Tơợ thành phố Pleiku, lươy mơ 1 giờ chô ooy thị trấn Ia ly lâng ta mooh đhanuôr coh đâu, pr’zơc năc tươc ooy zr’lụ tọm đác đhâl đhia cha chrih. Tọm đác đhâl đhia n’nâu năc coh zr’lụ cr’noon Vân, thị trấn Ya ly, chr’hoong Chư Păh. Đhanuôr cr’noon Vân dợ đác tọm đác cha chrih n’nâu nưc Jrai Phă căh cậ Ia Ruai.

Truih c’lâng k’tiêc toor tọm đác ch’ngai k’dâng 300 mét, n’leh lâng pr’zớc năc đhăm đhâl bâc cơnh pr’đhang, vil vêy, vuông vêy, la liêm ngoọ cơnh têy acoon manuyh ra pặ coh bâc clang, n’juôih dal lâh 1km coh bơr tơợ toor acoon tọm đác. Ch’lang lêy tơợ dal, đhăm đhâl ty n’nâu năc ngoọ cơnh đhr’nong đong c’roọt ga măc.

Lâh đợ bha lăh đhâl ngoọ cơnh ta ra pặ bâc clang, đợ boọng đhâl đác hoọi pa clooih coh pazêng c’moo ahay công vêy đợ râu liêm la lay, đhị zr’lụ crêê đác hooi pa clooih đhậu tươc 5 mét.

Đhanuôr coh đâu xay moon, manuyh Jrai ăt mamông đhị zr’lụ n’nâu ơy n’năl tươc ooy acoon tọm đác n’nâu tơợ đanh, năc coh l’lăm ahay, tọm đác vêy đác ga măc, bâc ơl n’loong n’cuông bhơi xấc năc bha lăh đhâl n’nâu căh vêy n’leh cơnh xoọc đâu.

Đhâl đhị acoon tọm đác n’nâu năc đhâl bazan vêy u vaih coh k’ức c’moo ahay tu da ding oih dưr rooh coh cr’loọng k’tiêc đhị đhăm k’tiêc dal n’nâu. Xay moon ooy đhr’năng u vaih pazêng bha lăh đhâl bazan cơnh t’nâl, apêê bhrợ bh’rợ khoa học xay moon, pr’đhang âng pazêng đhâl n’nâu năc tu nham thạch gluh tơợ cr’loọng cr’loong da ding oih rooh, xang n’năc crêê hooi ooy đác chrộ xang ađoo dưr coọc, xang n’năc k’rong tâm bhậ t’bâc. Tu cơnh đêêc bhrợ t’vaih râu cr’đooh, ha vooh bâc cơnh, bhrợ ha đhâl n’nâu ta căt bâc c’nặt, bhrợ t’vaih đợ đhâl vêy đợ pr’đhang cơnh xoọc đâu.

Xoọc đâu tọm đác đhâl đhia Gia Lai xoọc dưr vaih muy coh pazêng zr’lụ chụp ảnh pr’hay pa bhlâng âng bâc manuyh kiêng lêy râu liêm pr’hay cha chrih n’nâu, g’đech râu k’uôih âng pazêng zr’lụ du lịch bâc ơl manuyh. Hân đhơ cơnh đêêc, bêl tươc ooy zr’lụ n’nâu, pr’zơc năc zư lêy râu liêm pr’hay coh đâu, căh choom vất n’đoh n’noh căh cậ đợ bh’rợ căh liêm tươc ooy đhâl ty n’nâu đoọng zư lêy râu liêm pr’hay cruung đác âng vel đong coh đâu.

T’mêê đâu, Sở Văn hoá, Thể thao lâng Du lịch Gia Lai ơy ta đang moon xay moon  nâu đoo năc c’kir zr’lụ tọm đác đhâl ty Jrai Phă lâng xay bhrợ cr’noọ bh’rợ zư lêy, ting n’năc đươi dua râu liêm choom crêê cơnh ooy xa nay bh’rợ du lịch.

Coh cr’chăl ha y, tọm đhâl đhia ty n’nâu đh’rưah lâng thuỷ điện Ialy, da ding oih Chư Đăng Ya, đợ crâng hơ ngoo 100 c’moo âng chr’hoong Chư Păh năc bhrợ ha ta mooi p’xoọng bâc zr’lụ tước la lêy cruung đác ga măc bhưah, râu liêm pr’hay âng zr’lụ k’tiêc bhrôông bazan Gia Lai.

Vêy cr’chăl bơơn tươc du lịch ooy đhăm k’tiêc Gia Lai lâng tươc lêy tọm đác đhâl đhia, ta mooi căh muy bơơn lêy râu liêm pr’hay âng cruung đác cha chrih âng acoon tọm đác n’nâu, ting n’năc năc dợ bơơn lêy râu la nguah, crêê cơnh pr’ăt tr’mông âng phố da ding k’coong. Tươc ooy đâu, pr’zơc năc dợ ting ăt đh’rưah lâng cruung đác, k’ruung, tọm đác lâng p’răng, đhí âng crâng k’coong ga măc bhưah. Coh cr’chăl ặt đhị tọm đác lêy đợ bha lăh đhâl la liêm, bơơn xơợng râu ch’ngaach âng cruung đác, xơợng xa nul âng đác hooi lâng lêy p’niên k’tứi cha ơh, họm đhị tọm đác l’ngooi n’nâu năc pr’zơc xơợng râu têêm ngăn, bhui har bâc pa bhlâng./.

