Đhanuôr đhị  vel Giàn Bí, chr’val da ding ca coong Hoà Bắc, chr’hoong Hoà Vang, thành phố Đà Nẵng tợơ đanh a hay ơy loih lâng ma nuyh t’cooh Bùi Văn Siêng ta luôn tước zập pr’loọng đoọng xay moon, t’pâh đhanuôr bhrợ têng ta nih bh’rợ zêl, cha groong pr’luh Covid-19. Dzợ hay, bêl chr’val Hoà Bắc xay bhrợ tiêm vaccine cha groong Covid-19 đoọng ha đhanuôr, bấc đhanuôr dzợ k’rang, căh kiêng tiêm. Cơnh đếêc, t’cooh Siêng nắc đh’rưah lâng nhân viên y tế lâng cán bộ vel tước zập pr’loọng đoọng xay moon đhanuôr năl ooy rau liêm choom âng bhiệc tiêm vaccine cha groong Covid-19, zư lêy c’rơ c’la đay lâng ma nuyh đong đay. Cơnh lâng ngai căh ơy năl ghit nắc t’cooh Siêng tước 2, 3 chu… lâng đoọng đhanuôr tin rau âng đay moon, t’cooh Siêng nắc đh’rưah lâng cán bộ tình nguyện tiêm lalăm. Tợơ bêl dzợ k’rang vaccine, tước nâu kêi ơy ting pâh tiêm cha groong pr’luh zập. Choom moon, đươi vêy ting moọt bhrợ bhrợơng c’rơ âng chính quyền lâng rau zooi bhrợ lưch loom âng k’bhuh cán bộ vel, chr’val, coh đếêc vêy chr’năp âng pazêng ma nuyh cơnh t’cooh Siêng ha dợ tợơ tợơp vaih pr’luh tước nâu kêi, chr’val Hoà Bắc nắc chr’val vêy muy a năl đhị thành phố Đà Nẵng doó ngai bọo Covid-19. Căh muy pa zay coh bh’rợ zêl, cha groong pr’luh, t’cooh Bùi Văn Siêng dzợ ta luôn bhrợ xr’mir coh zập  bh’rợ âng vel, chr’val. Bêl vel đong xay bhrợ cr’nọo bh’rợ âng k’tiếc k’ruung đăh bhrợ têng vel bhươl t’mêê, t’cooh tợơp cher đoọng k’tiếc bhrợ ta bhưah c’lâng. Ting lêy tợơ t’cooh, đhanuôr coh vel nắc tợơ ting bhrợ. Pr’lọong đong n’đoo lưm k’đhap zr’năh, tr’vay tr’lin nắc zêng tước lưm t’cooh đoọng t’cooh xay moon, pa too pa choom đoọng, bhlêh lơi rau căh liêm coh pr’loọng đong. T’cooh Bùi Văn Siêng xay moon, kiêng đoọng ha đhanuôr tin đươi, ting xợơng ha đay nắc lalăm, c’la đay lêy tợơp bhrợ zập  bh’rợ lalăm: “A đay nắc lêy tợơp bhrợ zập  bh’rợ, vêy cơnh đếêc nắc xay moon đoọng ha pêê xợơng. Vêy rau căh liêm coh đhanuôr nắc t’cooh đh’rưah lâng chính quyền đoọng chroi k’rong boóp p’rá. A cu cung t’luôn xay moon đhanuôr nắc đoàn kết, ặt tớt ta nih liêm, tr’zooi bêl lưm k’đhap zr’năh.”

