hoạch nông sản, thực hiện thu hoạch tại chỗ, ăn uống, nghỉ ngơi tại chỗ:“Lượng người này rất lớn, nếu cho 1 người vào được thì 1 người vào được thì 10 người, 100 người vào được. Không làm nghiêm từ đầu sẽ rất khó. Chúng tôi sẽ cho người dân vào Khánh Sơn. Tuy nhiên, sẽ nghiêm ngặt hơn như test nhanh tại cửa ngõ Khánh Sơn, đưa vào cách ly tại Trung tâm y tế huyện 7 ngày, xét nghiệm 2 lần âm tính. Sau đó, đưa vào các nhà vườn, cam kết 3 tại chỗ tại nhà vườn của mình.”

Hiện, Sở Giao thông - Vận tải tỉnh Khánh Hòa đang cấp nhận diện phương tiện “luồng xanh” trong hoạt động vận tải. Doanh nghiệp mua nông sản Khánh Sơn gửi danh sách phương tiện để được cấp thẻ nhận diện, ưu tiên chạy trên “luồng xanh”. Sở Công thương tỉnh Khánh Hòa cũng đã kiến nghị các đơn vị thuộc Bộ Công Thương, Sở Công thương các tỉnh, thành trong cả nước, các siêu thị, doanh nghiệp phân phối trong toàn quốc kết nối, hỗ trợ tiêu thụ nông sản Khánh Sơn, nhất là sầu riêng. Bà Phan Thị Thu Cúc, Phó Giám đốc Sở Công thương tỉnh Khánh Hòa đề nghị trong giai đoạn khó khăn này, cần đẩy mạnh việc tiêu thụ qua các kênh thương mại điện tử, huy động các siêu thị, bưu cục để tham gia chuỗi cung ứng sản phẩm nông sản Khánh Sơn đến tay người tiêu dùng:“Trong lúc dịch bệnh này, sẽ có một số chợ đóng cửa, việc tiêu thụ sẽ khó hơn. Trong mùa vụ này, các siêu thị là đơn vị đi đầu trong công tác tiêu thụ, cung ứng hàng hóa cho người dân. Đề nghị tất cả các siêu thị trên địa bàn tỉnh hỗ trợ để bán sầu riêng cho người dân Khánh Sơn.”

Ông Nguyễn Tấn Tuân, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa cho rằng, để thuận lợi trong tiêu thụ nông sản thì Khánh Sơn phải thực hiện tốt công tác phòng, chống dịch Covid-19. UBND huyện Khánh Sơn khẩn trương triển khai khu cách ly y tế để cách ly số lao động từ các địa phương khác đến mua bán, thu hoạch sầu riêng. Đồng thời rà soát, báo cáo UBND tỉnh cụ thể số lượng test nhanh kháng nguyên cần hỗ trợ. Ông Nguyễn Tấn Tuân yêu cầu các ngành, địa phương ưu tiên sử dụng các doanh nghiệp vận tải trong tỉnh để vận chuyển nông sản cho nông dân địa phương:“Vùng xanh” của Khánh Sơn phải cố gắng giữ an toàn tuyệt đối, lưu ý phòng dịch phải đặt lên hàng đầu để đảm bảo tiêu thụ nông sản. Ngoài sầu riêng ra còn một số loại cây trái khác, chúng ta phải tính toán. Trong lúc vừa phòng, chống dịch vừa giải cho được tiêu thụ nông sản cho bà con là điều rất khó. Nếu chúng ta làm tốt thì đời sống người dân Khánh Sơn sẽ ngày càng được nâng lên./.”