Khám phá vẻ đẹp của suối đá đĩa Gia Lai

( Báo Nhân dân)

Nếu Ghềnh đá đĩa ở Phú Yên khiến du khách mê mẩn thì chắc chắn bãi đá đĩa mới phát lộ ở con suối thuộc tỉnh Gia Lai cũng sẽ khiến du khách không khỏi trầm trồ. Những thanh đá lục lăng được sắp xếp đẹp mắt dọc theo con suối dài hơn 1km tại khu vực làng Vân, thị trấn Yaly đang trở thành điểm hẹn kỳ thú thu hút du khách muốn tìm đến check-in. 

Từ thành phố Pleiku, di chuyển khoảng 1 giờ về hướng thị trấn Ia ly và hỏi người dân địa phương, bạn sẽ tới địa điểm suối đá đĩa độc đáo. Suối đá đĩa này thuộc khu vực làng Vân, thị trấn Ia ly, huyện Chư Păh. Người dân làng Vân vẫn gọi con suối độc đáo này là Jrai Phă hoặc Ia Ruai.

Men theo 300 m đường mòn ven con suối, hiện ra trước mắt bạn là bãi đá cổ với những khối đá hình lục giác, tròn vuông được tự nhiên sắp đặt khéo léo thành từng lớp, trải dài hơn 1km hai bên con suối. Nhìn từ trên cao, bãi đá cổ như một tổ ong khổng lồ.

Ngoài những tảng đá được sắp xếp ấn tượng, những khe đá bị dòng nước bào mòn qua năm tháng cũng tạo nên vẻ đẹp riêng cuốn hút, nơi bị bào mòn sâu nhất lên đến 5m.

Người dân địa phương kể rằng, người Jrai sống tại khu vực này đã biết tới dòng suối từ khá sớm, nhưng trước đây, suối nhiều nước, cây cối rậm rạp nên bãi đá cổ này không lộ thiên như ngày nay.

Loại đá tại con suối này là đá bazan được hình thành từ cách đây hàng trăm triệu năm do hoạt động của núi lửa tại vùng đất cao nguyên này. Lý giải về cơ chế hình thành các bãi/mỏ đá bazan cột, các nhà khoa học cho rằng, hình dạng của những cột đá này là do nham thạch phun lên từ núi lửa chảy ra gặp dòng nước lạnh liền bị đông cứng lại, cùng lúc xảy ra hiện tượng ứng lực. Do đó gây nên sự rạn nứt toàn bộ khối nham thạch theo các mạch dọc, ngang, xiên làm cho những cột đá bị cắt thành nhiều khúc, tạo nên những khối đá có hình dạng như hiện nay.

Hiện khu vực suối đá đĩa Gia Lai đang trở thành một trong những điểm đến check-in hấp dẫn của nhiều người mê vẻ đẹp tự nhiên độc đáo, tránh xa ồn ào của những điểm du lịch đông đúc. Tuy nhiên, khi tới thăm địa điểm này, bạn cần chú ý gìn giữ cảnh quan tự nhiên, không xả rác hay tác động xấu lên những khối đá cổ để giữ gìn thắng cảnh của địa phương.

Mới đây, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Gia Lai đã đề nghị xếp hạng di tích địa điểm suối đá cổ Jrai Phă và lên kế hoạch bảo vệ, đồng thời khai thác tiềm năng du lịch hợp lý.

Trong thời gian tới, suối đá đĩa cổ cùng thủy điện Ialy, núi lửa Chư Đang Ya, hàng thông 100 tuổi của huyện Chư Păh sẽ giúp du khách có thêm nhiều trải nghiệm khám phá thiên nhiên hùng vĩ, tươi đẹp của vùng đất đỏ bazan Gia Lai.

Có dịp du lịch vùng đất Gia Lai và ghé thăm suối Đá Đĩa, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp địa chất, địa mạo hết sức độc đáo của con suối mà tại đây, mà còn được tận hưởng khung cảnh yên bình, đậm chất phố núi. Đến nơi đây bạn có thể hòa mình với thiên nhiên, sống suối và nắng gió của đại ngàn. Phút giây ngồi bên suối ngắm nhìn những phiến đá tuyệt đẹp, hít hà không khí trong lành, lắng nghe tiếng suối chảy hay ngắm nhìn lũ trẻ vui đùa, tắm mát giữa lòng suối hẳn bạn sẽ cảm thấy lòng mình dâng lên cảm giác an yên đến tận cùng./.