Bêl bh’rợ tr’nêng padưr pa’xớc t’nơơm sâm Ngọc Linh dzợ ta moon nắc sâm VN bơơn UBND tỉnh Quảng Nam đoọng bhrợ lâng nắc ơy xay moon ooy thủ tướng chính phủ phê duyệt. nắc xa’nay t’ruíh ooy t’nơơm Sâm Ngọc Linh chr’nắp pr’hắt, dzợ ta moon nắc t’nơơm zanươu âng đhanuôr Xê Đăng bơơn ta lêy nắc xa’nay t’ruíh bơơn bấc xay moon cắh mưy cóh chr’hoong k’coong ch’ngai Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam nắc tước ooy zâp prang k’tiếc k’ruung. Đoọng chấc lêy năl râu chr’nắp liêm cung cơnh đhr’năng padưr pa’xớc âng râu t’nơơm zanươu nâu, azi nắc ơy lướt tước đhị dading Ngọc Linh đhị bơơn ta lêy nắc đhị chóh padưr âng t’nơơm chr’nắp pr’hắt nâu.

Xang lấh 8h lướt zi’lâng crâng dading, azi nắc ơy lướt tước đhị trung tâm padưr pa’xớc sâm lâng dược liệu âng tỉnh Quảng Nam. Lâng đợ t’nơơm sâm âng hêê xoọc lêy cha’mêết nắc ơy chóh 8 c’moo lâng zâp ký sâm chóh 8 c’moo nâu pa’câl cóh thị trường mơ 30-40 ực đồng. tu chr’nắp kinh tế dal cơnh đâu nắc t’nơơm sâm dưr váih t’nơơm dưr zi’lấh đha’rứt âng đhuôr Xê Đăng cóh chr’hoong k’coong ch’ngai Nam Trà My lâng lấh mơ nắc vêy đợ pr’loọng đông chóh padưr sâm nắc váih đợ tỷ phú đhị dading Ngọc Linh nâu.

Lấh 55 c’moo ơy, t’coóh Hồ Văn Du, acoon cóh Xê Đăng cóh vel 2, chr’val Trà Linh, chr’hoong Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam bơơn ta lêy nắc manứih ắt zư padưr đenh bhlâng lâng t’nơơm sâm Ngọc Linh. T’coóh Du đoọng năl, bêl l’lăm ahay, cắh ơy năl gít lứch chr’nắp liêm cung cơnh bhiệc pa’câl sâm Ngọc Linh cắh ơy padưr pa’xớc, nắc đhanuôr Xê Đăng cóh đâu dzợ ặt mamung ha ul đha’rứt, cắh zâp xập. tơợ c’moo 2000 tước đâu, bêl t’nơơm sâm Ngọc Linh bơơn p’cắh ooy chr’nắp khoa học lâng bấc ngai năl tước, nắc pr’ắt tr’mung âng đhanuôr ơy tr’xăl đấh. t’coóh Hồ Văn Du cóh vel 2 chr’val Trà Linh, chr’hoong Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam moon:

Bêl đêếc cắh váih m’ma, cắh váih manứih moon pachoom chóh bhrợ nắc apêê cung cắh năl cơnh chóh bhrợ, mưy năl pay sâm dzợ nhuum đơơng pa’câl, xoọc đâu vêy apêê moon pachoom, chóh bhrợ ting cơnh nhà nước moon, 1 đhị chóh bhrợ nắc vêy tơợ 20-30 pr’loọng đông moót chóh. Xoọc đâu t’nơơm sâm bơơn ta lêy nắc r’nơơm t’bil ha ul pa’xiêr đha’rứt, chóh bấc nắc choom bhrợ k’van. xoọc đâu bấc ngai ta’moóh câl, hân đhơ cơnh đêếc cắh zâp sâm đoọng pa’câl, cắh zâp m’ma đoọng chóh.

Zâp ký sâm mơ 7 c’moo chóh padưr nắc cung bơơn mơ 35-40 ực đồng. bơơn bhrợ bấc bhlâng lâng manứih Xê Đăng. Bơơn ra’pặ 1 ooy 4 t’nơơm sâm chr’nắp pr’hắt bhlâng cóh bha’lang k’tiếc đh’rứah lâng sâm Mỹ, sâm Hàn Quốc lâng Sâm Triều Tiên. Ting cơnh zâp đông khoa học đắh sâm Ngọc Linh moon vêy 52 dược chất váih hàm lượng Saponin, bấc lấh 2 chu lâng hàm lượng Saponin âng sâm Hàn Quốc.

