Zr’lụ đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi năc biển t’viêng liêm, coh ch’ngai lêy đợ chăng đhêl da ding oih dzoọng tih, đh’rưah lâng đhí dưr đhí truih c’lâng toor đảo... Hân đhơ cơnh đêêc, lươt moot ch’ngai lâh, ta mooi năc lêy tơợp moot ooy mưy râu văn hoá chr’năp lalay coh đảo. Tơợ Âm Linh Tự, ping apêê lính Hoàng Sa tươc zâp đình làng An Vĩnh, An Hải... zâp đhị năc mưy xa nay t’ruih ooy acoon manưih lâng truih c’lâng zư lêy biển.

Đhị đảo k’tứi, đình, ping xal, đhị lêy bhuôih caih bâc ơl, pa zưm lâng pr’ăt tr’mung zâp t’ngay âng đhanuôr. Dọo k’uôih, doọ châc p’căh bhrợ bâc cơnh, ha dợ cung zâp đoọng đhanuôr chô ooy đâu năl ghit ooy râu ahay a’hươn xoọc vêy zư đợc. Pr’zợc Trần Khánh Vy, ta mooi tươc tơợ TP.Hồ Chí Minh, xang 3 t’ngay ặt chi ơh coh đảo Lý Sơn moon:“Bêl lơơng, zâp ngai năl tươc Lý Sơn lâng biển liêm, coh zr’lụ đảo nâu liêm. Ha dợ acu lêy, râu ma bhưy chr’năp lâng văn hoá âng Lý Sơn liêm bâc bhlâng. Râu chr’năp lâh mơ năc bêl dzoọng coh đâu, lêy k’ha riêng c’moo hanua, đhanuôr căh ha mơ choom ha vil đợ râu bh’rợ c’rơ g’lêêh âng apêê a’conh a’bhướp ahay ơy bhrợ pa đhâng cr’lặ c’la k’noong k’tiêc coh Hoàng Sa, Trường Sa. Mưy râu ma bhưy chr’năp bhrợ clan bhưah liêm pr’hay bhlâng”.

Căh mưy vêy cruung k’tiêc liêm pr’hay, Lý Sơn dzợ xoọc bhrợ t’mêê a’đay lâng bâc bh’rợ lêy chi ơh. Tơợ bh’luah zi lâh biển, lươt pa pan SUP tươc đuối bhuông ty ahay, ha luông “Ting c’leh dzung tiền tiêu”... Zâp bh’rợ nâu năc mưy cơnh đoọng ta mooi pa zưm đh’rưah ooy pr’ăt tr’mung coh biển đảo. Tu cơnh đêêc, du lịch cung lalay cơnh. Căh mưy dzoọng lêy, chụp cha nụp, ta mooi kiêng ting pâh chi ơh, kiêng ăt ma mung đh’rưah lâng đhanuôr coh vêêl đông. Lâng tơợ đợ râu lêy chi ơh nâu xoọc k’đhơợng zư dzung ta mooi coh Lý Sơn. Amoó Nguyễn Thị Mỹ Lan, tươc đăh Hà Nội k’noọ đợc năc vêy ăt chi ơh cohd dâu lâh 1 tuần đoọng châc lêy năl zâp đhị lêy chi ơh, đợ râu ch’na đh’năh lâng văn hoá zr’lụ k’tiêc k’ruung nâu:“Acu lêy biển coh đâu liêm bhlâng, đac cha ngaách, đha hư. Bêl hi dưm dzoọng coh piing lêy ooy biển vêy bâc bhuông a’xiu, tr’ang âng đèn tơợ đảo ga măc đăh tôh. Hi dưm coh đâu liêm pr’hay bhlâng”.

Đợ t’ngay đhêy lễ 30/4 lâng 1/5, ta mooi chô ooy Lý Sơn bâc lâh. Bhuông moot gluh ta luôn. Đợ apêê lêy chô ooy biển t’viêng, p’răng đhí lâng râu têêm ngăn lalay âng Lý Sơn. Đhị ch’nang Sa Kỳ, tỉnh Quảng Ngãi, apêê Biên phòng t’bhlâng cha mêêt lêy, têêm ngăn đoọng ha ta mooi lươt ooy đảo. Thượng uý Ngô Lắm, Trạm lêy cha mêêt Biên phòng Sa Kỳ moon:“Azi zư lêy cha mêêt đợ manưih, pr’đươi pr’lươt lâng hàng hoá moot gluh đhị zr’lụ ch’nang; lâng bhrợ bha ar pa tơ đoọng ha zâp bhuông ra cit tơợ toor chô ooy đảo. Cr’chăl nâu, pa zưm lâng Cảng vụ hàng hải lâng apêê Cảnh sát c’lâng đac coh vêêl đông ta luôn lêy cha mêêt zâp râu pr’đươi bh’rợ đoọng têêm ngăn coh bhuông, cung cơnh phao trông dâc đoọng ha ta mooi”.