        Bêl a hay nắc đha đhâm c’mor xung phong bêl zêl a rọp Mỹ, t’cooh Đinh Văn Nhôm, ma nuyh Cơ Tu đhị vel Phú Túc, chr’val Hoà Phú, chr’hoong Hoà Vang ta luôn pa dưr dal c’rơ tợơp bhrợ têng zập bh’rợ crêê cơnh lâng chr’năp âng manuyh bộ đội Ava Hồ. T’cooh Nhôm truih, ơy chô hoà bình têệm ngăn, t’cooh bơơn Nhà nước đoọng lướt học đhị chr’hoong Nam Giang, tỉnh Quảng Nam tước c’moo 1980 nắc chô ooy Hoà Phú, bhrợ cán bộ chr’val, xang đếêc nức bhrợ Trưởng vel Phú Túc. Bêl đếêc, đhanuôr Cơ Tu coh đâu zêng lưm k’đhap đha rựt, j’niêng cr’bưn dzợ bấc rau căh ta nih liêm. Tu cơnh đếêc, t’cooh Nhôm ta luôn pa chăp, pa hay cơnh bhrợ đoọng vel đong choom ha dưr, đha nuôr z’lâh đha rựt. Coh 14 c’moo bhrợ cán bộ vel, Phó Bí thư Chi bộ vel 2 nhịêm kỳ, xang nắc 10 c’moo bhrợ trưởng vel… lâng nâu kêi, t’cooh đhưr ặ, t’cooh chô  bhrợ đhanuôr, t’cooh zêng pa dưr dal c’rơ chr’năp âng đay. T’cooh nắc muy coh pazêng ma nuyh tr’nợơp tơợp prươh crâng choh ha roo lâng bhrợ ruông coh k’tiếc Hoà Phú; xang nắc đh’rưah lâng đhanuôr choh crâng, băn bh’năn… k’rang lêy pr’ặt tr’mông. Căh muy pa zay bh’rợ âng k’tiếc k’ruung, bh’rợ âng vel, t’cooh nắc dzợ đâh ting cher đoong k’tiếc bhrợ t’vaih c’lâng pa zưm têy bhrợ têng vel bhươl t’mêê. T’cooh Đinh Văn Nhôm xay moon: “Apêê buôn moon, cán bộ bhrợ lalăm, đhanuôr ting bhrợ t’tun căh cợ nắc đảng viên bhrợ lalăm, đhanuôr vêy tin đươi ha đay. Nắc cơnh bhrợ têng vel bhươl t’mêê. Pr’loọng đong cu cung ơy cher đoọng k’zệt mét vuông k’tiếc lâng tơơm chr’noh, vêy cơnh đếêc năc vêy c’lâng lướt, ha dang ng’chợơ k’tiếc nắc tợơ k’tiếc đoọng nhà nước bhrợ. Ting pâh bh’rợ xã hội, zập đoo t’ngay cung bhrợ đhơ thứ 7, chủ nhật cung bhrợ, t’pâh đhanuôr pa bhrợ ta têng.”

        T’cooh Nhôm moon, nắc k’zệt c’moo hay, t’cooh lưch loom bhrợ têng bh’rợ âng vel bhươl, bh’rợ âng k’tiếc k’ruung nắc đươi vêy k’điêl zay, bhrợ têng zập bh’rợ tr’nêng âng đong xang, tang leh. Ha dơ jpa căh Trần Thị Liên, k’điêl t’cooh Đinh Văn Nhôm nắc cung xợơng ngăn loom bêl bơơn tr’pác bh’rợ lâng k’dic đay: “A đoo bhrợ cán bộ vel vêy ta đoọng 300, 500 r’bhầu đồng, lalăm a hay nắc bhrợ thôn đội, trưởng vel, đhơ đhơ rau ađoo cung vêy bhrợ ha dợ căh vêy zên ốt. Acu nắc k’rang bhrợ lưch tợơ bh’rợ ha rêê ha lai, choh crâng, b’băn r’rơơi, lưch muy a cu bhrợ, đớc đoọng ha đoo bhrợ têng bh’rợ xã hội.”

