Đhị zâp chr’hoong k’coong ch’ngai tỉnh Quảng Nam, bấc apêê ađhi n’đil manứih acoon cóh xoọc ooy c’moo lướt học hân đhơ cơnh đêếc, k’căn k’conh nắc kiêng đoọng apêê bơơn k’diịc đấh. Tu apêê ađhi bơơn đấh k’diịc nắc doọ dzợ lấh băn zư zr’nắh k’đhạp. Bhrợ k’điêl, bhrợ k’căn xoọc bêl dzợ p’niên nắc apêê ađhi lướt zi’lấh bấc zr’nắh k’đhạp ooy pr’ắt tr’mung. Đhị bấc vel đông âng chr’val Trà Vinh, chr’hoong Nam Trà My, bấc apêê ađhi n’đil lâng n’jứih dzợ xoọc c’moo lướt học nắc lêy đhêy học đoọng bơơn k’điêl. Hồ Thị Điều nắc mưy manứih cơnh đêếc. Điều lơi học xoọc bêl học lớp 8 lâng bơơn k’diịc cắh zâp 16 c’moo. Bêl ta moóh ooy bhiệc đấh bơơn k’diịc, Điều k’rang ooy pr’ắt tr’mung âng đay ha y chroo: “Bêl 15 c’moo acu đấh đhêy học, k’diịc cu nắc crêê bhúh xoọng. Pr’ắt tr’mung zr’nắh k’đhạp bhlâng.”

Bác sĩ Phan Đình Nhân, Phó Chi cục trưởng Chi cục Dân số Kế hoạch hoá pr’loọng đông-Sở y tế tỉnh Quảng Nam đoọng năl: “Nắc lêy đợ apêê k’coon âng đợ apêê k’căn p’niên nâu cắh choom padưr pa’xớc liêm choom cơnh đợ apêê k’coon n’lơơng. Cắh ơy xay moon tước râu cắh liêm choom cơnh k’ay k’naanh, zâp râu.”

Ooy k’noọ 2 c’moo hanua, Ban acoon cóh tỉnh Quảng Nam nắc ơy bhrợ padưr c’lâng bh’rợ pazưm lâng zâp vel đông bhrợ têng bh’rợ lêy bhrợ Chỉ thị 07 âng Tỉnh uỷ lâng Kế hoạch số 4462 đoọng xay moon, pa’xiêr tr’bơơn tr’pay đấh lâng crêê đhi noo bhúh xoọng. Ha dợ lalua lêy, đhị 2, 3 vel đông cắh ơy k’rang lêy liêm gít, bấc đhị dzợ lêy đoọng bơr pêê apêê bhrợ têng bh’rợ nâu. T’coóh Hồ Thanh Tân, Phó Trưởng Ban acoon cóh tỉnh Quảng Nam đoọng năl: “Ban acoon cóh tỉnh taluôn bhrợ têng zâp bh’rợ xay moon, k’đươi đhanuôr bhrợ têng, đươi bhrợ cơnh Pháp luật đắh tr’bơơn tr’pay, zêl cha’groong bhiệc tr’bơơn tr’pay đấh đhị zâp vel đông dưr váih bấc. Hân đhơ cơnh đêếc, lalua đoọng lêy, đhị bơr pêê vel đông cắh ơy moót bhrợ, xay moon cắh liêm gít. Nắc lêy vêy râu moót bhrợ k’rơ lấh âng pazêng hệ thống chính trị cóh vel đông nắc vêy choom bơơn zâp cr’noọ bh’rợ, k’đươi moon âng Chỉ thị, c’lâng bh’rợ âng Tỉnh uỷ, UBND tỉnh ơy pa’glúh.”

Tr’bơơn tr’pay đấh lâng crêê đhi noo bhúh xoọng nắc đoo j’niêng cr’bưn, bhrợ cha’groong ooy cr’chăl bhrợ têng zâp cr’noọ bh’rợ k’tiếc k’ruung đắh bhrợ padưr pr’ắt tr’mung t’mêê. Tu cơnh đâu, bh’rợ xay moon, p’cắh zâp chính sách pháp luật âng Đảng, nhà nước đhị zâp vel đông k’coong ch’ngai, zr’lụ đhanuôr acoon cóh lêy bơơn zâp vel đông Quảng Nam xay bhrợ đấh hân, liêm ma mơ, đhộ bhứah. Lâng zâp ban, ngành vel đông lêy pazưm têy padưr pr’ắt tr’mung đhanuôr, ting bhr’dzang padưr dal pr’ắt tr’mung cung cơnh c’năl bh’rợ âng đhanuôr, đoọng đấh loon k’chứt lơi đợ j’niêng cr’bưn cắh liêm crêê tơợ đenh ahay cóh zâp vel đông./.

