Vel Mao Sa Phìn ăt coh ta hung, đhị trung tâm chr’val Sà Dề Phìn ch’ngai lâh 5km. Nâu đoo năc đhị ăt ma mông âng lâh 70 pr’loọng đha nuôr, bâc năc đha nuôr Mông. L’lăm đêêc, Mao Sa Phìn ting bơơn lêy năc đhị bha lâng âng z’nươu phiện coh Sìn Hồ. Vêy z’nươu phiện đươi dua, bâc năc đha dhâm c’mâr, pân juih dzợ k’rơ năc ăt đhị nghiện ngập, lơi jợ ruông tông, ha rêê đhuôch ha pân đil.

P’căn Giàng Páo Thìn, muy đha nuôr coh vel Ma Sao Phìn hay cớ. T’ngay n’năc, pân jưih coh vel k’dâng lêy zâp ngai công lêy z’nươu phiện năc pr’zơc. Bêl căh ộm năc apêê đoo ộm a lăc, tu cơnh đêêc bh’rợ ga măc k’tứi coh đong zêng muy pân đil bhrợ têng. Bêl lưch z’nươu ộm, apêê đoo lươt t’tông p’pay âng pr’loọng đong, âng c’bhuh xoọng đơơng pa câl. Đợ n’nâu a hay bơơn cán bộ xay truih, đơơng âng ma nưih nghiện lươt cai nghiện, đoọng tơơm t’mêê đoọng choh xăl ha z’nươu phiện, tu cơnh đêêc pr’ăt tr’mông âi la lua tr’xăl la lay.“Cán bộ công an, xang năc chính quyền bâc c’moo đâu pa bhlâng k’rang liêm ghit, xay truih p’too moon ooy râu căh liêmcrêê âng z’nươu phiện, âng ma túy, đha nuôr vel công âi xơợng đươi, đợ apêê nghiện năc âi tộ lươt cai nghiện, xang năc ộm z’nươu n’lơơng, đăn đâu đha nuôr vel zi công k’rêêm loom tu yêm têêm vel đong.”

Đoọng k’zệ lơi ma túy, zooi đha nuôr tr’xăl c’năl, tr’xin t’bil ha ul pa xiêr đha rưt, năc đươi vêy apêê cán bộ đoàn thể, pa bhlâng năc c’bhuh công an chr’val. Xang bêl vêy chủ trương âng chr’val, zâp cán bộ công an năc muy cha năc buôn lươt p’too moon tươc zâp vel, t’cóo zâp p’loọng đong p’too moon đha nuôr ký gr’hoot moon căh lâng z’nươu phiện. Trung tá Lò Văn Xương, Trưởng Công an chr’val Sà Dề Phìn chr’hoong Sìn Hồ đoọng năl:“Azi âi xiêr tươc ting đong đoọng p’too moon đha nuôr năc pa dưr dal loom rơơt, xay truih apêê ngai bhrợ lêt. Đha nuôr ma năl zư lêy cr’van âng đay, pa dưr loom zêl lơi ma túy đoọng bơơn năl ngai chrih, vêl c’leh pa câl, câl ma túy coh vel đong. Đhị cr’chăl xay bhrợ cơnh đêêc năc râu dưr vaih bâc apêê môp lêt công bơơn t’păt, đợ apêê nghiện công bơơn đơơng lươt cai.”

Tơợ muy chr’val bhrơợng ooy ma túy lâng bil yêm têêm vel đong âng chr’hoong, đươi ooy râu moot bhrợ rơợng âng pa zêng hệ thống chính trị, 3 c’moo đăn đâu, chr’val Sà Dề Phìn doó vêy ngai nghiện t’mêê. Xooc vel đong năc dzợ 5 cha năc nghiện z’nươu phiện bâc năc zêng ma nưih t’cooh. Coh vel đong công doó dzợ vêy đhr’năng pa câl, zư đơc ma túy cơnh l’lăm a hay…

T’cooh Sùng A Dờ, Bí thư Đảng ủy chr’val Sà Dề Phìn, chr’hoong Sìn Hồ bhui har moon: Xang bele vêy c’bhuh công an chính quy chô, cấp ủy, chính quyền chr’val pa bhlâng bhrợ rơợng bh’rợ k’zệ lơi ma túy. Cán bộ công an chr’val năc bha lâng, chô k’đhơợng xay ting vel đoong pa zum lâng apêê đoàn thể coh vel tươc ting pr’loọng đong vêy ma nưih nghiện, p’too moon zooi ma nưih nghiện ma túy lươt cai. ĐH’rưah lâng c’bhuh công an công bơơn năl, ch’mêêt ley lâng gung dưr cơnh lâng apêê ngai pa câl ma túy:“Đhị cr’chăl công an chính quy chô ooy chr’val l’lăm năc công bơơn lêy bh’rợ chuyên môn âng công an chính quy năc chr’năp. Apêê đoo ay moon đoọng ha đảng ủy bhrợ pa dưr đợ kế hoạch, bhrợ pa zum xay truih ooy ma túy tươc đha nuôr. Đhị đhr’năng la lua xooc đâu năc công lêy bơơn pa xiêr bh’rợ pa câl ma túy./.”

