Pazêng t’ngay đâu, đhị bấc ooy coh  vel đong chr’hoong da ding ca coong Nam Giang, c’lâng p’rang lướt ra vech zr’năh k’đhap pa  bhlầng, bấc apêê chr’val zr’lụ da ding ca coong dzợ ta căt, tr’pác tu đhí tuh bhlong, hr’lang da ding. Ha dợ, tước đâu cung bơơn lêy đhr’năng bhui har r’rộ r’răm âng t’ngay bhiệc bhan Đại đoàn kết apêê k’bhuh acoon coh. Ting cơnh đhanuôr coh đâu, pazêng t’ngay  boo đhí tuh bhlong cơnh đâu, bhiệc văng, bhiệc t’pặt choom pa đhêy lưch, ha dợ t’ngay bhiệc bhan Đại đoàn kết apêê k’bhuh acoon coh. Đhị pr’họp ra văng bhiệc bhan đhị vel Đắc Tà Vâng, ch’val Đắc Tôi, lâh mơ sinh hoạt đhị Gươl xay moon đăh bh’rợ bhrợ têng t’ngay bhiệc bhan cơnh zập bêl, g’luh nâu đhanuôr dzợ tr’pác tr’zup tr’zooi bêl boo đhí tuh bhlong. Nắc cơnh “ha roo đong zi tước cr’chăl xoóy pay nắc lưchh đác tuh g’lâp”, “bhươn t’nơơm âng zi cung lưch c’lâng plăc”, “đhí lalâh k’rơ tân jâh chr’tôp, dzệêp lưch, đươi bêy apêê đha đhâm c’mor lâng bộ đội đấc chr’tốp tôn đoọng”, “bêl doó dzợ boo nắc tước đong cu pay m’ma chr’noh chô choh”, “ đhị doó trơ nắc cu tước zooi a may choh bhrợ”… pazêng boóp p’rá, loom luônh ta nih liêm nắc ting đếêc đanh tước k’tiếng đồng hồ… zooi đhanuôr ặt pa zưm, tr’đăn lâh mơ. T’cooh Zơ Râm Nguyên, Bí thư vel Đắc Tà Vâng, chr’val Đắc Tôi đoọng năl, vel vêy 109 pr’loọng, đhanuôr Tà Riềng nắc đơ bhlầng. Tr’mông tr’meh âng đhanuôr coh đâu nắc bhrợ ha rêê đơ bhlầng, ha dợ đươi vêy ting pa choo tợơ apêê cr’nọo bh’rợ b’băn cha choh, bhrợ têng ruộng… nắc bh’nơơn ha rêê đhuôch đơơng chô ting dal lâh. Nâu kêi, zập đong n’đoo cung bơơn bhrợ têng đong ặt liêm mâng, câl xe máy, ti vi, tủ lạnh… c’lâng mọot ooy vel bhươl zêng ta bhrợ bê tông, điện ang-c’lâng lướt-trường học, trạm y tế zập zêng. T’cooh Zơ Râm Nguyên đoọng năl, c’moo đâu, vel bơơn chr’hoong Nam Giang chơih pay đoọng bhrợ t’ngay Đại đoàn kết tr’nợơp âng tỉnh, đhanuôr bhui har bhlầng. Đọong t’ngay bhiệc bhan bơơn pa ghit, cán bộ chr’val vel bhươl lâng đhanuôr ra văng lalăm ca tuần nâu: “Đhơ pleng boo đhí ha dợ đhanuôr dzợ ting pâh bhiệc bhan. Vel cung bơơn chr’hoong, chr’val zup zooi zên bạc đoọng bhrợ têng. Đhanuôr nắc doó ngai k’dua, apêê vêy rau ting chroi đoọng nắc hâng, ngai vêy a lắc nắc ting đoọng a lắc, ta vạc… lêy bhrợ cơnh tr’mông âng hêê, mơ vêy nắc bhrợ mơ đếêc. Hâng hơnh bhlầng coh t’ngay bhiệc  bhan nâu nắc vêy tỉnh zooi đoọng 40 ức đồng choh bhrợ 1 đhr’nong đong Đại đoàn kết đoọng ha 1 pr’loọng đong zr’năh k’đhap lâng cher pr’hêl ha pêê chr’năp đal, đhanuôr coh vel.”