Tơợ mưy đhị ơy bool chô chi ơh, Lý Sơn xoọc ting bhr’dzang bhrợ pa dưr cớ ooy truih c’lâng bhrợ pa dưr du lịch biển đảo âng tỉnh Quảng Ngãi. Căh mưy đhị lêy bhrợ pa liêm zr’lụ đảo nâu, vêêl đông xoọc k’rong bhrợ pa liêm hạ tầng, bhrợ t’bhưah zâp đhị lươt lêy chi ơh. Ooy đâu, zr’lụ da ding Thới Lới ta lêy năc đhị chr’năp bhlâng, n’jưah năc a’bọc đac, n’jưah năc đhị lươt lêy chi ơh coh piing dal. Truih c’lâng lươt ooy a’boc Thới Lới vêy bhrợ t’bhưah, zr’lụ t’noọl cờ ơy bhr’lậ pa liêm, bhrợ pa xoọng đhị đhêy ăt pr’hay lâng ta mooi.

Ooy truih c’lâng bh’rợ nâu, đhị du lịch xoọc vêy bhrợ t’bhưah ting c’lâng p’têêt pa zưm. UBND đặc khu Lý Sơn xoọc lêy p’têêt pa zưm âng du lịch tơợ Lý Sơn lâng zâp zr’lụ da ding k’coong coh tỉnh Quảng Ngãi, đoọng bhrợ liêm bâc đăh bh’nơơn pr’đươi, bhrợ đanh cr’chăl t’ngay ăt chi ơh âng ta mooi. Ting cơnh t’cooh Nguyễn Văn Huy, Chủ tịch UBND đặc khu Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, nâu đoo ta lêy năc c’lâng lươt t’mêê đăh pa dưr pa xơc du lịch âng vêêl đông:“Lý Sơn lâng Măng Đen ơy ký pa zưm bhrợ liêm ghit. Zâp bh’nơơn pr’đươi văn hoá, pr’đươi du lịch âng bơr vêêl đông vêy prá xay, p’têêt pa zưm đh’rưah, đoọng bhrợ pa dưr bh’nơơn pr’đươi du lịch p’têêt pa zưm âng da ding lâng biển. Xọoc đâu, Lý Sơn bhrợ pa dưr đề án xay moon ooy Bộ Chính trị đoọng bhrợ ting Nghị quyết 26, lâng cr’noọ bh’rợ pa dưr pa xơc Lý Sơn vaih đhị bha lâng đăh du lịch biển đảo âng k’tiêc k’ruung”.

Tơợ biển đảo tươc da ding k’coong, mưy c’lâng châc lêy năl chi ơh xoọc p’têêt pa zưm ch’ngai. Bêl zâp đhị du lịch vêy bhrợ p’têêt pa zưm, Lý Sơn căh năc mưy đhị lêy chô chi ơh, năc dzợ vaih đhị tơợp bhrợ đoọng ha đợ g’luh lươt lêy chi ơh bhưah liêm lâh mơ âng ta mooi bêl chô coh tỉnh Quảng Ngãi./.

LÝ SƠN GIỮ CHÂN DU KHÁCH BẰNG TRẢI NGHIỆM VÀ CHIỀU SÂU VĂN HÓA

Không chỉ là điểm check-in với biển xanh và vách đá núi lửa, Lý Sơn khiến nhiều người muốn ở lại lâu hơn để “sống chậm” giữa đảo. Ở đó, du khách không chỉ ngắm cảnh, mà còn chạm vào ký ức, cảm nhận chiều sâu văn hóa vùng biển đảo này.

Xung quanh đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi là biển xanh thẳm, xa xa vách đá núi lửa dựng đứng, gió lồng lộng thổi qua từng con đường ven đảo… Nhưng đi sâu hơn một chút, du khách bắt đầu chạm vào một lớp văn hóa rất riêng của đảo. Từ Âm Linh Tự, mộ gió lính Hoàng Sa đến các đình làng An Vĩnh, An Hải… mỗi nơi là một câu chuyện về con người và hành trình giữ biển.

Trên hòn đảo nhỏ, đình, miếu, lăng dày đặc, gắn với đời sống thường ngày của người dân. Không ồn ào, không phô bày, nhưng đủ để người đến cảm nhận rõ một mạch ký ức đang được gìn giữ. Bạn Trần Khánh Vy, du khách từ TP. Hồ Chí Minh, sau 3 ngày trải nghiệm tại đảo Lý Sơn chia sẻ:“Bình thường, mọi người biết đến Lý Sơn với biển đẹp, cảnh đẹp. Nhưng em thấy, phần tâm linh và văn hóa của Lý Sơn có bề dày rất sâu, rất đậm. Điều ý nghĩa nhất là khi mình đứng ở đây, chứng kiến hàng trăm năm qua, người dân vẫn không bao giờ quên công ơn cha ông đã đi cắm mốc chủ quyền ở Hoàng Sa, Trường Sa. Một điều gì đó rất thiêng liêng lan tỏa và chạm đến cảm xúc của mình”.

