Lấh 5 c’moo pa chắp ch’mêết lêy, a noo Trần Huỳnh Long ơy bhrợ t’váih lấh 20 bêệ máy pa liêm pa sạch p’lêê Hồng Xiêm, vêy bấc pr’loong đong đhanuôr đươi dua. Máy pa bhrợ đươi dua ooy mô tơ điện, vêy ta bhrợ lâng pazêng rau pr’đươi bha lâng cơnh: mô tơ glụ, acọ dziếu đác, 4 trục cước, bánh xe, pazêng bêệ trục vít… Đoọng bhrợ têng choom máy pếch rao p’lêê Hồng Xiêm, a noo Long ơy chêếc lêy pazêng rau xa nay xay moon bh’rợ âng máy, đhr’năng pa bhrợ âng pazêng rau pr’đươi cóh a chắc máy nắc ha dzợ tơớp ra lắp pazêng pr’đươi n’nắc crêê cơnh. Đhr’năng pa bhrợ n’jứah k’miáh điện, đác doọ bhrợ ha p’lêê Hồng Xiêm crêê ta yết. A noo Long xay moon, pazêng bêệ máy t’mêê ta bhrợ têng xang dưr hư bấc pa bhlâng, a noo lâng k’điêl nắc pa chắp ch’mêết lêy bấc cơnh nắc vêy bơơn bhrợ têng liêm xang máy cơnh xoọc đâu. A noo Trần Huỳnh Long xay moon: “Đhr’năng cóh zr’lụ bhươl cr’noon n’nâu nắc đhiệp muy choom chóh bhrợ p’lêê Hồng Xiêm a năm, tu cơnh đêếc nắc acu bhrợ têng máy rao p’lêê Hồng Xiêm đoọng k’miáh g’lêếh c’rơ, t’ngay c’xêê âng đhanuôr. Máy n’nâu vêy pr’đươi bha lâng nắc k’miáh đác lâng manuýh pa bhrợ”.

Nắc muy cha nắc công nhân cơ khí vêy lấh 5 c’moo pa bhrợ, c’năl văn hoá nắc đhiệp học lứch lớp 9 ha dzợ choom bhrợ têng liêm xang máy rao p’lêê Hồng Xiêm rau đêếc nắc rau t’bhlâng k’rơ pa bhlâng. Muy bêệ máy, clơợng lấh 200kg, choom lướt ooy pazêng zr’lụ đươi vêy bơr bêệ bánh xe. Đợ máy âng a noo bhrợ têng nắc vêy bấc cóh zr’lụ chóh bhrợ t’nơơm Hồng Xiêm âng chr’hoong Châu Thành, tỉnh Tiền Giang cơnh: Vĩnh Kim, Kim Sơn, Phú Phong. Đhr’năng âng p’lêê Hồng Xiêm xang bêl pêếh, n’căr vêy bấc m’muúc nắc ng’rao pa sạch. Tu cơnh đêếc máy n’nâu pr’đươi pa bhlâng, nắc choom xăl đoọng ha 5- 7 cha nắc manuýh pa bhrợ. T’coóh Nguyễn Văn Ta, c’la bhrợ têng bh’rợ pa câl p’lêê Hồng Xiêm cóh cr’noon Phú Qưới, chr’val Phú Phong, chr’hoong Châu Thành xay moon: tơợ bh’rợ đươi dua máy rao p’lêê Hồng Xiêm âng a noo Trần Huỳnh Long bhrợ têng nắc đợ rau liêm choom bấc lấh mơ. Ađoo yêm loom lâng máy pa bhrợ n’nâu: “Đong chóh bhrợ bấc p’lêê p’coo cơnh acu n’nâu vêy máy n’nâu nắc liêm choom pa bhlâng đoọng rao pa liêm, pác manuýh pa bhrợ, pa xiêr t’ngay c’xêê. Rau bơr cậ nắc máy n’nâu pa xiêr zên bấc lấh mơ t’piing lâng bh’rợ k’dua apêê n’lơơng bhrợ têng. Cóh l’lăm ahay k’dua manuýh bhrợ, zập t’ngay ng’chroót zên pa bhrợ tơợ 3 ức đồng nắc nâu cơy ơy vêy máy n’nâu diíc điêl zêi đoọng tơợ 1 – 1,5 ức đồng. Máy n’nâu vêy ta bhrợ t’bhứah bấc pa bhlâng”.

