Bhrợ têng cơnh râu moon pachoom âng ava Hồ “Thương binh khuých goo hân đhơ cơnh đêếc doọ ta lơi”, thương binh Trần Quốc Toản, chr’val Phú Vĩnh, thị xã Tân Châu, tỉnh An Giang xang bêl chô đắh bộ đội nắc ơy bhrợ paliêm đợ râu lưm zr’nắh k’đhạp, t’bhlâng pa bhrợ ta têng. Đợ râu t’bhlâng nâu cắh mưy zúp đoọng ha t’coóh dưr zi’lấh bhrợ têng cha k’van ha c’la đay, nắc dzợ vêy pr’đơợ zúp đoọng bấc đồng đội dưr zi’lấh đha’rứt.

Cr’chăl đâu lấh 30 c’moo, xang bêl bhrợ têng xang bh’rợ quốc tế, t’coóh Trần Quốc Toản dưr chô ooy vel đông đhị chr’val Phú Vĩnh, thị xã Tân Châu, tỉnh An Giang lâng lêy m’bứi a’chặc a’rang đợc lơi cóh chiến trường k’tiếc k’ruung pr’zợc Campuchia. Đợ t’ngay tr’nơợp chô ooy vel đông, t’coóh lưm bấc râu zr’nắh k’đhạp, pr’đươi cr’van cắh váih, mưy vêy m’bứi k’tiếc, lâng t’mêê bơơn k’điêl nắc pr’ắt tr’mung zr’nắh k’đhạp lấh mơ.

Hân đhơ cơnh đêếc, lâng râu t’bhlâng bhrợ âng mưy manứih lính, cắh ha mơ ặt zâng lâng râu zr’nắh k’đhạp, thương binh ¾ Trần Quốc Toản nắc dzợ bấc cr’noọ bh’rợ p’zay bhrợ têng cha. Đoọng têêm ngăn pr’ắt tr’mung pr’loọng đông, t’coóh Toản nắc ơy xăl bhrợ bấc bh’rợ bhrợ têng cha, tơợ bhiệc chóh ha’roo xăl băn a’xiu tra lâng pr’lứch hơơn nắc chóh bhơi k’tang băn k’roóc r’rứah, băn k’roóc m’ma... k’tiếc doọ bhrợ ta u loom manứih vêy p’zay bhrợ têng, tu vêy k’rong bhrợ têng cha, tơợ 2, 3 công k’tiếc tr’nơợp, tước đâu t’coóh nắc ơy vêy pr’đươi cr’van nắc 30 công ruộng lâng k’roóc k’ha riêng p’nong, zâp c’moo pr’loọng đông pachô k’dâng 200 ực đồng, tu cơnh đêếc, pr’ắt tr’mung pr’loọng đông ta clơ lấh mơ. T’coóh Trần Quấc Toản moon: “Lướt bộ đội xang nặc chô bơơn k’điêl, k’căn k’conh đoọng m’bứi k’tiếc, pr’ắt tr’mung cung zr’nắh bhlâng tu dzung cu cung khuých, lêy nắc bul mưy đắh dzung, lướt vốch zr’nắh k’đhạp hân đhơ cơnh đêếc nắc cung t’bhlâng bhrợ, zr’nắh bhlâng. Bấc c’moo băn a’xiu tra tước đâu, pr’ắt tr’mung cung z’zăng lấh mơ, cung vêy râu chấc đợc.”

Tơợ bêl vêy bơơn pr’ắt tr’mung têêm ngăn, t’coóh Toản nắc ơy vêy pr’đơợ zúp đoọng zâp pr’loọng lưm tr’mung zr’nắh k’đhạp cóh vel đông. Xoọc đâu, t’nooi k’roóc âng t’coóh nắc ơy vêy lấh 200 p’nong. Đợ k’roóc nâu t’coóh zư đớc cóh c’roọl 16 p’nong, dzợ ha mơ nắc t’coóh zooi zúp đoọng ha zâp hội viên cựu chiến binh lâng pr’loọng đha’rứt cóh vel đông.

