Coh bâc c’xêê n’nâu đoọng vêy đác ch’ngaách đươi coh pr’loỌng đong, tơợ ra diu, đhanuôr coh chr’val Hương Hữu năc pr’zước k’díc can nhựa tươc ooy tọm đác coh crâng k’coong dzệt đác. Đhr’năng ta bhúch đác ch’ngaách coh chr’val Hương Hữu dưr vaih coh bấc c’moo n’nâu. Coh cr’chăl p’răng puyh pa bhlâng lâng xơợt goóh cơnh xoọc đâu, đhr’năng ta bhúch đác năc k’rơ lâh mơ dzợ. T’cooh Nguyễn Văn Xong, trưởng cr’noon 6, chr’val Hương Hữu, chr’hoong Nam Đông xay moon: Prang cr’noọ vêy lâh 80 pr’loọng đong lâng lâh 350 cha năc manuyh; zập ra diu đhanuôr năc dưr đơơh đơơng âng pazêng rau can, cr’độ… tước ooy pazêng tọm đác dzết đác chô đơơng đươi: “Xoọc đâu đhanuôr năc n’năl đươi đác tơợ tọm. Moon zazum đác đươi coh zập t’ngay ting t’ngay ta bhuch lâh mơ. Xoọc đâu đhanuôr năc đươi đác tơợ tọm. Đhị zr’lụ azi dzệt đác năc đhị zr’lụ acoon tọm đác k’tứi. Đhanuôr lướt dzết đác tơợ ra dziu ra dzương, xang n’năc p’loon bêl đhâng… Moon zazum ooy đác đươi, ooy bh’rợ họm rao đhị đêêc xang n’năc dzệt chô đơơng đươi.”

Đhr’năng ta bhúch đác ch’ngaách coh hân noo p’răng puyh công xoọc dưr vaih k’rơ lâh mơ coh pazêng chr’val zr’lụ da ding k’coong cơnh Thượng Long, Thượng Nhật, Thượng Quảng lâng Hương Giang âng chr’hoong Nam Đông, tỉnh Thừa Thiên Huế. Pleng k’tiêc p’răng puyh đanh đươnh, pazêng tọm đác năc lứch xrêệt tu cơnh đêêc đhanuôr căh vêy đác đươi dua. Pazêng chr’val năc lứch vêy c’lang đác ma hooi năc coh tu đác lứch ma xrêệt. T’cooh Tà Rương Lương, Phó Chủ tịch UBND chr’val Hương Hữu, chr’hoong Nam Đông xay moon, p’răng puyh bhrợ zr’năh k’đhap pa bhlâng tước ooy pr’ăt tr’mông âng đhanuôr coh chr’val: “Xơợt gooh pa bhlâng năc muy bơr bhươl cr’noon cơnh cr’noon 5, cr’noon 6, lâng cr’noon 7 năc đhanuôr xiêr ooy z’rooh đác, ch’hooi đác ooy ruộng, đhanuôr năc dzệt đác n’năc đoọng chô đơơng dzệt, đươi coh bh’rợ z’zêệ, zêệ đác ộm.”

Đoọng bhr’lậ bh’rợ ta bhúch đác ch’ngaách đanh đươnh, đhanuôr năc bhrợ zập cơnh tơợ bh’rợ pếch giếng tước ooy bh’rợ bhrợ têng bể đác… N’đhơ cơnh đêêc, giếng coh đâu pếch đhậu tơợ 8 tước 10m công căh vêy đác. Xoọc đâu k’dâng 3 r’bhâu pr’loọng đong đhanuôr coh zr’lụ 5 chr’val da ding k’coong chr’hoong Nam Đông đươi đác vêy ta dzết tơợ tọm đác, giếng ta pếch, đác căh ơy ta pa sạch, đác nha nhự. P’căn Lê Thị Thu Hương, Bí thư Huyện uỷ Nam Đông, tỉnh Thừa Thiên Huế xay moon: Muy bơr c’lang đác ma hooi âng đhanuôr tước nâu cơy năc lứch u hư, tu cơnh đêêc bh’rợ đươi đác coh zập t’ngay âng đhanuôr k’đhap pa bhlâng, đác đươi ooy bh’rợ pa bhrợ năc k’đhap lâh mơ: “Đhr’năng n’têh bhrợ ha pr’ăt tr’mông âng đhanuôr k’đhap pa bhlâng. Xoọc đâu đợ c’lang đác ma hooi công ma hư pa bhlâng lâng xa nay bh’rợ bhrợ têng đong máy đác đoọng ha 5 chr’val coh zr’lụ da ding k’coong n’têh năc đợ pr’đươi đác ma hooi năc công căh vêy ta pa liêm pa crêê.”