Bh’nơơn bh’rợ cóh tr’nơớp cóh bh’rợ đươi dua bh’rợ cơ khí đoọng bhrợ têng máy đươi dua ha bh’rợ bhrợ bhươn âng a noo Trần Huỳnh Long, cóh chr’val Kim Sơn, chr’hoong Châu Thành nắc pa bhlâng choom ng’haanh déh. A noo xay moon, ơy đoỌng bha ar lâng nắc vêy Cục k’đhơợng lêy rau tr’béch g’lăng âng Bộ Khoa học – Công ngệ xay moon đoọng pay đoọng pr’đớc muy âng đoo a năm ooy máy rao p’lêê Hồng Xiêm; ting n’nắc bhrợ bha ar tước pấh bh’rợ tr’thi bh’rợ kỹ thuật cấp tỉnh. Cóh ha y chroo, ta đhâm Trần Huỳnh Long nắc pa chắp ch’mêết lêy, pa liêm máy n’nâu k’tứi lấh mơ, đoọng pa xiêr zên bhrợ têng; ting n’nắc bhrợ têng muy bơr rau máy n’lơơng đoọng pa liêm pa sạch pazêng rau p’lêê p’coo n’lơơng: “Cóh ha y chroo, acu t’bhlâng pa chắp ch’mêết lêy p’xoọng, bhrợ têng p’xoọng máy n’nâu đoọng k’tứi lấh mơ, pa xiêr zên bhrợ têng đoọng zập cha nắc đhanuôr bơơn câl máy đoọng đươi dua ha bh’rợ pa bhrợ. Ha dang choom nắc bhrợ têng máy rao p’lêê p’coo n’lơơng cơnh: clang, ha bhêy, p’lêê thanh long”.

Hân đhơ pr’ắt tr’mông dzợ bấc rau zr’nắh k’đháp, nắc pazêng rau kiêng pa chắp ch’mêết lêy, ta béch g’lăng bhrợ têng máy đoọng đươi dua chr’nắp ha đhanuôr bhrợ ha rêê đhuốch, a noon Trần Huỳnh Long nắc la lua manuýh kỹ sư âng đhanuôr bhrợ ha rêê đhuốch, chrooi đoọng ha bh’rợ pa dưr bh’rợ nông nghiệp – bhươl cr’noon âng vel đong./.

“Kỹ sư” chân đất chế tạo thành công máy rửa quả hồng xiêm

  Nhật Trường

Gần đây, nhà vườn trồng cây Sa pô (tức Hồng Xiêm) ở tỉnh Tiền Giang rất phấn khởi vì  có chiếc máy thay thế lao động thủ công để làm đẹp loại trái cây này trước khi xuất bán. Đó là thành  quả từ công trình sáng chế ra máy rửa trái Hồng Xiêm của anh  Trần Huỳnh Long, 34  tuổi,  ở  ấp  Tây, xã Kim Sơn, huyện Châu Thành.

Sau 5 năm mày mò, nghiên cứu, anh Trần Huỳnh Long đã cho  “ra đời” hơn 20 máy để làm vệ sinh trái Hồng Xiêm, được nhiều nhà vườn sử dụng. Chiếc máy  hoạt động bằng mô tơ điện, được cấu tạo bằng các thiết bị chính như: mô tơ kéo,  đầu bơm nước,  4 trục cước, bánh xe, các trục vít … Để sáng chế thành công máy súc rửa trái  Hồng Xiêm, anh Long đã  tìm hiểu các nguyên lý hoạt động của máy, chức năng, nhiệm vụ của từng linh kiện, thiết bị nên mới lắp ráp chúng logic với nhau. Động cơ hoạt động vừa tiết kiệm điện, nước, di chuyển dễ dàng và không làm trầy xước trái Hồng Xiêm. Anh Long cho biết, những chiếc máy đầu tay bị trục trặc không nhỏ, anh và người vợ phải suy nghĩ, nghiên cứu dày công mới hoàn thiện được cái máy như hiện nay.  Anh Trần Huỳnh Long chia sẻ: “Đặc thù vùng nông nông này chỉ có trái Hồng Xiêm thôi,  nên tôi chế máy rửa trái Hồng Xiêm để  tiết kiệm công sức,  thời gian của con nông dân. Cái máy này có ưu điểm là tiết kiệm được nguồn nước và nhân công”.