Lâng c’lâng bh’rợ pa’câl k’roọc m’ma chroót đoọng doọ pay lãi, t’coóh Toản nắc pazao đoọng ha zâp pr’loọng nâu t’bhlâng dưr zi’lấh đha’rứt. Lâng kinh nghiệm c’la đay đắh bhiệc xăl bh’năn băn tơợ a’xiu tra lâng chóh ha’roo chóh bhơi k’tang băn k’roóc, cựu chiến binh Trần Quốc Toản nắc ơy zúp đoọng liêm choom ha bấc pr’loọng bhrợ têng bh’rợ nâu. Tước đâu vêy lấh 50 pr’loọng cựu chiến binh, pr’loọng đha’rứt, đăn đha’rứt, pr’loọng lưm tr’mung zr’nắh k’đhạp bơơn độp râu zooi zúp k’roóc m’ma tơợ t’coóh Toản. Ooy đâu nắc ơy vêy k’dâng 20 pr’loọng dưr zi’lấh đha’rứt, tự bhrợ t’váih zên doọ dzợ lêy câl k’roóc chroót tr’xin.

Nắc cơnh pr’loọng đông cựu chiến binh Trần Văn Hồng cóh vel Phú An A, chr’val Phú Vĩnh, thị xã Tân Châu bêl l’lăm ahay bhrợ ruộng lâng bhrợ têng thợ hồ pr’ắt tr’mung zr’nắh k’đhạp bhlâng, tu vêy t’coóh Toản zooi zúp k’roóc lâng bh’rợ pa’câl doọ dáp lêy lãi, tơợ c’moo 2013 t’coóh Hồng nắc lêy băn k’roóc, tước đâu pr’ắt tr’mung pr’loọng đông têêm ngăn. T’coóh Trần Văn Hồng xay moon: “Bêl ahay lướt bhrợ ruộng, bhrợ hồ, lêy t’coóh t’ha nắc vêy bơơn a’dêy Toản đoọng k’roóc đoọng băn xang nặc bêl pa’câl k’roóc nắc vêy chroót, bấc c’moo đâu băn k’roóc nắc lêy z’zăng lấh mơ l’lăm ahay. 2, 3 c’moo pazao đoọng mưy chu nắc cung bơơn mơ 20 ực đồng. Ha dợ c’moo đâu nắc 2 p’nong đăn tết pazao đoọng nắc cung bơơn mơ 30 ực đồng.”

T’coóh Lê Thanh Tùng, Phó Chủ tịch UBND chr’val Phú Vĩnh, thị xã Tân Châu đoọng năl, bhiệc t’coóh Toản zooi zúp đoọng k’roóc m’ma ting c’lâng bh’rợ pa’câl doọ pay lãi, lâng pachoom đoọng kinh nghiệm, bhiệc băn bhrợ, zúp padưr pr’ắt tr’mung t’mêê đoọng ha đợ pr’loọng zr’nắh k’đhạp, tơợ đêếc apêê nắc vêy pa’xoọng zên, dưr zi’lấh đha’rứt nắc đoo bhiệc chắp hơnh bhlâng: “Lâng chr’val Phú Vĩnh vêy bấc bh’rợ, hân đhơ cơnh đêếc nắc chr’nắp lấh mơ nắc bh’rợ tr’nêng âng anoo Toản. Râu liêm choom âng bh’rợ băn k’roóc âng anoo Toản ting t’ngay ting bơơn bhrợ t’bhứah, lâng cung bhrợ padưr pr’ắt tr’mung ha đhanuôr, pa’xoọng zên bơơn bhrợ, chrooi pa’xoọng padưr pr’ắt tr’mung âng đhanuôr, lấh mơ nắc hội viên hội cựu chiến binh cung cơnh zâp pr’loọng đha’rứt lâng đăn đha’rứt lơơng.”