        Căh muy zr’lụ da ding ca coong Hoà Vang, thành phố Đà Nẵng nắc đhị da ding ca coong k’tiếc Quanngr cung vấc pazêng apêê lưch loom tu đhanuôr vel bhươl. Nắc đoo t’cooh B’riu Pố đhị chr’val Lăng, chr’hoong Tây Giang, ma nuyh bơơn ta moon năc bhua sâm ba kich. Cah muy pa zay bhrợ têng, pa dưr ca van tợơ tơơm za nươu, zooi đhanuôr Cơ Tu z’lâh k’đhap đha rựt, t’cooh B’ríu Pố nắc dzợ muy ta nih liêm đăh zay học lâng ting pa choom cơnh Ava Hồ, bơơn đhanuôr lưch loom chăp hơnh. Căh cợ nắc t’cooh Y Kông đhị  vel Tống Cói, chr’val Ba, chr’hoong Đông Giang đhơ lâh 90 c’moo nắc a đoo cung dzợ pa zay ca cooch ba boọc, zư lêy chr’năp văn hoá âng đhanuôr Cơ Tu lâng pa choom cớ ha lang t’tun bhrợ pa dưr… Xang nắc t’cooh Bhling Hạnh đhị chr’hoong Nam Giang, đhơ t’cooh đhdr ha dợ cung pa zay chếêc lêy, k’rong đớc zập tr’cọ x’nưl ty đanh âng ma nuyh Cơ Tu… T’cooh Phan Việt Cường, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Nam đoọng năl: Dzợ bấc pazêng apêê t’cooh t’ha chr’năp liêm coh pa dưr pr’ặt tr’mông, ta bil ha ul pa xiêr đha rựt, bhrợ têng vel bhươl t’mêê, bhrợ pa dưr khối đại đoàn kết pazêng acoon coh lâng zư lêy, pa dưr chr’năp văn hoá ty đanh âng acoon coh đay: “Cr’chăl a hay, a zi nắc ơy k’rang bấc rau chính sách zooi đoọng ha pêê t’cooh t’ha, trưởng vel. Zập c’moo, a zi nắc zêng lưm mặt apêê nâu, đoọng xợơng boóp p’rá, cr’nọo cr’niêng âng apêê. A zi nắc xay moon dal c’rơ chr’năp âng apêê t’cooh bhươl, trưởng cr’noon, ma nuyh vêy chr’năp ma bhuy coh vel bhươl đhị apêê chr’hoong da ding ca coong. Apêê nắc ma nuyh zooi đoọng ha chính quyền xay bhrợ apêê Nghị quyết tước lâng pr’ặt tr’mông âng đhanuôr, cơnh: pa xiêr đha rựt đanh mâng, k’đhợơng, zư lêy crâng, pay bhrợ cr’van đác, cr’van crâng, pa đớp đoọng súng chr’răh, zêl, cha groong pr’luh Covid-19… lâng bấc c’lâng xa nay lơơng ha dợ ha dang căh vêy k’bhuh t’cooh t’ha, trưởng vel nắc zập c’lâng xa nay k’đhap đoọng tước đhanuôr.”/.

Người cao tuổi, điểm tựa của bà con dân làng

PV/VOV-Miền Trung

Tuổi cao nhưng không ít những người cao niên đồng bào dân tộc Cơ Tu ở Quảng Nam- Đà Nẵng vẫn tiên phong trong các phong trào phát triển kinh tế, xóa đói, giảm nghèo. Họ cũng là cầu nối đưa chủ trương, chính sách của Đảng đến bà con, tích cực tham gia các hoạt động xã hội, đem lại sự bình yên cho thôn bản. Nhân Ngày Quốc tế Người cao tuổi 1/10 năm nay, mời bà con và các bạn cùng gặp gỡ những “điểm tựa” của bà con dân làng nơi vùng núi Quảng Nam-Đà Nẵng

