Lớp học p’rá Việt âng UBND chr’val Trà Thủy, chr’hoong Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi bhrợ têng đhị đong bhrợ bhiệc âng chr’val. Công vêy pa pan, tr’nợt, bảng tăm liêm ta níh, n’đhang lớp học n’nâu cắh vêy ta moon  giờ giấc ghít, nắc ngai loon bêl ooy nắc tước pa choom bêl đêếc. Đợ apêê học sinh nắc đợ apêê a đhi a móo zêng ga rứa t’ha. Apêê đoo tước đâu pa choom đọc lâng pa choom xrắ ting cr’liêng chữ cơnh apêê học sinh moọt học lớp 1.Tơợ đanh, tr’pang têy âng apêê đoo loóih lâng a ving, a chị, bhrợ ha rêê đhuốch, nâu câi apêê đoo pa choom k’đhơợng toong x’rắ xrắ, lêy pa bhlâng zr’nắh k’đháp. Tr’nơợp nắc đhêêng vêy bơr pêê cha nắc, r’dợ dưr bấc tước k’zệt cha nắc. Cắh zấp pa pan tr’nợt vêy ngai nắc dzoọng cắh cậ tợt cóh p’loọng đoọng pa choom đọc. P’zay g’lêếh ga lêêng cơnh lâng ting cr’liêng chữ đoọng bơơn xrắ đh’nớc đay. Nắc đoo râu bhui har âng bh’rợ học tập. p’căn Hồ Thị Hoạch ặt cóh 2 chr’val Trà Thủy xay moon: “Tơợ ahay acu cắh năl chữ, nâu câi acu pa choom xrắ, âi choom xrắ a chắc acu. Yêm loom bhlâng”.

Xang bele học bảng chữ cái âng p’rá Việt, bấc ngai ting học lớp n’nâu âi năl xrắ, n’đhơ chữ dzợ mốp, cắh âi crêê chính tả, n’đhơ cơnh đêếc nắc đoo râu bhui har âng apêê đoo bêl ting pấh pa choom lớp p’rá Việt n’nâu. Cơnh lâng t’bhlâng bơơn năl chữ đoọng doó lấh ta lơi, bấc a đhi a moó ra pặ bh’rợ tr’nêng pr’loọng đong, ha rêê đhuốch đoọng ting pấh học. A moó Hồ Thị Nga, vel 2, chr’val Trà Thủy moon: “K’rang z’zêệ l’lăm đoọng chô hoọm buốch cha cha la lơơn, đơơng ca coon apêê đoo pa ặt đoọng, a cu lướt  học”.

Đợ giáo viên âng lớp học n’nâu công pa bhlâng la lay. Nắc đoo apêê cán bộ chr’val, cán bộ pân đil. Apêê đoo dzoọng pa choom đoọng doó kiêng vêy giáo án cắh cậ sách giáo khoa, nắc muy vêy toong x’rắ bảng lâng k’dhợợng têy đoọng ha ting học viên pa choom xrắ. A noó Cao Thái Thạch, cán bộ Ủy ban nhân dân chr’val Trà Thủy, chr’hoong Trà Bồng đoọng năl: “T’ngay tr’nơợp ngai tước đâu đoọng toong x’rắ, ngai k’đhơợng công zêng ma c’jệ, cắh năl cơnh k’đhơợng. Xang muy cr’chăl a cu pa choom đoọng nắc apêê đoo ma năl cơnh k’dhdơợng toong x’rắ lâng tơợp xrắ đợ cr’liêng chữ tr’nơợp. apêê yêm loom bhlâng”.

Bh’rợ bhrợ t’váih lớp học p’rá Việt âi bhrợ crêê cr’noọ âng a đhi a moó đha nuôr Cor cóh chr’hoong Trà Bồng. Lấh 10 cmoo ha nua, zấp cấp Hội pân đil chr’hoong Trà Bồng âi bhrợ 3 lớp học p’rá Việt đoọng ha đhi a moó. A moó Đặng Thị Phượng, Chủ tịch Hội Pân đil chr’val Trà Thủy, chr’hoong Trà Bồng đoọng năl: “Đhị zấp g’lúh vặ zên, a đhi a moó ặt ch’đị têy, cắh ngai choom xrắ a chắc đay. A cu t’moóh hâu tu apêê a đhi a moó cha đị têy, apêê đoo moon apêê đay cắh choom xrắ chữ. Nâu câi a zi bhrợ t’váih pr’đơợ ha pêê a đhi a moó veye muy lớp t’bil bh’rợ cắh năl chữ đoọng apêê đoo choom xrắ đh’nớc âng đay”.