T’coóh Trần Quốc Toản đoọng năl, ađay nắc mưy manứih lính, năl gít râu zr’nắh k’đhạp âng manứih bộ đội bêl chô, bhiệc bhrợ cha zr’nắh k’đhạp ha cơnh, ta’bhứch ha cơnh... Lâng mưy cr’noọ nắc bhrợ ha cơnh đoọng t’bhứah t’bấc k’roóc xang nặc t’bhứah vel đông đoọng zooi zúp đhi noo đồng đội lâng zâp pr’loọng đha’rứt nắc râu bhui har yêm loom âng t’coóh: “Xoọc đâu đhanuôr pay băn k’roóc âng cu nắc k’dâng tước 50 pr’loọng, hân đhơ cơnh đêếc, đợ apêê zi’lấh đha’rứt vêy râu cha râu đợc nắc mơ 20 pr’loọng. Râu cr’noọ bh’rợ âng cu nâu a’tốh nắc t’bhứah pa’xoọng lấh mơ, nắc ơy lêy zúp đhanuôr cóh chr’val, hadang đhanuôr cóh chr’val đăn đâu moon zr’nưm nắc cóh thị xã nâu zr’nắh k’đhạp, ngai câl k’roọc zâp cơnh nắc acu zêng zooi zúp đoọng padưr pa’xớc.”

Tinh thần t’bhlâng p’zay bhrợ têng cha, taluôn liêm ta’níh zooi zúp đợ apêê lưm pr’ắt tr’mung zr’nắh k’đhạo cắh pr’đoọng lấh ađay âng thương binh ¾ nắc ơy păr dzang, lâng đợ apêê bơơn độp râu zooi zúp tơợ thương binh Trần Quốc Toản nắc ơy vêy pa’xoọng pr’đơợ k’rang lêy padưr pa’xớc pr’ắt tr’mung pr’loọng đông, dưr zi’lấh ooy pr’ắt tr’mung./.

Người cựu chiến binh hết lòng vì đồng đội và bà con nghèo
                                     Phan Ánh

Thực hiện lời dạy của Bác Hồ “Thương binh tàn nhưng không phế”, thương binh Trần Quốc Toản, xã Phú Vĩnh, thị xã Tân Châu, tỉnh An Giang sau khi rời quân ngũ trở về đời thường  đã khắc phục trước khó khăn, gian khổ, tích cực lao động sản xuất. Những nỗ lực này không chỉ  giúp ông vượt khó vươn lên làm giàu mà bản thân  còn có điều kiện giúp nhiều đồng đội vươn lên thoát nghèo.

Cách đây hơn 30 năm, sau khi hoàn thành nghĩa vụ quốc tế, ông Trần Quốc Toản trở về quê hương tại xã Phú Vĩnh, thị xã Tân Châu, tỉnh An Giang với một phần thân thể để lại nơi chiến trường nước bạn Campuchia. Những ngày đầu về địa phương, ông gặp không ít khó khăn, tài sản lúc đầu chỉ có vài công đất, lại mới lập gia đình nên cuộc sống càng khó khăn hơn. 

Tuy nhiên, với nghị lực và ý chí của người lính, không chịu khuất phục trước khó khăn, gian khổ, thương binh hạng ¾ Trần Quốc Toản vẫn tràn đầy ý chí và niềm hăng say lao động sản xuất. Để ổn định kinh tế gia đình, ông Toản đã chuyển qua rất nhiều mô hình tăng gia sản xuất; từ trồng lúa chuyển sang nuôi cá tra và cuối cùng là trồng cỏ nuôi bò sinh sản, nuôi bò giống…hiện nay. Đất không phụ lòng người chịu khó, nhờ tích cóp làm ăn, từ vài công đất ban đầu, đến nay ông đã có tài sản là 30 công ruộng và đàn bò hàng trăm con, mỗi năm gia đình ông thu nhập khoảng 200 triệu đồng, nhờ đó kinh tế gia đình khá ổn định. Ông Trần Quốc Toản chia sẻ. "Đi bộ đội về rồi lập gia đình, cha mẹ cho được vài công ruộng, cuộc sống cũng rất là vất vả khó khăn bởi cái chân bị thương tật, coi như mất một cái chân rồi, đi dứng rất khó khăn nhưng mình vẫn cố gắng làm, vất vả hơn người lành. Mấy năm nuôi cá tra còn có lợi, cá có giá là phất lên rồi sắm thêm đất, rồi chăn nuôi bò cho đến ngày hôm nay…cuộc sống bây giờ tạm ổn, mình có dư được một phần".