        Đh’rưah ặt tớt bhui har lâng đhanuôr coh vel đong chr’hoong Nam Giang, đhanuôr đhị vel Ta Đắc, chr’val Ta Bhing cung vêy bấc bh’rợ hơnh deh t’ngay bhiệc bhan Đại đoàn kết pazêng đhanuôr. C’moo đâu, pr’luh cr’ay, boo đhí tuh bhlong ta luôn, bhrợ căh liêm tước tr’mông tr’meh âng đhanuôr coh đâu. Ha dợ nắc apêê đớc rau k’rang nắc đoo muy đăh, đhanuôr vel Ta Đắc pa zay bhrợ têng t’ngay Đại đoàn kết ting đhr’năng “k’bơch, tệêm ngăn”. Pa căn Bh’nươch Pâh, c’moo đâu lâh 70 c’moo đoọng năl, zập ngai k’rong zập, pa prá xa nay, đh’rưah tr’zooi z’lâh k’đhap zr’năh tợơ lâh boo đhí tuh bhlong. Pa căn Pâh moon, đhơ t’cooh đhưr ha dợ zập đoo c’moo ađoo cung ting pâh đh’rưah lâng đhanuôr vel bhươl: “Zập đoo c’moo a cu cung lướt. Bhui har bhlầng! Tợơ lang a hay, đhanuôr Cơ Tu hêê đhơ đha rựt nắc cung đoàn kết, ta k’er da dô. Lalăm a hay nắc ahêê đoàn kết zêl a rọp a bhuy lâng zêl a đhăh huông lết. Nâu kêi, pr’ặt tr’mông ơy z’zăng nắc đh’rưah tr’zup tr’zooi đoọng bhrợ têng cha, ta bil ha ul pa xiêr đha rựt.”

       T’cooh La Lim Hậu, Phó Bí thư Huyện uỷ, Chủ tịch UBMTTQ Việt Nam chr’hoong Nam Giang, tỉnh Quảng Nam đoọng năl, bơơn rau k’rang âng Đảng lâng Nhà nước, pazêng c’moo đăn đâu, pr’ặt tr’mông âng đhanuôr ơy tr’xăl bấc rau. Pazêng apêê vel, bhươl zêng ơy vêy c’lâng ô tô lướt tước đong; điện ang-c’lâng lướt-trường học, trạm y tế zập zêng. Chr’năp bhlầng, đhanuôr ơy pa ghit pa dưr bhrợ têng cha, ta bil ha ul pa xiêr đha rựt, ghit bhlầng nắc pa dưr kinh tế crâng lâng b’băn. Tr’mông tr’meh z’zăng, bấc pr’loọng ơy câl xe máy, ti vi, tủ lạnh, điện thoại di động… T’cooh La Lim Hậu đoọng năl, c’moo đâu pr’luh Covid-19 đanh, boo đhí tuh bhlong cung ta luôn dưr vaih bhrợ ha đhanuôr lưm k’đhap k’ra pa  bhlầng. tr’pác lâng rau k’đhap zr’năh nắc đoo, chr’hoong Nam Giang ơy pay zên âng chr’hoong 500 ức đồng zooi 50 vel bhươl âng 12 chr’val, thị trấn bhrợ têng t’ngay Đại đoàn kết. Lâh mơ, apêê ban ngành cung bhrợ têng bhiệc lưm ta mooh, pa gơi pr’hêl cher đoọng ha pêê pr’loọng chính sách, pr’loọng vêy c’rơ g’lếêh, pr’loọng zr’năh k’đhap bêl bhrợ têng bh’rợ nâu. Chr’hoong xoọc lêy cha mệêt pazêng pr’loọng zâng lâng đhr’năng bil bal ngân bhlầng coh g’luh tuh t’mêê đâu. Ting đếêc, chr’hoong nắc zooi 40 ức đồng muy đhr’nong đong ha rập zêng, 20 ức đồng muy đhr’nong pa liêm xa luân, đh’rưah lâng bấc chính sách lơơng zooi đoọng ha đhanuôr bhrợ têng, tệêm ngăn pr’ặt tr’mông. “Nắc tợơ tr’nợơp, chr’hoong ơy vêy c’lâng bh’rợ bhrợ têng t’ngay Đại đoàn kết đhị vel đong đoọng vêy muy t’ngay bhui har liêm ta nih. Ha dợ, căh bhr’nêy nắc dưr boo đhí bhrợ tr’mông tr’meh âng đhanuôr lưm bấc k’đhap zr’năh. Tu cơnh đếêc, chr’hoong ơy k’đươi moon chr’val n’đoo vêy pr’đợơ bhrợ têng nắc bhrợ, chr’val n’đoo crêê rau căh liêm âng boo đhí đớc lơi nắc k’rang pa liêm, bhlêh lơi zr’năh k’đhap lalăm. Chr’hoong cung xoọc lêy cha mệêt đoọng zooi đhanuôr zâng lâng boo tuh ha lệêng bhlàng, 40 ức đồng cơnh lâng đong ha rập zêng, 20 ức đồng muy đhr’nong pa liêm xa luân./.”