Không chỉ có cảnh đẹp, Lý Sơn đang làm mới mình bằng nhiều hoạt động trải nghiệm. Từ bơi vượt biển, lướt ván SUP, đến đua thuyền truyền thống, việt dã “Theo dấu chân tiền tiêu”… Mỗi hoạt động là một cách để du khách hòa mình vào nhịp sống biển đảo. Du lịch vì thế cũng khác đi. Không chỉ đứng ngắm, chụp ảnh, du khách muốn được tham gia, được vận động, được sống trong không gian bản địa. Và chính những trải nghiệm đó đang giữ chân du khách ở lại Lý Sơn. Chị Nguyễn Thị Mỹ Lan, đến từ Hà Nội dự định sẽ lưu trú lại đây hơn 1 tuần để trải nghiệm các điểm đến, ẩm thực và văn hoá vùng đất này:“Tôi thấy biển tại đây rất đẹp, nước rất trong, không khí mát mẻ. Buổi tối đứng trên cao nhìn xuống biển thấy rất nhiều tàu cá, ánh đèn lung linh từ đảo lớn bên kia. Thật sự buổi tối tại đây rất đẹp”.

Những ngày này nghỉ lễ 30/4 – 1/5, du khách đến đảo Lý Sơn đông hơn. Tàu ra đảo liên tục tăng chuyến. Dòng người tìm về biển xanh, nắng gió và sự yên bình rất riêng của Lý Sơn. Tại cảng Sa Kỳ, tỉnh Quảng Ngãi, lực lượng Biên phòng tăng cường kiểm soát, đảm bảo an toàn cho du khách ra đảo. Thượng úy Ngô Lắm, Trạm kiểm soát Biên phòng Sa Kỳ thông tin:“Chúng tôi duy trì kiểm tra, giám sát người, phương tiện và hàng hóa ra vào khu vực cảng; đồng thời làm thủ tục cho các phương tiện từ bờ ra đảo. Bên cạnh đó, phối hợp với Cảng vụ hàng hải và lực lượng Cảnh sát giao thông đường thủy nội địa thường xuyên kiểm tra các trang thiết bị bảo đảm an toàn hàng hải trên tàu, cũng như phao cứu sinh dành cho hành khách”.

Từ một điểm đến quen thuộc, Lý Sơn đang từng bước được định vị lại trong chiến lược phát triển du lịch biển đảo của tỉnh Quảng Ngãi. Không chỉ dừng ở khai thác cảnh quan tự nhiên, địa phương đang đầu tư nâng cấp hạ tầng, mở rộng các điểm tham quan. Trong đó, khu vực Núi Thới Lới được xác định là điểm nhấn, vừa là hồ chứa nước, vừa là không gian du lịch trên cao. Tuyến đường lên hồ Thới Lới được mở rộng, khu vực cột cờ đã chỉnh trang, tạo thêm điểm dừng chân thú vị với du khách.

Trong định hướng đó, không gian du lịch đang được mở rộng theo hướng liên kết. UBND đặc khu Lý Sơn đang tính toán liên kết du lịch từ Lý Sơn với các khu vực miền núi trong tỉnh Quảng Ngãi, nhằm đa dạng hóa sản phẩm, kéo dài thời gian lưu trú của du khách. Theo ông Nguyễn Văn Huy, Chủ tịch UBND đặc khu Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, đây được xem là hướng đi mới trong phát triển du lịch của địa phương.“Lý Sơn và Măng Đen đã ký kết hợp tác khá chi tiết. Các sản phẩm văn hóa, sản phẩm du lịch của hai địa phương sẽ được trao đổi, kết nối với nhau, nhằm hình thành sản phẩm du lịch liên kết giữa núi và biển. Hiện nay, Lý Sơn đang xây dựng đề án trình Bộ Chính trị phê duyệt theo Nghị quyết 26, với mục tiêu phát triển Lý Sơn trở thành trung tâm du lịch biển đảo của cả nước”.

Từ biển đảo đến miền núi, một hành trình trải nghiệm đang dần được nối dài. Khi các không gian du lịch được kết nối, Lý Sơn không chỉ là điểm đến, mà có thể trở thành điểm khởi đầu cho những trải nghiệm rộng hơn của du khách khi đến với tỉnh Quảng Ngãi./.