Là một công nhân cơ khí có hơn 5 năm trong nghề, trình độ văn hóa chỉ mới học hết lớp 9 nhưng sáng chế thành công máy rửa trái Hồng Xiêm là sự nỗ lực rất lớn. Mỗi chiếc máy,  nặng hơn 200 kg, có thể di chuyển các nơi nhờ hai bánh xe. Ở thời điểm này, anh bán ra thị trường mỗi máy giá 30 triệu đồng. Số máy anh làm ra đã có mặt tại nhiều khu vực trồng cây Hồng Xiêm chuyên canh của huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang như: Vĩnh Kim, Kim Sơn, Phú Phong.   Đặc thù của trái Hồng Xiêm sau khi thu hoạch, phần vỏ có nhiều phấn phải rửa sạch sẽ. Do đó chiếc mày này rất hữu dụng, có thể thay thế cho 5-7 lao động thủ công.  Ông  Nguyễn Văn Ta, chủ cơ sở kinh doanh trái Hồng Xiêm ở ấp Phú Quới, xã Phú Phong, huyện Châu Thành,  cho biết, từ khi sử dụng máy rửa trái Hồng Xiêm do anh Trần Huỳnh Long sáng chế năng suất và chất lượng lao động tăng lên. Ông rất hài lòng với chiếc máy nông cụ này : “Nhà vựa như tôi có cái máy này rất tiện lợi phần chùi rửa, phần công lao động, rút thời gian lại. Hai nữa là máy này giảm  tiền hơn so với thuê anh chị em làm. Trước đây, thuê lao động, mỗi ngày trả tiền công 3 triệu đồng nhưng hiện nay có máy này  vợ chồng tôi chi giảm từ 1-1,5 triệu đồng. Cái máy này nhân rộng rất tốt”.

Thành quả đạt được ban đầu trong việc ứng dụng nghề cơ khí để sáng chế ra máy nông cụ phục vụ cho nhà vườn  của anh Trần Huỳnh Long, ở xã Kim Sơn, huyện Châu Thành rất đáng ghi nhận. Anh cho biết, đã nộp hồ sơ và được Cục Sở hữu trí tuệ thuộc Bộ Khoa học- công nghệ chấp thuận để cấp nhãn hiệu độc quyền máy rửa trái Hồng Xiêm; đồng thời làm hồ sơ dự hội thi sáng tạo kỹ thuật cấp tỉnh. Hướng tới, thanh niên Trần Huỳnh Long  tiếp tục nghiên cứu, cải tiến chiếc máy này nhỏ gọn, để giảm giá thành;  đồng thời sáng chế ra một số loại máy để làm vệ sinh cho các loại trái cây khác: “Thời gian tới, tôi tiếp tục nghiên cứu thêm, chế tạo máy này cho nhỏ, gọn, giá thành thấp để mỗi nông dân mua được cái máy để phục vụ sản xuất. Mếu được em sẽ sáng chế ra loại máy khác  để rữa trái cây khác như: khoai lang, củ cải hoặc trái thanh long”.

  Dù cuộc sống gia đình còn khó khăn, nhưng niềm đam mê, sáng chế ra máy công cụ phục vụ hữu ích cho nhà nông, anh Trần Huỳnh Long xứng đáng là “kỹ sư” chân đất của nhà vườn, góp phần cho sự phát triển  ngành nông nghiệp- nông thôn của địa phương./.