M’pâng thế kỷ, lướt zi’lấh chiến tranh, Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị nắc ơy vêy đợ đhi r’lụ chóh bhrợ t’nơơm công nghiệp chr’nắp dal cơnh cà phê, a’moót, prí lâng bấc bh’nơơn pr’đươi chr’nắp lơơng. Đợ boọng bom, đhị zêl penh bêl ahay nắc xoọc đâu dưr váih t’viêng liêm pr’hoọm hoà bình, liêm zâp. Đhị nhịp cầu Xuyên Á  pậ bhứah, Hướng Hoá dưr váih nắc đhị c’léh pr’hay chr’nắp đoọng ha bhiệc pa dưr cớ lâng lướt moót k’rơ ooy c’lâng bh’rợ lêy chô ha y chroo. C’léh pr’dzoọng âng mưy chr’hoong k’coong ch’ngai kiểu mẫu dưr váih. T’coóh Dương Qúat, cóh vel Lương Lễ, chr’val Tân Hợp, chr’hoong Hướng Hoá tin đươi: “Ơy lêy cha’mêết liêm gít nắc ha y chroo đhanuôr nắc ắt mamung yêm têêm. Tu k’tiếc laliêm, c’rơ bh’rợ âng hêê váih... Nhà nước nắc padưr k’rơ zấp g’lúh bhrợ têng pậ chr’nắp, nắc đhanuôr ắt mamung têêm, ha dợ xoọc đâu la lua lêy cơnh đêếc”.

Cóh vel đông chr’hoong k’coong ch’ngai Hướng Hoá bêl đâu nắc ơy vêy đợ râu liêm choom pậ chr’nắp cơnh Đông máy điện đhí Hướng Linh 2, đông máy thuỷ điện Rào Qúan, 21/22 trạm y tế chr’val bơơn chuẩn k’tiếc k’ruung. Hệ thống trường,  lớp bhrợ padưr đhị vel đông. Xoọc đâu, Khe Sanh lâng Lao Bảo nắc dưr váih 2 thị trấn bha’lâng đắh bhiệc bhrợ têng padưr râu liêm choom âng đô thị đhị hành lang kinh tế Đông Tây. T’coóh Đặng Trọng Vân, Chủ tịch UBND chr’hoong Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị moon gít: “Bhrợ têng liêm choom zâp râu chr’nắp laliêm âng chr’hoong, lấh mơ nắc pazưm k’rong bhrợ padưr hạ tầng đô thị truíh c’lâng bhlâng 9, lấh mơ nắc thị trấn Khe Sanh lâng thị trấn Lao Bảo p’têết cóh vel Vây. Liêm chr’nắp nắc đô thị bha’lâng âng hành lang kinh tế Đông Tây âng tỉnh cung cơnh prang k’tiếc k’ruung”.

Tước đâu, chr’hoong Hướng Hoá nắc ơy bhrợ têng lêim xang bhiệc bhrợ têng cha đhị 100% vel bhươl. Cơ sở hạ tầng bơơn padưr bhứah liêm, pr’ắt tr’mung vật chất lâng tinh thần âng đhanuôr ting t’ngay ting padưr dal. Chr’hoong Hướng Hoá ắt đhị c’lâng bhlâng hành lang kinh tế Đông Tây, c’nắt Đường 9 nắc đhị c’lâng bhlâng p’têết lâng zâp k’tiếc k’ruung pr’zợc Lào, Thái Lan, Myanmar, cử khẩu quốc tế Lao Bảo...  nắc đhị liêm choom padưr pa’xớc du lịch, thương mại dịch vụ. Thị trấn Khe Sanh lâng thị trấn Lao Bảo nắc ơy k’rong pazưm liêm zâp cr’noọ bh’rợ nắc đô thị loại 4, bơơn ta moon nắc đợ đô thị vàng đhị poong Xuyên Á. Chr’hoong Hướng Hoá nắc ơy zước zên 1.800 tỷ đồng bhrợ padưr vel bhươl t’mêê, k’đươi moon đhanuôr cóh vel đông đoọng lấh 20 r’bhâu mét vuông k’tiếc, kr’bhâu t’ngay pa bhrợ đoọng bhrợ c’lâng, padưr paliêm c’lâng c’tốch, bha nậ chr’hooi đác, đác cha’ngaách, trường học, trạm xá, đông văn hoá cộng đồng. t’coóh Nguyễn Đức Chính, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị đoọng năl, xang 50 c’moo bhrợ padưr pa’xớc, nắc ơy dưr léh mưy đô thị k’coong ch’ngai kiểu mẫu xoọc dưr váih đhị k’tiếc Hướng Hoá: “Acu pa bhlâng đương rơơm ooy râu padưr pa’xớc âng Hướng Hoá cóh ha y chroo. Ha dang vêy cơnh bhrợ liêm crêê lâng mưy pr’ắt bh’rợ chr’nắp nắc chr’hoong Hướng Hoá vêy choom dưr zi’lấh váih mưy chr’hoong k’van. Azi cung xoọc bhrợ lêy đoọng Hướng Hoá dưr váih mưy chr’hoong k’coong chr’ngai kiểu mẫu, chrooi pa’xoọng padưr k’rơ lấh mơ ha tỉnh”./.