  Từ khi có được cuộc sống ổn định, ông Toản đã có điều kiện giúp đỡ các hộ có hoàn cảnh khó khăn ở địa phương.  Hiện nay, đàn bò của ông  đã có hơn 200 con. Số bò này ông giữ lại chuồng 16 con, còn lại ông hỗ trợ cho các hội viên cựu chiến binh và hộ nghèo ở địa phương. 
       Với hình thức bán bò giống trả chậm không tính lãi, ông Toản đã trao “cần câu” để các hộ này phấn đấu vươn lên thoát nghèo. Với kinh nghiệm bản thân trong chuyển đổi vật nuôi từ cá tra và trồng lúa sang trồng cỏ nuôi bò, cựu chiến binh Trần Quốc Toản đã giúp đỡ thành công cho nhiều hộ thực hiện mô hình này. Tới nay có hơn 50 hộ cựu chiến binh, hộ nghèo, cận nghèo, gia đình có hoàn cảnh khó khăn nhận được sự hỗ trợ bò giống từ ông Toản. Trong đó đã có khoảng 20 hộ vươn lên thoát nghèo, tự tạo vốn xoay vòng không còn phải mua bò trả chậm.

  Điển hình như gia đình cựu chiến binh Trần Văn Hồng, ấp Phú An A, xã Phú Vĩnh, thị xã Tân Châu trước đây làm ruộng và thêm nghề thợ hồ cuộc sống gia đình rất khó khăn, nhờ ông Toản hỗ trợ bò với hình thức bán chịu không tính lãi, từ năm 2013 ông Hồng chuyển sang nuôi bò, đến nay cuộc sống gia đình được ổn định. Ông Trần Văn Hồng tâm sự. "Trước đây đi làm ruộng, làm hồ, thấy lớn tuổi rồi mới nhờ chú Toản bắt bò để nuôi rồi khi bán bò mới trả, mấy năm nay nuôi bò thấy đỡ hơn, khấm khá hơn lúc trước. Mấy năm mình giao có một đợt thì cũng được khoảng mười mấy hai chục triệu. Còn năm nay thì cặp này ấy, tới tết giao chắc cũng kiếm được ba chục"

  Ông Lê Thanh Tùng, Phó Chủ tịch UBND xã Phú Vĩnh, thị xã Tân Châu cho biết, việc ông Toản hỗ trợ bò giống theo phương thức bán chịu không tính lãi, đồng thời truyền đạt kinh nghiệm, kỹ thuật chăn nuôi bò, giúp tạo kế sinh nhai mới cho những hộ khó khăn, từ đó họ có thêm thu nhập, thoát nghèo là việc làm rất đáng biểu dương. "Đối với xã Phú Vĩnh có rất nhiều mô hình, nhưng đặc biệt là mô hình của anh Toản. Cái hiệu quả của mô hình chăn nuôi bò của anh Toản ngày càng được nhân rộng ra, đồng thời cũng giải quyết được công tác an sinh xã hội, tăng thêm thu nhập, góp phần cải thiện đời sống của người dân nhất là hội viên hội cựu chiến binh cũng như các hộ nghèo và cận nghèo khác"

  Ông Trần Quốc Toản, cho biết mình đã từng là người lính, mình hiểu được cái hoàn cảnh của người bộ đội trở về đời thường, việc làm ăn khó khăn như thế nào, thiếu vốn như thế nào... Với một nguyện vọng là làm sao mở rộng đàn bò rồi mở rộng địa bàn để giúp đỡ cho anh em đồng đội và các hộ nghèo là niềm vui và tự hào của ông."Hiện bây giờ người dân bắt bò của tôi nôi là khoảng năm chục hộ, nhưng thoát nghèo có của ăn của để là hai chục hộ. Cái hướng tới đây mình mở rộng thêm, tức là mình đã giúp bà con trong xã rồi, nếu bà con ở xã lân cận nói chung là trong thị xã này khó khăn, ai mua bò chịu, mua bò trả góp thì mình đều giúp để phát triển"

Tinh thần lạc quan, yêu lao động sản xuất, luôn nhiệt tình giúp đỡ những hoàn cảnh, những người khó khăn thiếu may mắn hơn của người thương binh ¾ đã lan tỏa, và những người nhận được sự giúp đỡ từ thương binh Trần Quốc Toản đã có thêm động lực chăm lo phát triển kinh tế gia đình, vươn lên trong cuộc sống./.