C’moo 2018, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế ơy xay moon xa nay bh’rợ bhrợ têng đong máy đác Thượng Long lâng ch’hooi đác đoọng ha pazêng chr’val đăn đêêc, dự án n’nâu vêy đợ zên k’rong bhrợ lâh 50 tỷ đồng, năc tước nâu cơy căh ơy ta bhrợ. Xay moon đhr’năng n’nâu t’cooh Nguyễn Đại Vui, Giám đốc Sở Kế hoạch lâng k’rong bhrợ tỉnh Thừa Thiên Huế xay moon: tu coh cr’chăl prá xay dự án năc bơơn lêy ta bhúch bha ar bha tơ năc nâu cơy ng’bhrợ cớ. C’xêê 2 c’moo đâu, UBND tỉnh bhr’lậ dự án đong máy đác Thượng Long, công suất 2 r’bhâu m3 coh toong t’ngay ha dum lâng ch’hooi đác ha pazêng chr’val đăn đêêc âng chr’hoong Nam Đông. Tước nâu cơy, ơy pazao đoọng ooy Công ty Cổ phần ch’hooi đác Thừa Thiên Huế bhrợ c’la bhrợ têng. T’cooh Nguyễn Đại Vui xay moon, tỉnh lêy nâu đoo năc muy coh pazêng dự án bha lâng âng c’moo đâu ha chr’hoong Nam Đông, cr’noọ bh’rợ bha lâng năc ch’hooi đác ch’ngaách ha đhanuôr: “Lâng cr’noọ bh’rợ xay bhrợ đơơh hân bhlâng đoọng bhrợ ha đhanuôr vêy đác đươi năc z’lưa bhlâng coh c’xêê 8 n’nâu năc bhrợ têng. Bh’rợ đương ch’mêệt lêy ooy bh’rợ bhrợ têng năc Sở Kế hoạch lâng k’rong bhrợ đh’rưah lâng UBND chr’hoong, Sở Xây dựng năc prá xay lâng Công ty ch’hooi đác vêy bh’rợ l’lăm xay bhrợ. Xoọc đâu ơy đớc đoọng zên 13 tỷ đồng năc ng’đoọng cớ p’xoọng coh t’tun pa zập; râu bơr cậ năc t’bhlâng bhrợ têng pa đơơh. Lâng gr’hoót lâng đhanuôr coh hân noo ch’noọng c’moo a tôh năc vêy đác chô ooy đhanuôr”./.

Hàng ngàn hộ dân ở Nam Đông thiếu nước sạch

                  PV Lê Hiếu/VOV-Miền Trung

Nhiều năm trở lại đây, hàng ngàn hộ dân thuộc 5 xã vùng cao của huyện Nam Đông, tỉnh Thừa Thiên Huế thường xuyên thiếu nước sinh hoạt. Mới vào đầu mùa khô, vấn đề thiếu nước càng gay gắt hơn khi thời tiết nắng nóng kéo dài, nhiệt độ tăng cao. Bài viết của PV Lê Hiếu thường trú tại Miền Trung.

Nhiều tháng nay để có nước sạch dùng trong sinh hoạt, từ sáng sớm, người dân ở xã Hương Hữu phải “rồng rắn” xách can nhựa vào các khe suối ở trong rừng lấy nước. Tình trạng thiếu nước sạch ở xã Hương Hữu diễn ra đã nhiều năm nay. Vào cao điểm của nắng nóng và khô hạn như hiện nay, chuyện thiếu nước càng trầm trọng hơn. Ông Nguyễn Văn Xong, Trưởng thôn 6, xã Hương Hữu, huyện Nam Đông, cho biết: Cả thôn có hơn 80 hộ dân với hơn 350 nhân khẩu; hàng ngày người dân phải dậy thật sớm mang theo đủ loại can, bình... lên các khe, suối lấy nước về dùng:“Hiện nay bà con tập trung vào sử dụng nước khe suối. Nói chung nước sinh hoạt hàng ngày càng ngày càng thiếu trầm trọng. Hiện tại bà con chỉ dùng nước khe thôi. Cái địa điểm mình nhờ múc nước là một bãi nhỏ. Bà con thường đi buổi sáng sớm, rồi tranh thủ buổi trưa... Nói chung về nước sinh hoạt, cả về tắm rửa trực tiếp rồi múc đem về nhà để sử dụng.”

