Zâp xa’nay bh’rợ c’lâng c’tốch bha lâng âng k’tiếc k’ruung t’mêê t’moót đươi bhrợ nắc ha dợ ma hư zớch zêng. Đợ dự án r’bhâu tỷ ta bhứch hư, cắh bơơn bhrợ pa liêm. Nâu đoo nắc đợ râu k’rang moon âng zâp đại biểu đhị đhr’năng bil ta bhứch zên ngân sách ha dang cắh bơơn k’đhơợng zư liêm choom ooy cr’chăl nâu a’tốh.

C’nắt c’lâng lướt đấh Đà Nẵng-Quảng Ngãi vêy pazêng zên k’rong bhrợ lấh 34.000 tỷ đồng, n’jứah t’moót đươi dua, đhị mặt c’lâng nắc ơy dưr n’léh váih bấc đhị ma ha voóh hư, bấc đhị hụ hấp, bhrợ bil têêm ngăn đoọng ha xe cộ lướt ra vách. Bhiệc nâu nắc ta ặt xay moon bấc k’rơ, bhrợ zâp đại biểu k’rang ooy đắh bhiệc k’đhơợng zư bhrợ têng zâp dự án bha lâng. Zâp đại biểu moon, nắc lêy cha’mêết cớ tơợ tr’nơợp lâng dự án c’lâng lướt đấh Đà Nẵng-Quảng Ngãi đoọng bhrợ liêm gít trách nhiệm manứih k’đhợơng bhrợ bha lâng. C’nắt c’lâng lướt đấh t’mêê t’moót đươi bơơn 1 c’xêê nắc ma hư zớch, nắc cắh choom xay moon tu hư cơnh đâu cơnh tốh. Hân đhơ tu âng cha’nặc manứih, đơn vị n’đoo nắc c’la k’rong bhrợ lêy trách nhiệm bhlâng. Chr’nắp lấh mơ, xoọc đâu nắc zâp doanh nghiệp, bộ ngành nắc lêy xay moon, liêm gít cr’liêng xa’nay, vêy cơnh đêếc nắc vêy choom moon pa g’lúh tu bhiệc. Đại biểu Nguyễn Thị Xuân Thu, c’bhúh Khánh Hoà moon: “Hâu tu vêy đợ dự án pay đoọng zên cắh đấh. 2, 3 dự án cắh k’đhơợng zư liêm choom, bhrợ tước ha y chroo bêl bhrợ padưr ooy đợ xa’nay bh’rợ liêm gít ha dợ zâp đại biểu nắc xay moon ooy pr’họp. Acu k’noọ nâu đoo nắc đợ bhiệc Chính phủ lêy k’rang.”

Đại biểu Dương Trung Quốc, c’bhúh Đồng Nai moon, râu ta úah đắh k’rong bhrợ xoọc đâu nắc dzợ dưr váih ooy râu cắh lêy cha’mêết liêm ma mơ âng chính sách lâng bhrợ têng zâp dự án. Cơnh nắc đắh bh’rợ giao thông vận tải, Đại biểu Dương Trung Quốc moon, bơr pêê đắh c’lâng vêy râu cắh liêm crêê đắh chất lượng, xe cộ lướt vốch la lấh hi lêệng... tu cơnh đâu, cắh choom bhrợ zấp dự án c’lâng c’tốch ting cơnh c’lâng bhrợ liêm ma mơ âng chính sách nhập khẩu pr’đươi pr’dua liêm glặp cơnh lâng bhiệc bhrợ têng, chất lượng poong, c’lâng âng hêê vêy đhr’năng mặ bhrợ: “Hâu tu ahêê cắh bhrợ liêm ma mơ ha dang ahêê zâp pr’đơợ đhr’năng bhrợ padưr, bhrợ têng k’rong đợ c’lâng poong đhị mức hi lêệng n’đoo nắc ahêê đoọng phép lêy pay đợ pr’đươi nâu. Lâng đợ pr’đươi pr’dua lêy bhrợ têng cớ nắc lêy toom hi lêệng. ha dợ mưy đắh ting ặt đoọng pay t’moót đợ pr’đươi pr’dua hi lêệng pậ, ha dợ ooy đâu nắc mưy bhrợ padưr c’lâng nắc lêy cung cắh liêm choom. tu ơy đoọng apêê nhập pr’đươi pr’dua nắc lêy đoọng apêê dươi dua, ha dợ ooy đâu ahêê cắh ơy mặ k’rong bhrợ tước mức n’nắc, nắc lêy bhrợ têng pa liêm./.”