Nghĩa tình nơi vùng cao biên giới Nam Giang

                                       Kim Cương – A Viết Sĩ

Gác lại âu lo dịch bệnh, thiên tai, những ngày này, tại nhiều thôn bản vùng cao tỉnh Quảng Nam tưng bừng các hoạt động kỷ niệm 90 năm Ngày hội Đại Đoàn kết toàn dân tộc (18/11). Với đồng bào vùng cao, sự quan tâm của Nhà nước và tình đoàn kết, sẻ chia của cộng đồng các dân tộc anh em là động lực để bà con vượt qua khó khăn, xóa bỏ hủ tục lạc hậu, xây dựng thôn bản ngày càng ấm no, hạnh phúc.

Những ngày này, tại nhiều nơi trên địa bàn huyện miền núi Nam Giang, đường sá đi lại khó khăn, một số xã vùng cao biên giới còn bị chia cắt bởi bão lũ, sạt lở. Thế nhưng, đến đâu cũng cảm nhận được không khí rộn ràng của Ngày hội Đại đoàn kết các dân tộc. Tại cuộc họp chuẩn bị ngày hội ở thôn Đắc Tà Vâng, xã Đắc Tôi, ngoài việc sinh hoạt tại Gươl bàn về công tác tổ chức ngày hội như  mọi khi, lần này bà con còn chia sẻ với nhau những câu chuyện giúp nhau vượt qua bão lũ. Nào là, “Lúa nhà tôi đã chín rộ chưa kịp thu thoạch đã bị lũ vùi lấp”, “vườn cây của tôi cũng gẫy đỗ hết rồi”, “gió to quá nhà tôi bị tóc mái ướt hết may nhờ thanh niên với bộ đội lên lợp lại cho”, “Khi mô tạnh ráo qua nhà tôi lấy giống về trồng”, “Bửa mô tôi sang giúp bà làm đồng”..... Những câu chuyện ấm áp nghĩa tình cứ thế kéo dài hàng tiếng đồng hồ… giúp bà con xích lại gần nhau, tình làng nghĩa xóm càng thêm khắng khít. Ông Zơ Râm Nguyên, Bí thư thôn Đắc Tà Vâng, xã Đắc Tôi cho hay, thôn có 109 hộ, chủ yếu là dân tộc Tà Riềng. Cuộc sống của bà con nơi đây dựa vào nương rẫy, nhưng nhờ biết học hỏi các mô hình chăn nuôi, trồng trọt, khai hoang lúa nước… nên hiệu quả kinh tế ngày càng cao. Giờ đây, hầu như nhà nào cũng dựng được nhà khang trang, mua được xe máy, tivi, tủ lạnh... đường làng ngõ xóm đều đã bê tông hóa, điện- đường- trường trạm đầy đủ. Ông Zơ Râm Nguyên cho biết thêm, năm nay, thôn được huyện Nam  Giang chọn tổ chức ngày hội Đại đoàn kết toàn dân điểm của tỉnh, bà con vui lắm. Để ngày hội được chu toàn, cán bộ xã, thôn và nhân dân chuẩn bị trước cả tuần: “Mặc dù trời mưa gió nhưng bà con vẫn hưởng ứng tham gia nhiệt tình. Thôn cũng được huyện, xã hỗ trợ kinh phí để tổ chức ngày hội. Bà con thì không bắt buộc, ai có gì góp nấy, người thì góp rượu, tà vạc…. nói chung toàn là “cây nhà lá vườn” đơn giản thôi. Mừng nhất là tại ngày hội này tỉnh hỗ trợ 40 triệu đồng xây dựng 1 nhà Đại đoàn kết cho 1 hộ cực kỳ khó khăn và tặng quà cho người có uy tín, người dân trong thôn.”

