Cù Lao Chàm nắc muy bha nụ đảo, ch’ngai toor biển Cửa Đại mơ 15km. Tợơ phố cổ Hội An, tỉnh Quảng Nam lướt bhuông tước đảo đanh mơ 1 giờ đồng hồ. Cù Lao Chàm pazêng vêy 8 đảo. Nắc đoo: Hòn Ông, Hòn Lao, Hòn Khô Mẹ, Hòn Khô Con, Hòn Dài, Hòn Mồ, Hòn Lá, Hòn Tai. Rách chô lêy pazêng c’xêê c’moo lịch sử lalăm a hay. Cù Lao Chàm nắc pa tệêt lâng rau dưr váih lâng ha dưr âng đô thị thương cảng Hội An. Tu cơnh đếêc, đhị ốc đảo nâu vêy pazêng c’léh âng nền văn hoá Sa Huỳnh, Chăm Pa lâng Đại Việt. Pazêng bệê bhuông apêê tr’câl tr’bhlêy tợơ apêê k’tiếc k’ruung đăh Tây tước tr’câl tr’bhlêy tr’xăl hàng hoá ặt pa đhêy cóh đâu. Lalăm a hay, zr’lụ nâu nắc  đhị đơ chr’nắp bhlầng cóh bản đồ hàng hải bha lang k’tiếc truíh biển Đông. Kiêng tước đảo, pr’zợc nắc lêy lướt lâng bhuông lướt đớơh căh cợ canô. Tước đảo, pr’zợc bơơn xợơng pr’ặt la ngúa âng muy ốc đảo ch’ngai, tr’pác tợơ k’tiếc bhlầng. DoÓ zu zăng, căh r’rộ r’răm, cung doó vêy bhrung bhrăng, pr’ặt tr’mông cóh đâu áih l’thai lâng liêm ch’ngaach.

        Tước Cù Lao Chàm, t’mooi oó ha vil lướt chếêc lêy biển t’viêng, chuốh bhoóh prang đảo. Lướt l’lêy, l’thai, tr’xin ặt mông cóh pleng k’tiếc biển đác cóh đâu xang nắc ặt pa đăm họong cóh đhăm chuốh bhoóc, liêm xa xil.

        Đhị pr’zợc choom tước dzợ cóh ốc đảo nâu nắc bảo tàng biển. Pazêng rau pr’đươi bơơn pa căh zooi pr’zợc choom năl zập rau lấh đăh lịch sử dưr váih, j’niêng cr’bưn ty đanh, bhiệc bhan, a coon nạ cóh biển… ooy hòn đảo lâng acoon ma nuýh cóh đâu.

        M’jứah lâng đếêc pr’zợc dzợ choom tước lưm lêy Chùa Hải Tạng. Chùa Hải Tạng ặt cóh a ral da ding đăh Tây âng đảo Hòn Lao, bơơn ta bhrợ têng c’moo 1758. Nâu đoo nắc pr’đhang bh’rợ tôn giáo, tín ngưỡng bhuốih Phật pa zưm lâng bhuốih a bhô dang. Bấc t’mooi tước lưm lêy Cù Lao Chàm buôn lêy pr’đhang bh’rợ ty đanh nâu.

        Muy đhị dzợ căh choom căh tước bêl ơy tước đảo Cù Lao Chàm nắc đoo Giếng đác ty âng ma nuíh Chăm. Ặt cóh p’léh pêê acoon c’lâng bê tông đhị zr’lụ đhanuôr ặt vel Cẩm, pr’đang bh’rợ Chăm ty đanh a hay dzợ ặt váih tước nâu kêi bơơn pa cắh cóh giếng dác nâu. Pr’đhang bh’rợ giếng đác Chăm ty đanh đhị Cù Lao Chàm vêy rau mr’cơnh lâng pazêng pr’đhang giếng đác đhị Hội An. Nắc a pêê bhrợ u vil, bha nên giếng hình vuông, zập g’họ vêy ta bhrợ muy t’nol cung hình vuông, cóh loom giếng nắc xây gạch cơnh đhang “vành khăn”. Rau chr’nắp âng giếng đác ty nâu nắc đác zập bêl cung bấc, n’đhơ pleng cha noọng xớơt cung doó choom rệê.

       Tước l’lêy ốc đảo Cù Lao Chàm, t’mooi oó ha vil lơi chợ Tân Hiệp. Pazêng rau a yêm đơơng chr’nắp a tăng âng biển ga vớh vơi nắc bơơn pa căh pa câl đhị đâu zăng bấc. Lâng pazêng pr’đươi nâu đoo zêng bh’nơơn liêm dal, yêm, câl đơơng chô bhrợ pr’hêl đoọng ha pr’zợc, k’bhúh xoọng chr’nắp bhlầng. Lấh mơ, pr’zợc dzợ choom tước lêy Miếu bhuốih a bhuúc a vụa bh’rợ bhrợ têng bơơn coóp a chim ch’laach. Miếu nâu bơơn ta bhrợ têng bêl thế kỉ 19, miếu nâu ta bhrợ têng đoọng bhuốih apêê dang zư lêy a chim ch’laach. Tước t’ngay 10/3 âm lịch zập c’moo, đhanuôr lâng  manuýh bhrợ bh’rợ bơơn a chim ch’laach bhuốih ga mắc bhlầng đoọng ra văng hân noo bơơn bhrợ t’mêê.

