Bhiệc ting bhrợ têng lâng zao đoọng bhrợ têng khoa học công nghệ đoọng bhrơ pa dưr tr’mung tr’méh, vel bhươl, da ding k’coong ơy âng chô bh’nơơn lalua ta níh, chroi k’rong bhiệc pa dưr tr’mung tr’méh âng đhanuôr. Đh’rứah, nắc bhrợ t’váih thị trường công gnhệ đhị vel đong, t’váih pr’đợơ đoọng ha bhiệc đươi dua loon đấh zập bh’nơơn khoa học, công nghệ đhị pa bhrợ ta têng. PV Vân Anh vêy bh’ar xrắ xay moon đắh bhiệc nâu

        Dự án băn hàu thương phẩm, bhrợ têng chr’na chức năng tợơ hàu đhị Bình Định âng cr’noọ bh’rợ vel bhươl da ding k’coong âng Bộ Khoa học lâng Công nghệ bơơn ta bhrợ têng cóh 36 c’xêê tợơ c’xêê 7/2011 tước 6/2014, lâng pazêng zên bhrợ têng dâng 10 tỷ đồng. lalăm xay bhrợ dự án, đhanuôr vel đong nắc băn hàu tợơ m’ma pay tự nhiên, bhrợ ha hàu nâu chếêt bấc, đựo lệê m’bứi lâng bhrợ nha nhự môi trường, bhrợ cắh liêm tước đhr’năng băn t’tun đếêc. Dự án băn hàu thương ơhẩm ơy đươi dua cr’noọ bh’rợ băn t’váih m’ma nhân tạo, quy trình chớih pay, pa liêm hàu k’đoóh xăl hàu lệê; zư lêy, âng đơơng hàu thương phẩm lalăm bhrợ têng. Đươi vêy cơnh đếêc, bh’nơơn băn âng đhanuôr ơy ha dưr tợơ 3,2 tấn/ha/coom dzoóc 25 tấn/ha/c’moo, đh’rứah nắc bh’nơơn hàu liêm choom lấh mơ, chr’nắp pa câl thương phẩm cung dzoóc 30% t’piing lâng hàu tự nhiên. Pa căn Phạm Thị Thanh Hương, Chủ nhiệm Dự án băn hàu thương phẩm, bhrợ têng chr’na chức năng tợơ hàu đhị Bình Định đoọng năl:

        N’đhơ dự án ơy xang lấh 1 c’moo, nắc zập pr’loọng đong đhanuôr cung dzợ băn hàu thương phẩm. tu đươi vêy dự án nâu nắc đhạnuar ơy choom đươi dua râu liêm choom âng khoa học công nghệ đoọng pa dzoóc bh’nơơn băn hàu tợơ 2-8 chu t’piing lâng lalăm a hay. Bh’nơơn hàu liêm lấh, pa bhlầng nắc tệêm ngăn vệ sinh chr’na đh’nắh. tu cơnh đếê, zêng thị trường cắh cợ doanh nghiệp zêng kiêng câl hàng nâu. Xọôc đâu, n’đhơ cắh vêy râu zúp zooi âng n’đoo chương trình nắc cung bấc pr’loọng đong đhanuôr băn lâng ơy lơi zên bạc đoọng bhrợ têng. A pêê cung rơơm kiêng nắc bơơn quy hoạch r’pặ mặt đác đoọng ha pêê nắc bhrợ têng ta bhứah bh’rợ băn hàu nâu.

        Đhị 15 c’moo xay bhrợ, cr’noọ bh’rợ vel bhươl da ding k’coong âng Bộ Khoa học lâng Công nghệ ơy bhrợ têng 845 dự án đhị 62 tỉnhl, thành phố. Đhơ cơnh đếêc, đợ dự án đhị vel đong âng đhanuôr acoon cóh lâng hải đảo dzợ m’bứi, cắh tước 10% âng dự án. Cóh đếêc, ơy bhrợ têng bhiệc đươi dua vêy bh’nơơn lấh 4.800 công nghệ lâng lấh 2.500 cr’noọ bh’rợ đoọng đươi dua công nghệ. Zập cr’noọ bh’rợ đươi dua khoc học công nghệ vêy tính pa cắh mặt đhị vel đong xay bhrợ. Ting đếêc, đhanuôr bơơn pa choom cơnh bhrợ têng đắh ch’chóh b’bếêt, băn bh’năn, thuỷ sản… bhrợ  têng zập cr’noọ bh’rợ. t’coóh Nguyễn Đức Kiên, Giám đốc sở khoa học lâng Công nghệ tỉnh Bắc Giang xay moon:

