Xa nay bh’rợ năc đoọng t’bhlầng zư lêy, pa dưr gen chr’năp, pa bhlầng năc tơơm sâm Ngọc Linh; pa dưr dal bh’nơơn lâng chr’năp zập pr’đươi tơợ tơơm za nươu

Ting quy hoạch tước c’moo 2030, đhăm choh sâm Ngọc Linh đhị thành phố Đà Nẵng mơ 17.000ha, bấc bhlầng năc ra pặ đhị zr’lụ dal lâh 1.200m. Tước nâu kêi, đhăm ơy choh lâng đoọng pay bơơn mơ 1.300ha. Coh đêêc, Trà Linh bơơn ta moon năc zr’lụ bha lầng, k’rong xay bhrợ zập bh’rợ ga ving choh lâng pa tơơi choh sâm.

Thành phố xoọc vêy lâh 10 doanh nghiệp bhrợ têng za nươu hi la, a pul, ha dợ pa têệt bhrợ têng căh ơy liêm ghit, thị trường k’rong câl căh têệm ngăn. Bhiệc pa dưr tơơm za nươu coh gâm âng crâng, pa bhlầng năc crâng abhuy lâng crâng gmrâng lưm bấc k’đhap k’ra ooy cơ chế, chính sách; coh đêêc hạ tầng số, hệ thống chấc năl tu tơơm, k’đơơng địa lý căh ơy bhrợ liêm, năc lêy k’đươi t’bhlầng bhiệc đươi dua khoa học –công nghệ lâng pa xang t’nooi chr’năp. Pr’căn Nguyễn Thị Bích Hậu, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp lâng Môi trường thành phố Đà Nẵng xay moon:

“Quy mô dzợ  k’tứi la leh, căh zập cơ chế, hạ tầng số, chấc năl tu tơơm, bhrợ têng k’đơơng địa lý dzợ ta bhuch…, lâng đăh ma nưih bhrợ têng, k’đhap đoọng pa dưr t’nooi chr’năp âng tơơm za nươu”

T’mêê đâu, đhị bêl bhrợ bhiệc lâng bh’cộ UBND thành phố Đà Nẵng, Tập đoàn THACO k’đươi c’lâng bh’rợ pa dưr zr’lụ choh sâm Ngọc Linh lâng tơơm za nươu ting c’lâng quy mô ga măc, đươi dua công nghệ dal. Doanh nghiệp nâu moon đơc nắc xay bhrợ dự án “Bhrợ têng choh bêệt sâm Ngọc Linh k’rong ting c’lâng công nghiệp, pa zưm choh tơơm rau lơơng lâng tơơm za nươu coh gâm âng crâng” đhị chr’val Trà Linh lâng chr’val Trà Tập, pazêng đhăm bhưah mơ 4.600ha. Dự án âng Công ty Cổ phần Nông nghiệp Trường Hải (THACO AGRI) bhrợ c’la k’rong bhrợ, moon đơc năc bhrợ coh cr’chăl 2026 – 2031. Cr’noọ bh’rợ bơơn t’hước tước c’lâng pa dưr ting c’lâng k’rong pazêng, tr’văl, pa zưm choh sâm, tơơm za nươu, tơơm rau lơơng lâng b’băn liêm choom coh gâm âng crâng, t’hước tước pr’đơợ bh’rợ ha rêê đhuôch liêm choom, đanh mâng. Ting c’lâng bh’rợ, zr’lụ choh năc ra pặ đhị zr’lụ dal tơợ 1.000 – 1.500m, bhrợ ting c’lâng công nghiệp. Đh’rưah, dự án cung pa chăp cha mêệt lêy đươi dua lâng pa đớp công nghệ đoọng choh sâm Ngọc Linh coh đong màng.

T’cooh Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng đoọng năl, Đà Nẵng năl ghit khoa học – công nghệ năc “chìa khóa” đoọng bhlêh lơi zập đhị k’đêệng. Thành phố xay bhrợ xa nay pa chăp cha mêệt lêy, đươi dua khoa học lâng công nghệ pa dưr tơơm sâm Ngọc Linh lâng tơơm za nươu, k’rong ooy pa chăp cha mêệt lêy, pa trơơi m’ma lâng công nghệ sinh học; đuôi dua công nghệ dal đhị choh bhrợ; pa dưr cơ sở dữ liệu số, chấc năl tu tơơm lâng pa dưr pr’đươi ơy ta bhrợ đhậu bhưah, ghit liêm.

“Thành phố cung ơy xay bhrợ c’lâng bh’rợ ghit liêm. Đà Nẵng pa dưr đoọng vaih năc trung tâm tơơm za nươu âng prang k’tiếc k’ruung. Ahêê lêy bhrợ đâh lâng k’rơ lâh mơ dzợ”.