       Lấh mơ biển t’viêng, chuốh bhoóc, đhị tr’haanh chr’nắp ty đanh, t’mooi nắc bơơn lêy pr’hoọm âng prang muy đăh pleng k’tiếc. Nắc đoo muy rau t’nơơm bơơn ta lêy nắc rau chr’nắp bhlầng âng ốc đảo, căh choom tr’luúc lâng t’nơơm lơơng năc đoo tơơm ngô đồng. Coh apêê  bôl da ding đăh Tây prang đảo, tơơm n’loong nâu chớh pô laliêm bhlầng mơ chu cha noọng chô. Cóh đhr’năng pleng p’răng há, pô ngô đồng dưr chớh lêy laliêm pa bhlầng. Apêê t’mooi bêl tr’nợơp bơơn lêy nắc căh kiêng lướt lêy ooy lơơng dzợ.

        Tợơ ơy tước lêy zập đhị laliêm pr’hay nắc x’rịa zập ngai cung xợơng nhứh g’lếêh ặ. Bêl đếêc nắc xợơng ha ul cha, lêy p’loon cha cha ặ đoọng pa chô c’rơ. Rau a yêm bhlầng âng Cù Lao Chàm cung nắc pazêng chr’na pr’dzăm bơơn tợơ biển. Ha dợ pazêng rau đâu k’đháp bơơn chếêc câl lêy tợơ k’tiếc bhlầng lâng chr’nắp câl cung zăng bấc zên. Cóh đếêc vêy a tam đhêl, nâu đoo nắc rau pr’dzăm lêy cha đoọng bơơn cóh g’lúh tước du lịch ooy Cù Lao Chàm. A tam nâu đha hum bhlầng, đác cóh a tam ngam lâng k’rịa âng biển. Vêy bấc cơnh zệê bhrợ la lay, boóh, đh’hấc, xào me, pa đing lâng bhoóc… Tớt đăh a tam đh’rứah lâng âm bia, đhí biển gr’hụt mát l’thai pr’hay căh dzợ cơnh. Lấh mơ a tam, t’mooi cung lêy đăh mực ar muy g’lúh p’răng, bào ngư, a puối vú nàng, yến sào… zêng nắc chr’na a yêm căh choom căh cha.

        Hân noo p’răng puíh, nâu kêi nắc muy xó mặt t’ngay clá lâng bhiệc tước lưm lêy Cù Lao Chàm. Muy pr’ặt l’na, muy rau pa zay, tu pr’ặt tr’mông nắc pazêng g’lúh la lướt, lướt đoọng chếêc lêy năl. Lâng bêl tước ốc đảo nâu oó pay rau lơơng lấh mơ chụp t’bấc ảnh laliêm pr’hay./.

Ghé thăm Cù Lao Chàm ngày hè nắng gắt

                                               (Theo Báo du lịch Việt Nam)

Mùa hè nóng bức, được hít thở không khí mát mẻ của biển khơi quả là tuyệt vời. Trốn nắng hè gay gắt để ghé thăm Cù Lao Chàm là một trải nghiệm đầy hấp dẫn.

Cù Lao Chàm là một cụm đảo, cách bờ biển Cửa Đại khoảng chừng 15km. Từ phố cổ Hội An, tỉnh Quảng Nam đi tàu di chuyển ra tới đảo mất khoảng 1 giờ đồng hồ. Cù Lao Chàm gồm 8 đảo. Đó là: Hòn Ông, Hòn Lao, Hòn Khô Mẹ, Hòn Khô Con, Hòn Dài, Hòn Mồ, Hòn Lá, Hòn Tai. Quay ngược lại những năm tháng lịch sử trước đây, Cù Lao Chàm gắn liền với sự hình thành và phát triển của đô thị thương cảng Hội An. Do vậy, tại ốc đảo này có những dấu tích nền văn hoá Sa Huỳnh, Chăm Pa và Đại Việt. Những chiếc thuyền thương nhân từ các nước phương Tây giao thương đã từng neo đậu nơi này. Khu vực này từng đóng vai trò quan trọng trên bản đồ hàng hải quốc tế ven biển Đông. Muốn được đặt chân tới đảo, bạn phải đi chủ yếu bằng phương tiện tàu cao tốc, hay cano. Bước chân lên đảo, bạn cảm nhận không gian thanh bình vốn dĩ của một ốc đảo tách biệt đất liền. Chẳng ồn ào, chẳng náo nhiệt, xô bồ, cũng chẳng có khói bụi, không khí nơi này quả là trong lành và sạch sẽ.