        Ha dang zập cr’noọ bh’rợ lơơng cung vêy bh’nơơn cơnh cr’noọ bh’rợ vel bhươl da ding k’coong nâu nắc choom ta bil lơi ha ul pa xiêr đha rựt lâng bhrợ têng vel bhươl t’mêê. XoỌc đâu, a zi nắc k’rang đắh quy môn âng dự án dzợ k’tứi. tu cơnh đếêc, a zi k’đươi moon nắc lêy k’rong c’rơ bhrợ têng hâu bhiệc nắc lêy vêy bh’nơơn đoọng liêm choom. Lấh mơ nắc cung lêy pác pha 1, pha 2. Pha 1 nắc đươi dua khoa học công nghệ. Đhơ cơnh đếêc nắc râu âng a zi k’rang tước nắc bhiệc bhrợ ta bhứah nắc pha 2. ha dang bhrợ ta bhứah liêm choom nắc đoo bh’nơơn âng bhiệc đươi dua khoa học công nghệ.

        Ting cơnh Bộ trưởng Bộ khoa học lâng Công nghệ Nguyễn Quân, nắc lêy đươi dua vêy bh’nơơn zên bạc zúp zooi tợơ Ngân sách Nhà nước zập c’moo dâng 80-90 ức đô la Mỹ đắh nông nghiệp cóh prang k’tiếc k’ruung. Đh’rứah nắc bhrợ têng cơ chế đặt hàng lâng pa tếêt bhlưa doanh nghiệp lâng zập apêê tổ chức khoa học lâng công nghệ đoọng vêy địa chỉ đươi dua. Ting đếêc, cơ quan k’đươi đặt hàng nắc lêy pa chô trách nhiệm bhrợ ta bhứah bh’nơơn pa chắp lêy khoa học công nghệ. Lấh mơ, cung nắc lêy vêy pazêng chính sách k’rong zên bạc âng doanh nghiệp bhrợ têng zập bh’rợ khoa học công nghệ. Bộ trưởng Nguyễn Quân moon:

        Cóh 10 c’moo ha y, a zi nắc t’hước cr’noọ bh’rợ bhrợ têng đoọng ha vel bhươl t’mêê. Tợơ cr’chăl bhrợ têng, cr’noọ bh’rợ nâu ơy moon ghít, đhị ooy bhrợ têng zập dự án vel bhươl, da ding k’coong nắc đhị đếêc đấh bơơn zập cr’noọ bh’rợ lalua ta níh âng vel bhươl t’mêê lâng moon ghít pr’dưr pa dzoọng âng vel bhươl t’mêê. Râu bơr nắc zooi zúp đoọng ha đhanuôr acoon cóh đoọng apêê pa dưr dal pr’ắt tr’mông lâng tệêm ngăn quốc phòng. X’ría nắc moon ghít bhịêc k’rong bhrợ ooy apêê bh’rợ quốc gia cơnh Thủ tướng Chính phủ ơy đoọng bhrợ têng nắc ha roo ch’néh Việt Nam bh’nơơn dal, a xiu n;căr k’tiêr lâng tri cha, tri bhrợ za nươu.

        Tợơ c’moo 2016 tước c’moo 2025, Bộ Khoa học lâng công nghệ nắc bhrợ t’bhlầng cớ bhiệc đươi dua khoa học lâng công nghệ đoọng xay bhrợ vêy bh’nơơn zập pr’đợơ liêm buôn lâng pr’đợơ lalay âng zập zr’lụ, pa bhlầng nắc zr’lụ vel bhươl, da ding k’công lâng zr’lụ acoon cóh. Đh’rứah, bhrợ pa dưr zập bh’rợ đươi dua công nghệ liêm choom đoong bhrợ ta bhứah cóh lalua; t’bhlầng đhr’năng pa tếêt pa zưm ting t’nooi chr’nắp vêy bh’nơơn dal, ha dợ bha lầng nắc apêê doanh nghiệp đoọng đươi dua đấh zập bh’nơơn khoa học công nghệ đhị pa bhrợ ta têng./.