 Cần xem lại tính hiệu quả các dự án “nghìn tỷ”

Các công trình giao thông trọng điểm quốc gia vừa đưa vào hoạt động đã xuống cấp. Những dự án nghìn tỷ thua lỗ, chưa được xử lý. Đó là những lo ngại của các đại biểu trước nguy cơ thất thoát nguồn vốn ngân sách nếu không được quản lý tốt trong thời gian tới.

Tuyến cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi có tổng mức đầu tư hơn 34.000 tỉ đồng, vừa đưa vào sử dụng, trên mặt đường cao tốc đã xuất hiện nhiều điểm bong tróc, ổ gà, gây mất an toàn cho phương tiện lưu thông. Sức nóng của câu chuyện tuyến cao tốc này khiến các đại biểu lo ngại về công tác quản lý việc thực hiện các dự án trọng điểm. Các đại biểu cho rằng, cần phải kiểm tra lại từ đầu đối với dự án cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi để làm rõ trách nhiệm người đứng đầu. Tuyến cao tốc mới đưa vào sử dụng được một tháng đã hư hỏng thì không thể dùng bất kể lý do khách quan gì để biện minh được. Dù lỗi là của cá nhân, đơn vị nào đi chăng nữa thì chủ đầu tư vẫn phải chịu trách nhiệm chính. Quan trọng nhất hiện nay là các doanh nghiệp, bộ ngành phải công khai, minh bạch thông tin có như vậy với đưa ra giải pháp căn cơ. Đại biểu Nguyễn Thị Xuân Thu, đoàn Khánh Hòa nói: “Tại sao có những dự án giải ngân rất chậm. Một số dự án không quản lý tốt, dẫn đến sau khi xây dựng xong lại phát sinh những vấn đề về chất lượng. Việc này được thể hiện qua những công trình cụ thể mà các đại biểu đã nêu trong kỳ họp. Tôi nghĩ đó là những vấn đề Chính phủ cần quan tâm”.

Đại biểu Dương Trung Quốc, đoàn Đồng Nai cho rằng, sự lãng phí trong đầu tư hiện nay còn biểu hiện ở phương diện là sự thiếu sự đồng bộ giữa chính sách và thiết kế, quy hoạch các dự án. Dẫn chứng trong lĩnh vực giao thông vận tải, Đại biểu Dương Trung Quốc cho rằng, một số tuyến đường đang “có vấn đề” về chất lượng, phương tiện quá tải... Vì vậy, không thể làm các dự án giao thông theo kiểu ứng phó với phương tiện gia tăng, tải trọng lớn mà phải tính đến phương án làm đồng bộ giữa chính sách nhập khẩu phương tiện phù hợp với thiết kế, chất lượng cầu, đường mà chúng ta có khả năng làm được: “Tại sao chúng ta không đồng bộ ở chỗ nếu chúng ta đủ khả năng xây dựng, thiết kế và đầu tư xây dựng những đường cầu ở mức trọng tải nào thì chúng ta chỉ cho phép nhập những phương tiện đó. Tất nhiên đối với những phương tiện mà về cải tạo lại thì phải phạt thật nặng. Chứ một mặt cứ cho nhập những phương tiện có trọng tải rất lớn, trong đó chỉ xây dựng đường rất là ở cấp độ vừa phải thôi, thì nó mâu thuẫn. Vì đã cho người ta nhập phương tiện về phải cho người ta sử dụng, trong khi đó chúng ta chưa đầu tư được đến mức ấy thì phải giới hạn lại./.”