Bà con ở thôn Giàn Bí, xã miền núi Hòa Bắc, huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng lâu nay đã quen với hình ảnh già làng Bùi Văn Siêng thường đến từng nhà để tuyên truyền, vận động bà con thực hiện nghiêm các biện pháp phòng chống dịch bệnh Covid-19. Còn nhớ, khi xã Hòa Bắc triển khai tiêm vaccine phòng Covid-19 cho người dân, nhiều bà con e ngại, né tránh tiêm chủng. Vậy là già Siêng lại cùng nhân viên y tế và cán bộ thôn lặn lội đến từng nhà để nói chuyện, giải thích cho bà con hiểu về tác dụng của việc tiêm vaccine phòng Covid-19, bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình. Trường hợp bà con  chưa thông suốt tư tưởng, già Siêng lại đến lần 2, lần 3…Và để bà con tin những điều mình nói, già Siêng cùng cán bộ thôn tình nguyên tiêm trước. Từ chỗ lúc đầu còn e ngại vaccine, đến nay bà con đã tham gia tiêm phòng đầy đủ. Có thể nói, nhờ sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền và sự hỗ trợ đắc lực của đội ngũ cán bộ thôn, xã, trong đó có vai trò tích cực của những người như già Siêng mà từ đầu đợt dịch đến nay, Hoà Bắc là xã duy nhất ở thành phố Đà Nẵng chưa ghi nhận trường hợp mắc Covid-19 nào. Không chỉ tích cực trong công tác chống dịch, già Bùi Văn Siêng còn luôn gương mẫu trong các hoạt động của thôn, xã. Khi địa phương triển khai Chương trình quốc gia  xây dựng nông thôn mới, ông tiên phong hiến đất mở đường giao thông. Noi gương ông, bà con trong thôn cũng bắt chước làm theo. Gia đình nào trong thôn gặp khó khăn hay có chuyện bất hòa đều tìm đến nhờ ông tư vấn, hòa giải. Già làng Bùi Văn Siêng bộc bạch, muốn để bà con tin tưởng, nghe theo, trước hết bản thân mình phải gương mẫu: “Mình phải gương mẫu, mẫu mực mới nói họ nghe. Có mâu thuẫn trong dân thì già làng phải đến cùng chính quyền để xây dựng, góp ý. Mình cũng thường xuyên tuyên truyền bà con nhân dân phải đoàn kết trong bản làng, giúp đỡ lẫn nhau khi gia đình gặp khó khăn, hoạn nạn”

Từng là cựu thanh niên xung phong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, ông Đinh Văn Nhôm, người Cơ Tu ở thôn Phú Túc, xã Hoà Phú, huyện Hoà Vang luôn nêu cao tinh thần tiên phong và phẩm chất tốt đẹp của người lính cụ Hồ. Ông Nhôm kể, hòa bình lập lại, ông được Nhà nước cho đi học ở huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam, đến năm 1980 thì trở về quê hương Hòa Phú, làm cán bộ xã, sau đó làm Trưởng thôn Phú Túc. Thời ấy, bà con Cơ Tu quê ông hầu hết nghèo khó, lại bị trói buộc bởi nhiều hủ tục lạc hậu. Vì thế, ông Nhôm luôn trăn trở, làm sao để quê hương phát triển, bà con quê ông bớt đói nghèo. Suốt 14 năm làm cán bộ thôn, Phó Bí thư Chi bộ thôn 2 nhiệm kỳ, rồi 10 năm trưởng thôn… và nay ở tuổi xế chiều, trở về làm phó thường dân, ông đều nêu cao vai trò tiên phong, gương mẫu. Ông là một trong những người đầu tiên khai hoang đồi núi, đưa cây lúa nước vào trồng trên đất Hòa Phú; rồi cùng bà con tham gia trồng rừng, chăn nuôi gia súc, gia cầm...phát triển kinh tế. Không chỉ tích cực việc nước, việc làng, ông Nhôm còn sẵn lòng hiến đất để mở đường chung tay xây dựng nông thôn mới. Ông Đinh Văn Nhôm trải lòng: “Họ thường nói cán bộ đi trước, làng nước đi sau hay nói cách khác đảng viên làm trước thì dân mới tin tưởng nghe theo mình chứ. Chẳng hạn như xây dựng nông thôn mới, để người dân hiến đất mở đường, thì bản thân mình phải làm trước. Gia đình tôi cũng hiến mấy chục mét vuông đất và cây cối như mít, cau…có vậy mới có đường, chứ mình tiếc không cho đất thì lấy chi nhà nước làm. Tham gia công tác xã hội cứ đi ngày một, thứ Bảy, Chủ nhật chi cũng đi hết, vận động nhân dân làm ruộng, dọn vệ sinh, cày bừa, làm lúa…nhắc từng hộ một, nói để dân thấu hiểu để họ nghe. Làm cán bộ thôn mà không đôn đốc, nhắc nhở là không được”