Người Mông Sà Dề Phìn xây cuộc sống mới
                      Khắc Kiên

     Xã vùng cao Sà Dề Phìn, huyện biên giới Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu một thời từng được coi là "vùng đất chết".  Bà con nơi đây coi cây thuốc phiện là cây xóa đói giảm nghèo, nhưng khi trồng, đói nghèo không giảm , mà còn khiến nhiều gia đình lâm vào cảnh tan nát, bởi các hệ lụy về tệ nạn xã hội. Với sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy, chính quyền địa phương và việc huy động sức mạnh tổng hợp của toàn dân trong tham gia phòng, chống tội phạm, nhất là tội phạm về ma túy, giờ đây, Sà Dề Phìn đã thực sự đổi khác. Bà con hiểu về tác hại của ma túy và tránh xa "Con ma" vô hình này.

      Bản Mao Sa Phìn nằm lọt thỏm trong thung lũng, cách trung tâm xã Sà Dề Phìn hơn 5km, là nơi cư trú của hơn 70 hộ dân, chủ yếu là đồng bào dân tộc Mông. Trước đây, Mao Sa Phìn từng được coi là "thánh địa" của thuốc phiện ở Sìn Hồ. Có thuốc phiện sử dụng, đa phần thanh niên, đàn ông trong độ tuổi lao động đắm chìm trong cơ mê nàng tiên nâu, bỏ mặc ruộng, nương cho phụ nữ.

     Bà Giàng Páo Thìn, một người dân ở bản Ma Sao Phìn nhớ lại: Ngày ấy, đàn ông trong bản hầu như ai cũng coi thuốc phiện là bạn. Khi không hút họ lại uống rượu, nên việc lớn, việc bé trong nhà đều do một tay chị em gánh vác. Khi hết thuốc hút, họ thường trộm cắp đồ dùng của gia đình, của hàng xóm mang bán, nên an ninh trật tự rất phức tạp. Sau này được cán bộ tuyên truyền, đưa người nghiện đi cai nghiện, cho cây mới để trồng thay thế cây thuốc phiện, nên cuộc sống đã thực sự đổi khác: “Cán bộ công an, rồi chính quyền mấy năm nay rất sát sao với việc, tuyên truyền về tác hại của thuốc phiện, của ma túy, dân bản cũng đã chấp hành, những người nghiện thì chấp hành đi cai, rồi uống thuốc này khác, gần đây dân bản chúng tôi cũng yên tâm vì an ninh trật tự được bảo đảm”.

      Để đẩy lùi  ma túy, giúp người dân thay đổi nhận thức, từng bước xóa đói giảm nghèo, công lớn phải kể đến những cán bộ đoàn thể, đặc biệt là lực lượng công an xã, bản. Sau khi có chủ trương của xã, mỗi cán bộ công an là một tuyên truyền viên về từng bản, gõ cửa từng hộ gia đình vận động người dân ký cam kết nói không với thuốc phiện. 

Trung tá Lò Văn Xương, Trưởng Công an xã Sà Dề Phìn, huyện Sìn Hồ cho biết: Chúng tôi đã xuống từng nhà để tuyên truyền vận động bà con nhân dân là nêu cao tinh thần cảnh giác, tố giác tội phạm. Bà con tự bảo vệ tài sản và nêu cao tinh thần phòng chống ma túy để phát hiện những trường hợp lạ, đối tượng có dấu hiệu mua bán ma túy trên địa bàn. Qua quá trình triển khai như vậy thì sự gia tăng của tội phạm cũng được kiềm chế, những người nghiện cũng được đưa đi cai dần”.

      Từ một xã điểm nóng về ma túy và mất an ninh trật tự của huyện, nhờ sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, 3 năm trở lại đây, xã Sà Dề Phìn không phát sinh người nghiện mới. Hiện địa phương chỉ còn 5 người nghiện thuốc phiện và chủ yếu là người già. Trên địa bàn cũng không còn tình trạng mua bán, tàng trữ chất ma túy như trước đây...

     Ông Sùng A Dờ, Bí thư Đảng ủy xã Sà Dề Phìn, huyện Sìn Hồ vui mừng chia sẻ: Sau khi có lực lượng công an chính quy về, cấp ủy, chính quyền xã rất quyết liệt trong việc đẩy lùi ma túy. Cán bộ công an xã là nòng cốt, về phụ trách từng bản để phối hợp với các đoàn thể ở bản đến từng gia đình có người nghiện, động viên giúp đỡ người nghiện ma túy đi cai. Đồng thời, lực lượng công an cũng nắm bắt, sàng lọc và đấu tranh với các đối tượng buôn bán ma túy. “Qua thời gian công an chính quy về xã trước hết là cũng thấy được tác phong, chuyên môn của công an chính quy là cơ bản. Họ đã tham mưu được cho đảng ủy xây dựng những kế hoạch, tổ chức phối hợp tuyên truyền về ma túy tới người dân. Qua thực tế hiện nay thì cũng thấy là hạn chế tốt được tình trạng buôn bán ma túy.”

      Nhờ sự quan tâm vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sau nhiều năm lạc lối trong men say thuốc phiện, giờ đây đồng bào các dân tộc Sà Dề Phìn đã yên tâm lao động sản xuất, phát triển kinh tế, từng bước giảm nghèo bền vững, xây dựng quê hương./.