Khe Sanh, miền đất chết hồi sinh

                 Lâm Hạnh

       Mùa hè năm 1968, từ núi rừng Đường 9- Khe Sanh, bộ đội Cụ Hồ cùng đồng bào các dân tộc miền Tây tỉnh Quảng Trị làm nên Chiến thắng Khe Sanh vang dội địa cầu. 50 năm sau, vùng đất chiến trường ác liệt này trở thành biểu tượng sống động cho sự hồi sinh và hội nhập mạnh mẽ trên hành trình vươn tới tương lai. Dịp này, nhiều hoạt động đã được tổ chức ở vùng đất lửa anh hùng. 

       Nửa thế kỷ, bước ra khỏi chiến tranh, Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị đã có những vùng chuyên canh cây công nghiệp giá trị cao như cà phê, hồ tiêu, chuối và nhiều nông lâm sản khác. Những hố bom, trận địa ngày nào nay mướt mát màu xanh của hòa bình, đủ đầy. Trên nhịp cầu Xuyên Á thênh thang và rộng mở, Hướng Hóa trở thành biểu tượng sống động cho sự hồi sinh và hội nhập mạnh mẽ trong hành trình vươn tới tương lai. Dáng dấp của một huyện miền núi kiểu mẫu đã hình thành. Ông Dương Quát, ở thôn Lương Lễ, xã Tân Hợp, huyện Hướng Hóa tin tưởng: “Đã định hướng rất rõ ràng là tương lai bà con sẽ sung sướng. Bởi vì đất đai tốt, sức lao động ta có... Nhà nước đẩy mạnh các cuộc cải cách lớn thì bà con sẽ sung sướng, mà bây giờ thực tế là như thế”.
       Trên địa bàn huyện miền núi Hướng Hóa hôm nay đã có những công trình lớn như: Nhà máy điện gió Hướng Linh 2, Nhà máy thủy điện Rào Quán; 21/22 trạm y tế xã đạt chuẩn quốc gia. Hệ thống trường, lớp xây dựng đến tận thôn bản. Bây giờ, Khe Sanh và Lao Bảo trở thành 2 thị trấn động lực trong việc khai thác tiềm năng, lợi thế của những đô thị trên tuyến Hành lang Kinh tế Đông Tây. Ông Đặng Trọng Vân, Chủ tịch UBND huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị khẳng định: “Khai thác có hiệu quả các tiềm năng, lợi thế của huyện, đặc biệt tập trung đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng đô thị dọc Quốc lộ 9, trọng tâm là thị trấn Khe Sanh và thị trấn Lao Bảo nối qua làng Vây. Xứng đáng là đô thị điểm đầu của Hành lang Kinh tế Đông- Tây của tỉnh cũng như cả nước”.

       Đến nay, huyện Hướng Hóa đã hoàn thành việc định canh, định cư tại 100% thôn, bản. Cơ sở hạ tầng được xây dựng khang trang; đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao. Huyện Hướng Hóa nằm trên trục Hành lang Kinh tế Đông- Tây, tuyến Đường 9 là huyết mạch giao thông nối liền với các nước Lào, Thái Lan, Myanmar, Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo... là tiềm năng phát triển du lịch, thương mại dịch vụ. Thị trấn Khe Sanh và thị trấn Lao Bảo đã hội đủ tiêu chuẩn là đô thị loại IV, được mệnh danh là “những đô thị vàng” nơi đầu cầu Xuyên Á. Huyện Hướng Hóa đã huy động trên 1.800 tỉ đồng thực hiện xây dựng nông thôn mới, vận động nhân dân trên địa bàn hiến hơn 20.000 m2 đất, hàng ngàn ngày công lao động để mở đường, nâng cấp xây mới đường giao thông, thủy lợi, công trình nước sạch, trường học, trạm xá, nhà văn hóa cộng đồng... Ông Nguyễn Đức Chính, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị cho biết, sau 50 năm xây dựng phát triển, bóng dáng một đô thị miền núi kiểu mẫu đang dần hiện hữu trên mảnh đất Hướng Hóa: “Tôi rất kỳ vọng về sự phát triển của Hướng Hóa trong tương lai. Nếu có cách làm đúng và một thái độ tích cực thì huyện Hướng Hóa sẽ vươn lên trở thành một huyện giàu có. Chúng tôi cũng đang làm thế nào đó để Hướng Hóa trở thành một huyện miền núi kiểu mẫu, đóng góp phần tăng trưởng lớn cho tỉnh”./.)