Ông Nhôm tâm sự, sở dĩ mấy chục năm qua, ông toàn tâm, toàn ý cho việc làng, việc nước là nhờ có người vợ tần tảo, cáng đáng việc nhà và thường xuyên động viên ông tham gia công tác xã hội. Còn bà Trần Thị Liên, vợ ông Đinh Văn Nhôm thì luôn cảm thấy hạnh phúc vì được san xẻ gánh nặng gia đình để chồng yên tâm cống hiến cho quê hương, bà con dân làng: “Mới đây làm cán bộ thôn còn có 300, 500 ngàn đồng chứ hồi trước ông làm thôn đội, trưởng thôn, làm cái chi cũng  không có đồng mô hết. Mình làm rẫy, làm rừng, chăn nuôi, lo toan việc nhà để ổng yên tâm làm công tác xã hội.”

Không riêng vùng miền núi Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng ở vùng cao xứ Quảng có rất nhiều những tấm gương già làng hết lòng vì bà con thôn bản. Đó là già làng B’riu Pố ở xã Lăng huyện vùng cao Tây Giang, người được mệnh danh là Vua sâm Ba Kích. Không chỉ tiên phong phát triển mô hình trồng cây dược liệu, giúp bà con Cơ Tu đẩy lùi đói nghèo, già B’riu Pố còn là tấm gương sáng về học và làm theo Bác, được bà con hết lòng kính phục, yêu mến. Hay như già Y Kông ở thôn Tống Cói, xã Ba, huyện Đông Giang đã ở tuổi 90 vẫn miệt mài với việc chế tác, gìn giữ “gia tài” văn hóa truyền thống của người Cơ Tu để trao truyền cho các thế hệ tương lai…. Rồi già Bling Hạnh ở huyện Nam Giang, tuổi cao, sức yếu nhưng vẫn cất công tìm kiếm, sưu tầm các loại nhạc cụ truyền thống của người Cơ Tu… Ông Phan Việt Cường, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Nam cho biết: Còn rất nhiều những gương sáng người cao tuổi trong phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới,  xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc và gìn giữ, bảo tồn, phát huy giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc mình: “Thời gian qua chúng tôi rất quan tâm các chính sách hỗ trợ người cao tuổi, già làng, trưởng bản. Hàng năm chúng tôi đều tổ chức gặp mặt, lắng nghe ý kiến, tâm tư của họ. Chúng tôi đánh giá rất cao người cao tuổi, già làng, trưởng bản ở các huyện miền núi. Họ là cánh tay đắc lực hỗ trợ chính quyền để triển khai các Nghị quyết đến đời sống nhân dân như: giảm nghèo bền vững, quản lý, bảo vệ rừng, khai thác khoáng sản, giao nộp vũ khí, phòng chống dịch bệnh Covid-19…và nhiều chủ trương khác mà nếu không có đội ngũ người cao tuổi, già làng, trưởng bản thì khó đến được với nhân dân”

  Ảnh: Báo Quảng Nam & Báo Đà Nẵng