Đến Cù Lao Chàm, du khách đừng quên việc khám phá biển xanh, cát trắng bao phủ quanh đảo. Hít thở không khí trong lành, ngắm nhìn và thả hồn vào biển khơi quả là tuyệt vời. Tản bộ dọc bãi biển, bạn được hoà vào thiên nhiên, ngâm mình, rồi lại phơi người trên những bãi cát trắng mịn, sạch sẽ.

Điểm tham quan tiếp theo bạn nên ghé ở ốc đảo này là bảo tàng biển. Những hiện vật được trưng bày giúp bạn có được cái nhìn tổng quan về lịch sử hình thành, phong tục truyền thống, lễ hội, sản vật biển… về hòn đảo và con người nơi đây. 

Cùng với đó bạn còn có thể đến thăm Chùa Hải Tạng. Chùa Hải Tạng nằm bên chân núi phía Tây của đảo Hòn Lao, được xây dựng năm 1758. Đây là công trình kiến trúc tôn giáo, tín ngường thờ Phật kết hợp với thờ thánh thần. Nhiều du khách đặt chân ghé thăm Cù Lao Chàm thường chiêm ngưỡng không gian kiến trúc cổ kính này. 

Một địa điểm khác không thể bỏ qua khi đặt chân lên đảo Cù Lao Chàm đó là Giếng cổ Chăm. Nằm tại ngã ba con đường bê tông tại khu dân cư xóm Cấm, kiến trúc cổ xưa Chăm vẫn còn tồn tại đến bây giờ được in hằn trên giếng cổ. Cấu trúc giếng cổ Chăm ở Cù Lao Chàm vẫn có nét tương tự như những kiểu giếng ở Hội An. Đó là hình ống tròn, thành giếng hình tròn, nền giếng hình vuông, ở mỗi góc có một trụ vuông, lòng giếng xây gạch theo kiểu “vành khăn”. Điều đặc biệt của giếng cổ này là nguồn nước lúc nào cũng dồi dào, cho dù tiết trời khô hạn vẫn không bao giờ cạn. 

Chinh phục đảo Cù Lao Chàm, du khách đừng bỏ qua chợ Tân Hiệp. Những đặc sản mang hương vị mặn mòi biển khơi được bày bán nơi đây khá nhiều. Và dĩ nhiên, những loại thực phẩm ấy luôn đạt chất lượng tươi, ngon, thơm, mua về làm quà cho bạn bè và người thân quả là đầy ý nghĩa. Ngoài ra bạn có thể đến thăm Miếu tổ nghề Yến. Miếu tổ nghề Yến được xây dựng vào thế kỷ 19, miếu tổ nghề Yến lập nên để thờ tổ nghề Yến và các vị thần bảo hộ nghề Yến. Cứ vào ngày 10 tháng 3 âm lịch hàng năm, cư dân và những người làm nghề khai thác yến tổ chức cúng rất linh đình để chuẩn bị cho vụ khai thác mới.

Ngoài biển xanh, cát trắng, địa danh cổ kính, du khách sẽ được chiêm ngưỡng sắc màu tô điểm cả một góc trời. Đó là một loài cây có lẽ được xem là “đặc sản” nơi đây, không thể trộn lẫn vào đâu được, cây ngô đồng. Trên các sườn núi phía Tây quanh đảo, loài cây rực rỡ này khoe sắc mỗi độ hạ về.  Giữa cái nắng vàng, trên cành cây khẳng khiu, hoa bắt đầu chớm nụ và nở ngạt ngào. Trên nền trời xanh bao la, màu đỏ rực hoa ngô đồng đẹp ngỡ ngàng. Những du khách lần đầu chứng kiến, chiêm ngưỡng đã không thể nào rời ánh mắt được.

Và cuối cùng sau chuỗi thời gian chiêm ngưỡng địa danh, ngắm nhìn hoa ngô đồng buông sắc, thời điểm này mọi người ai cũng chóng mệt. Và dĩ nhiên, tới lúc bạn phải nạp năng lượng cho bản thân. Đặc sản Cù Lao Chàm cũng chỉ là những món mà biển khơi ban tặng. Nhưng sẽ rất khó tìm ở trên đất liền và thậm chí giá khá đắt đỏ. Trong đó có cua đá, đây là món ăn nhất định phải thử trong chuyến du lịch đến với Cù Lao Chàm. Cua đá có vị thơm, ngọt và mặn của biển khơi. Có nhiều cách chế biến khác nhau, nướng, hấp, xào me, rang muối… Thưởng thức từng miếng thịt của cua, cộng thêm gió biển hiu hiu, nhâm nhi ly bia giữa tiết trời này thì rất là tuyệt với. Ngoài cua đá, du khách cũng nên thử mực một nắng, bào ngư, ốc vú nàng, yến sào… toàn là những món không thể chê vào đâu được.

Mùa hè nắng nóng, giờ chỉ có việc trốn bức xạ mặt trời chói chang ấy bằng việc ghé thăm Cù Lao Chàm. Một tinh thần thoải mái, một sự nhiệt huyết, bởi cuộc đời là những chuyến đi, đi để khám phá. Và dĩ nhiên tới ốc đảo này đừng lấy đi những thứ gì ngoài những bức ảnh và khoảnh khắc đẹp../.