Tình trạng thiếu nước sạch trong mùa nắng nóng cũng đang diễn ra gay gắt ở các xã vùng cao như Thượng Long, Thượng Nhật, Thượng Quảng và Hương Giang của huyện Nam Đông, tỉnh Thừa Thiên Huế. Thời tiết nắng hạn dài ngày, các con suối đều khô cạn nên bà con không còn nước sạch để sinh hoạt. Các xã điều có hệ thống nước tự chảy nhưng đầu nguồn nước đã cạn. Ông Tà Rương Lương, Phó Chủ tịch UBND xã Hương Hữu, huyện Nam Đông cho biết, khô hạn ảnh hưởng rất lớn đến đời sống của nhân dân trong xã:“Khô hạn quá thì một số thôn như thôn 5, thôn 6, và thôn 7 nước phải nói rất khó khăn. Đặc biệt là như xóm 4, xóm 5, xóm 6 của thôn 7 là dân phải xuống dưới kênh mương, nước để dẫn vào ruộng, dân lại xuống múc nước đó để đem về sinh hoạt, phục vụ ăn uống.”

Để khắc phục việc thiếu nước sạch dai dẳng, bà con đã làm đủ cách từ  đào giếng đến xây bể chứa nước... Tuy nhiên, giếng ở đây đào sâu từ 8 đến 10m vẫn không có nước. Hiện nay khoảng 3.000 hộ dân ở khu vực 5 xã vùng cao huyện Nam Đông sử dụng nguồn nước sinh hoạt lấy từ khe suối, giếng đào, nước chưa qua xử lý, ô nhiễm. Bà Lê Thị Thu Hương, Bí thư Huyện ủy Nam Đông, tỉnh Thừa Thiên Huế cho biết: một số hệ thống nước tự chảy của người dân đến nay đã bị hư hỏng nên việc sử dụng nước sinh hoạt hàng ngày của người dân rất khó, nước phục vụ sản xuất càng khó khăn hơn: “Thực trạng trên làm cho đời sống của nhân dân rất là khó khăn. Hiện nay hệ thống nước tự chảy cũng đã xuống cấp rất trầm trọng và từ chủ trương được đầu tư nhà máy nước cho 5 xã vùng trên thì những hệ thống nước tự chảy thì cũng không được duy tu bảo dưỡng.”

Năm 2018, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế đã phê duyệt chủ trương đầu tư nhà máy nước Thượng Long và mạng lưới cấp nước sạch cho các xã lân cận, dự án này có tổng mức đầu tư hơn 50 tỷ đồng, nhưng đến nay chưa khởi công. Lý giải về vấn đề này ông Nguyễn Đại Vui, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Thừa Thiên Huế cho biết: do quá trình phê duyệt dự án phát hiện thiếu thủ tục cho nên phải làm lại. Tháng 2 năm nay, UBND tỉnh điều chỉnh dự án nhà máy nước Thượng Long, công suất 2.000 m3 khối ngày/đêm và mạng lưới cấp nước cho các xã lân cận của huyện Nam Đông. Đến nay, đã giao cho Công ty Cổ phần Cấp thoát nước Thừa Thiên Huế làm chủ đầu tư để thực hiện. Ông Nguyễn Đại Vui cho biết, tỉnh xem đây là một trong dự án trọng điểm của năm nay đối với huyện Nam Đông, mục đích chính đưa nước sạch về cho dân bản: “Với tinh thần quyết liệt để làm cho dân có nước thì muộn nhất trong tháng 8 sẽ khởi công. Trách nhiệm giám sát đầu tư thì Sở Kế hoạch và Đầu tư cùng với UBND huyện, Sở Xây dựng là phải bàn với cCVông ty cáp thoát nước có các ưu tiên. Hiện nay đã bố trí vốn 13 tỷ đồng rồi thì tiếp tục bố trí vốn cho đủ; thứ hai là phải tăng cường tiến độ thi công. Và đã hứa với dân là mùa hè sang năm phải có nước./.”