Bh’rợ zấp cấp Hội pân đil chr’hoong Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi bhrợ apêê lớp học p’rá Việt ha đha nuôr Cor pa bhlâng chr’nắp lâng la lua. Nâu đoo nắc pr’đhang choom bhrợ t’bhứah cóh apêê chr’hoong da ding ca coong cóh tỉnh Quảng Ngãi moon la lay./.

Lớp học đặc biệt của người Cor ở Trà Bồng

                               Anh Vinh

       Thời gian qua, các cấp Hội Phụ nữ huyện miền núi Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngã đã tổ chức lớp học tiếng Việt cho đồng bào Cor. Đây là lớp học rất đặc biệt so với những lớp học khác. Đặc biệt ở chỗ học sinh của lớp học này hầu hết là phụ nữ lớn tuổi. Có người bước sang 60 mùa rẫy nhưng vẫn theo học lớp học này.

Lớp học tiếng Việt do UBND xã Trà Thủy, huyện Trà Bồng,  tỉnh Quảng Ngãi tổ chức ngay tại trụ sở của xã. Cũng bàn ghế, bảng đen hẳn hoi nhưng lớp học này không có giờ giấc, miễn là ai rảnh lúc nào thì đến đây học. Những học sinh là những chị em đều lớn tuổi. Họ đến đây tập đánh vần và nắn nót từng con chữ như những học sinh vào lớp 1. Lâu nay đôi bàn tay của họ chỉ quen tay cuốc, tay cày, làm nương, làm rẫy, còn bây giờ họ phải tập viết, trông rất khó khăn. Ban đầu chỉ vài ba người, dần dà con số lên đến hàng chục. Không đủ bàn ghế có người phải đứng hoặc ngồi phía ngoài cửa sổ để tập đánh vần. Miệt mài “vật lộn” với từng con chữ để viết được tên của mình. Đó là niềm vui của thành quả học tập. Bà Hồ Thị Họach ở thôn 2 xã Trà Thủy, một thành viên của lớp học tiếng Việt này bộc bạch: “Từ hồi giờ mình mù chữ nhưng bây giờ mình tập viết, viết được cái tên của mình, mình rất vui”.

       Sau khi học bảng chữ cái của tiếng Việt, nhiều người theo học lớp này đã biết viết, mặc dù chữ viết vẫn còn nghệch ngoạc, sai chính tả, nhưng đó là niềm vui của họ khi theo học lớp tiếng Việt này. Với quyết tâm biết được “cái chữ” để không lạc hậu, nhiều chị em sắp xếp công việc gia đình, đồng áng để tham gia lớp học. Chị hồ Thị Nga, ở thôn 2, xã Trà Thủy, huyện Trà Bồng cho biết: “Lo nấu cơm trước để về tắm rửa ăn cơm, ăn cơm xong gởi em, có người giữ, không có người giữ thì gửi con cho người ở nhà thì em đi học”.

       Những giáo viên của lớp học này cũng rất đặc biệt. Đó là những cán bộ xã, cán bộ phụ nữ. Họ lên bục giảng cũng không cần giáo án hay sách giáo khoa, chỉ có cây viết bảng và trực tiếp cầm tay cho từng học viên tập viết. Anh Cao Thái Thạch, cán bộ Ủy ban nhân dân xã Trà Thủy, huyện Trà Bồng cho biết: “Ngày đầu tiên ai đến đây đưa cây bút cho học ai cầm lên họ rất ngạc nhiên, bỡ ngỡ. Sau một buổi bọn em truyền thông cũng như tập cho người ta cách cầm bút tập cho người ta những nét chữ đầu tiên thì họ rất là vui”.

      Việc mở lớp học tiếng Việt đã dáp ứng nhu cầu của chị em đồng bào Cor ở huyện Trà Bồng. Hơn 10 năm qua, các cấp Hội Phụ nữ huyện Trà Bồng đã tổ chức 3 lớp học tiếng Việt cho chị em hội viên. Chị Đặng Thị Phượng, Chủ tịch Hội Phụ nữ xã Trà Thủy, huyện Trà Bồng cho biết: “Qua mỗi lần vay vốn, chị em cứ lăn tay, không ai biết ký hết, mình mới hỏi tại sao chị em lăn tay, thì họ trả lời chị em không biết chữ. Bây giờ chị tạo điều kiện cho bọn em có một lớp học xóa mù chữ để bọn em biết viết được họ tên của em”.

       Việc các cấp Hội phụ nữ huyện Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi tổ chức các lớp học tiếng Việt cho đồng bào Cor rất ý nghĩa và thiết thực. Đây là mô hình cần nhân rộng ở các huyện miền núi trong tỉnh Quảng Ngãi nói riêng./.