Cần có giải pháp đồng bộ để hạn chế nạn tảo hôn

                                                               CTV Duy Bình

Tỉnh Quảng Nam có 9 huyện miền núi, trong đó, 6 huyện miền núi cao chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Do đời sống khó khăn, nhiều bản làng vùng sâu, vùng xa vẫn tồn tại các hủ tục lạc hậu, đặc biệt là nạn tảo hôn. Vì vậy, việc đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật, nhất là các chính sách về kế hoạch hóa gia đình, kết hôn đúng độ tuổi cần được các huyện miền núi tỉnh Quảng Nam đẩy mạnh hơn nữa.

Tại các huyện miền núi tỉnh Quảng Nam, nhiều em gái người dân tộc thiểu số đang ở lứa tuổi học sinh nhưng gia đình lại muốn các em lấy chồng sớm. Bởi, các em đi lấy chồng sẽ bớt miệng ăn cho gia đình. Làm vợ, làm mẹ khi tuổi đời còn nhỏ, các em phải trải qua nhiều khó khăn, vất vả trong cuộc sống. Ở nhiều thôn, nóc của xã Trà Vinh, huyện Nam Trà My, nhiều em cả nam và nữ vẫn đang ở tuổi học sinh đã phải nghỉ học để lấy chồng lấy vợ. Hồ Thị Điều là một trong những trường hợp ấy. Điều bỏ học khi mới đến lớp 8 và lấy chồng khi chưa đủ 16 tuổi. Khi được hỏi về việc lấy chồng sớm, Điều rất lo lắng cho cuộc sống của mình sau này: “Khi 15 tuổi em nghỉ học sớm, chồng của em là bà con trong họ. Cuộc sống cũng khổ lắm”.

Bác sĩ Phan Đình Nhân, Phó Chi cục trưởng Chi cục Dân số KHHGĐ - Sở Y tế tỉnh Quảng Nam cho biết: “Chắc chắn rằng những đứa con của những bà mẹ nhí này sẽ không phát triển tốt so với những bà mẹ sinh con đúng tuổi. Chưa kể đến những hệ lụy khác như đau ốm, bệnh tật khác”.

Trong gần 2 năm qua, Ban Dân tộc tỉnh Quảng Nam đã xây dựng kế hoạch phối hợp với các địa phương tổ chức triển khai thực hiện Chỉ thị 07 của Tỉnh ủy và Kế hoạch số 4462 nhằm tuyên truyền, giảm thiểu tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống. Song qua thực tế, ở một số địa phương vẫn chưa quan tâm sâu sát, nhiều nơi vẫn còn khoán trắng cho một vài bộ phận thực hiện nhiệm vụ này. Ông Hồ Thanh Tân, Phó Trưởng Ban Dân tộc tỉnh Quảng Nam cho hay: “Ban Dân tộc tỉnh thường xuyên tổ chức các hoạt động tuyên truyền, vận động đồng bào thực hiện, chấp hành Pháp luật hôn nhân gia đình, ngăn ngừa tảo hôn ở các điểm thôn có tảo hôn cao. Tuy nhiên, qua thực tế cho thấy, ở một số địa phương vẫn chưa thực sự vào cuộc, công tác tuyên truyền chưa thực sự đồng bộ. Cho nên, cần có sự vào cuộc quyết liệt hơn nữa từ cả hệ thống chính trị ở địa phương mới có thể đạt được các mục đích, chỉ tiêu của Chỉ thị, Kế hoạch mà Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã ban hành.”

Tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống là hủ tục, “rào cản” trong quá trình thực hiện các mục tiêu quốc gia về xây dựng đời sống mới. Do vậy, công tác tuyên truyền, phổ biến các chính sách pháp luật của Đảng, Nhà nước tại các thôn, bản vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số cần được các địa phương Quảng Nam triển khai cấp bách, đồng bộ, sâu rộng. Đồng thời, các ban, ngành địa phương cần chung tay thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, từng bước nâng cao đời sống cũng như nhận thức của người dân, để nhanh chóng đẩy lùi nạn hủ tục lạc lậu kéo dài bấy lâu nay ở các địa phương./.