Hòa chung niềm vui với người dân trên địa bàn huyện Nam Giang, bà con ở thôn Ta Đắc, xã Ta Bhing cũng có nhiều hoạt động mừng ngày hội Đại đoàn kết toàn dân. Năm nay, dịch bệnh, bão lũ dập dồn, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân nơi đây. Thế nhưng gác lại những âu lo, bà con thôn Ta Đắc vẫn cố gắng tổ chức ngày hội Đại Đoàn kết thật vui trên tinh thần “tiết kiệm, an toàn”. Bà Bhơ Nướch Pấh, năm nay đã hơn 70 tuổi cho biết, đồng bào quanh năm suốt tháng bận bịu với công việc nương rẫy, đây là dịp mọi người tập trung đông đủ, trò chuyện, chia sẻ, động viên nhau vượt qua khó khăn sau bão lũ. Bà Pấh bảo, tuy tuổi cao, sức yếu nhưng năm nào bà cũng cố gắng đến chung vui với cả làng: “Năm nào tôi cũng đến tham gia cùng dân làng. Vui lắm ! Bao đời nay, người Cơ Tu mình nghèo nghèo chứ đoàn kết lắm. Xưa thì đoàn kết để chống lại kẻ thù và thú giữ. Nay đời sống tiến bộ thì cùng hỗ trợ lẫn nhau, động viên nhau làm kinh tế, xóa đói giảm nghèo.”

Ông La Lim Hậu, Phó Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch UB Mặt trận Tổ quốc Việt Nam huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam cho biết, được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, những năm gần đây đời sống của bà con đã thay đổi rất nhiều. Hầu hết các thôn, xã đều đã có đường ô tô chạy tận nơi; điện-đường- trường-trạm được đầu tư về tận thôn bản. Đặc biệt, người dân đã chú trọng phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, đáng chú ý là phát triển kinh tế rừng và chăn nuôi. Kinh tế phát triển nên nhà nào cũng mua được xe máy, tivi, điện thoại di động,… Ông La Lim Hậu cho biết thêm, năm nay, dịch Covid-19 kéo dài, bão lũ tiên tiếp xảy ra khiến cuộc sống người dân gặp nhiều khó khăn. Huyện Nam Giang đã trích ngân sách 500 triệu đồng hỗ trợ cho 50 thôn của 12 xã, thị trấn tổ chức ngày hội. Ngoài ra, các ban ngành cũng tổ chức các đoàn thăm hỏi, gửi tặng nhiều phần quà cho các gia đình chính sách, gia đình có công, hộ khó khăn nhân sự kiện này. Hiện, huyện đang rà soát những hộ dân chịu thiệt hại nặng nề trong đợt lũ vừa qua. Theo đó, huyện sẽ hỗ trợ 40 triệu đồng/nhà hư hoàn toàn, 20 triệu đồng/nhà sửa chữa, cùng nhiều chính sách đi kèm để bà con tái sản xuất, ổn định đời sống. “Ngay từ đầu, huyện đã có kế hoạch tổ chức ngày Đại đoàn kết trên địa bàn để có một ngày vui trọn vẹn và ý nghĩa. Nhưng không ngờ mưa bão vừa qua đã khiến đời sống của bà con gặp nhiều khó khăn. Do đó, huyện đã chỉ đạo, đối với xã nào có điều kiện thuận lợi thì tổ chức, xã mà mưa gió thì tập trung khắc phục mưa lũ để đảm bảo an toàn là trên hết. Huyện cũng đang rà soát để hỗ trợ người dân chịu thiệt hại nặng do mưa lũ, 40 triệu đồng đối với nhà sụp đổ hoàn toàn, 20 triệu đồng đối với nhà sửa chữa”./.