Hân đhơ cơnh đêếc, bhiệc bhrợ têng, pa’câl lâng đươi dua cắh váih quy định k’đhơợng zư nắc t’nơơm sâm Ngọc Linh vêy đhr’năng bil chr’nắp liêm, cung xiêr bil đắh dinh dưỡng. đhị đhr’năng cơnh đâu, chr’hoong Nam Trà My ơy bhrợ padưr bh’rợ padưr pa’xớc t’nơơm sâm Ngọc Linh lâng 7 dự án k’tứi, ooy đâu lấh mơ bhiệc zư lêy, padưr pa’xớc chr’nắp liêm âng t’nơơm sâm Ngọc Linh nắc bh’rợ nâu cung lêy p’gít tước bhiệc t’bil ha ul pa’xiêr đha’rứt đoọng ha đhanuôr Xê Đăng cóh đâu. t’coóh Lê Văn Thanh-phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam moon:

Xoọc đâu k’tiếc chóh sâm Ngọc Linh cắh ơy bấc nắc azi lêy pazưm k’rong bhrợ đoọng bhrợ ha cơnh bh’nơơn pr’đươi bấc lâng đhị pr’đơợ nâu nắc p’cắh đoọng đhanuôr năl lâng bêl đêếc azi chóh padưr bấc nắc sâm Ngọc Linh dưr váih chr’nắp liêm, đhanuôr năl tước lâng bhrợ đoọng ha zr’lụ Nam Trà My padưr pa’xớc lâng zúp đoọng bhiệc t’bil ha ul pa’xiêr đha’rứt zúp đhanuôr vêy pr’ắt tr’mung k’bhộ ngăn lấh.

Bh’rợ padưr pa’xớc Sâm Ngọc Linh cung xay moon tước bh’rợ âng zâp doanh nghiệp đắh bhiệc k’rong bhrợ lâng zư lêy râu t’nơơm chr’nắp pr’hắt nâu. Lấh mơ nắc bhiệc pazưm lâng đhanuôr đoọng đh’rứah tr’pác râu liêm chr’nắp. t’coóh Hồ Quang Bửu-chủ tịch UBND chr’hoong Nam Tà My, tỉnh Quảng Nam đoọng năl cớ:

Bêl doanh nghiệp k’rong bhrợ zên khoa học công nghệ lâng zâp đắh pr’đươi padưr pa’xớc sâm nắc đhanuôr đhị zr’lụ k’coong ch’ngai nắc bơơn doanh nghiệp k’đươi chóh sâm lâng chroót đoọng zên, lâng zên doanh nghiệp k’đươi bhrợ nắc đhanuôr zâp mamung lâng vêy đhr’năng đh’rứah lâng doanh nghiệp bhrợ k’van tơợ sâm. Đhanuôr lâng doanh nghiệp đh’rứah bhrợ đoọng padưr pa’xớc Sâm Ngọc Linh bhrợ ha cơnh têêm ngăn, liêm chr’nắp âng doanh nghiệp lâng đhanuôr.

Chr’nắp kinh tế, khoa học âng t’nơơm sâm Ngọc Linh cóh k’coong ch’ngai Nam Trà My bơơn p’cắh gít. Pa’xoọng ooy đâu nắc chính quyền cấp chr’hoong, cấp tỉnh bhrợ pr’đơợ liêm buôn, t’đui đoọng ha doanh nghiệp đoọng pấh bhrợ, chóh padưr zâp t’nơơm chr’nóh nâu, nắc cr’noọ r’rơơm ooy t’nơơm sâm VN dưr váih bh’nơơn pr’đươi quốc gia cắh ha mơ đenh dzợ. Lâng bêl dưr váih bh’nơơn pr’đươi quốc gia nắc pr’ắt tr’mung âng đhanuôr Xê Đăng cóh k’coong ch’ngai Nam Trà My doọ dzợ vêy apêê đha’rứt, ha ul lâng bhrợ k’van tơợ t’nơơm zanươu chr’nắp pr’hắt âng crâng dading âng đoọng./.