Xa nay bh’rợ đươi dua khoa học – công nghệ, t’bhlầng thương mại hóa pr’đươi sâm Ngọc Linh lâng tơơm za nươu năc t’vaih pr’đơợ ha dưr, r’dợ đơơng Đà Nẵng vaih năc trung tâm tơơm za nươu âng zr’lụ lâng prang k’tiếc k’ruung./.

ĐÀ NẴNG ĐẨY MẠNH ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ PHÁT TRIỂN SÂM NGỌC LINH VÀ DƯỢC LIỆU

Thành phố Đà Nẵng vừa triển khai Chương trình nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ phát triển sản phẩm sâm Ngọc Linh và dược liệu trên địa bàn. Chương trình nhằm đẩy mạnh bảo tồn, phát triển nguồn gen quý, đặc biệt là sâm Ngọc Linh; nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị các sản phẩm dược liệu

Theo quy hoạch đến năm 2030, diện tích sâm Ngọc Linh tại thành phố Đà Nẵng khoảng 17.000 ha, chủ yếu phân bố ở khu vực có độ cao trên 1.200m. Đến nay, diện tích đã trồng và đưa vào khai thác mới đạt khoảng 1.300 ha. Trong đó, Trà Linh được xác định là vùng trọng điểm, tập trung triển khai các mô hình khoanh nuôi và di thực sâm.

Thành phố hiện có hơn 10 doanh nghiệp chế biến dược liệu, nhưng liên kết chuỗi chưa chặt chẽ, thị trường tiêu thụ chưa ổn định. Việc phát triển dược liệu dưới tán rừng, nhất là rừng đặc dụng và rừng phòng hộ gặp nhiều vướng mắc về cơ chế, chính sách; trong khi hạ tầng số, hệ thống truy xuất nguồn gốc, chỉ dẫn địa lý chưa được khai thác hiệu quả, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đẩy mạnh ứng dụng khoa học – công nghệ và hoàn thiện chuỗi giá trị. Bà Nguyễn Thị Bích Hậu, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đà Nẵng nhìn nhận:

“Quy mô còn nhỏ lẻ, thiếu cơ chế, hạ tầng số, truy xuất, khai thác chỉ dẫn địa lý còn thiếu…, và cơ bản nhất là nguồn nhân lực,  khó có thể phát triển được chuỗi giá trị dược liệu”.

Mới đây, tại buổi làm việc với lãnh đạo UBND thành phố Đà Nẵng, Tập đoàn THACO đề xuất chiến lược phát triển vùng trồng sâm Ngọc Linh và dược liệu theo hướng quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao. Doanh nghiệp này dự kiến triển khai dự án “Sản xuất trồng trọt sâm Ngọc Linh tập trung theo phương pháp công nghiệp, kết hợp trồng cây lâm nghiệp và dược liệu dưới tán rừng” tại xã Trà Linh và xã Trà Tập, với tổng diện tích khoảng 4.600ha. Dự án do Công ty Cổ phần Nông nghiệp Trường Hải (THACO AGRI) làm chủ đầu tư, dự kiến thực hiện trong giai đoạn 2026–2031. Mô hình được định hướng phát triển theo hướng tích hợp, tuần hoàn, kết hợp trồng sâm, cây dược liệu, cây lâm nghiệp và chăn nuôi phù hợp dưới tán rừng, hướng đến nền nông nghiệp xanh, bền vững. Theo kế hoạch, vùng trồng sẽ bố trí tại khu vực có độ cao từ 1.000–1.500m, tổ chức sản xuất theo hướng công nghiệp. Đồng thời, dự án cũng nghiên cứu ứng dụng và chuyển giao công nghệ để trồng sâm Ngọc Linh trong nhà màng.

Ông Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng cho biết, Đà Nẵng xác định khoa học – công nghệ là “chìa khóa” để tháo gỡ các điểm nghẽn. Thành phố triển khai Chương trình nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ phát triển sản phẩm sâm Ngọc Linh và dược liệu, tập trung vào nghiên cứu, nhân giống bằng công nghệ sinh học; ứng dụng công nghệ cao trong nuôi trồng, sản xuất; xây dựng cơ sở dữ liệu số, truy xuất nguồn gốc và phát triển sản phẩm chế biến sâu.

“Thành phố cũng đã triển khai kế hoạch cụ thể. Đà Nẵng phát triển trở thành trung tâm dược liệu của toàn quốc. Chúng ta cần phải làm nhanh và mạnh mẽ hơn nữa”.

Chương trình ứng dụng khoa học – công nghệ, thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm sâm Ngọc Linh và dược liệu sẽ tạo bước đột phá, từng bước đưa Đà Nẵng trở thành trung tâm dược liệu của khu vực và cả nước./.