Manứih Mông zư lêy ruộng bha’nơợc
Thứ ba, 00:00, 01/12/2015

Đợ t’ngay nâu, kr’bhâu ta’mooi cóh cr’loọng k’tiếc k’ruung lâng k’tiếc k’ruung lơơng nắc ơy lướt chr’hoong Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái đoọng lêy cha’mêết ruộng bha’nơợc rơợc liêm moót hân noo ha’roo đoọm. râu chắp nhêr, hơnh déh âng ta’mooi nắc bhrợ pr’đơợ đoọng ha đhanuôr Mông cóh đâu đoọng zư lêy danh thắng quốc gia ruộng bha’nơợc, bhrợ c’lâng padưr du lịch, chrooi pa’xoọng t’bil ha ul pa’xiêr đha’rứt. t’ruíh Lướt l’lêy cóh sóng phát thanh tuần nâu, đhanuôr lâng pr’zợc chấc lêy năl bhiệc zư lêy ruộng bha’nơợc âng manứih Mông.

Lang nâu tước lang tốh, bhiệc bhrợ ruộng bha’nơợc âng manứih Mông cóh Mù Cang Chải cắh vêy bấc tr’xăl. L’lăm nắc lêy pay đhị zr’lụ k’tiếc bha’đưn j’đấc mơ đhiệp, têêm ngăn đác tưới. xang bêl tal prứah paliêm bhơi k’tang liêm áih, manứih Mông lêy cha’mêết liêm gít c’lâng lướt âng toor ruộng ha cơnh đoọng oó vêy đhị dal, vêy đhị đệ. Râu chắp lêy lấh mơ nắc cr’chăl bhrợ têng ruộng, đhanuôr cóh đâu nắc doọ vêy đươi đh’năng đoọng đăng lêy, nắc mưy k’noọ lêy a’năm, cung liêm crêê bhlâng. Anoo Giàng A Chu, chr’val Dế Xu Phình đoọng năl:

Ruộng bha’nơợc nắc tơợ ahay tước đâu cung ặt bhrợ cơnh đêếc, k’căn k’conh moon pachoom bhrợ têng. Bhrợ ruộng nâu doọ vêy k’đhạp. bêl l’lăm ahay a’conh a’bhướp đớc đoọng 2, 3 bha’nên, xoọc đâu bhrợ pa’xoọng 1 bha’nên dzợ. Cung zâp cha prang c’moo.

Prang chr’hoong Mù Cang Chải vêy lấh 2.200ha ruộng bha’nơợc, ooy đâu pazưm bấc đhị 3 chr’val La Pán Tẩn, Chế Cu Nha, Dế Xu Phình. 3 chr’val nâu vêy lấh 500ha ruộng bha’nơợc bơơn zư đợc cơnh ahay, bơơn ra’pặ ooy danh thắng cấp k’tiếc k’ruung c’moo 2007. đoọng zư lêy ruông bha’nơợc nâu, zâp chr’val zêng vêy đợ c’lâng bh’rợ, moon pachoom chóh bhrợ đoọng ha đhanuôr. T’coóh Hảng Xáy Chông, chủ tịch UBND chr’val La Pán Tẩn đoọng năl:

Chr’val La Pán Tẩn vêy lấh 100ha ruộng bha’nơợc, chr’val taluôn xay moon k’đươi đhanuôr bhrợ ruộng liêm choom, têêm ngăn zư lêy, bhrợ ha cơnh oó choom hư zớch tước ruộng bha’nơợc cóh chr’val, đoọng ta’mooi lướt ooy đâu bơơn lêy đhanuôr cóh vel đông ơy zư lêy danh thắng đoọng ha bhiệc du lịch đenh đươnh.


Ruong bac thang 2.jpg


L’lăm ahay, đhanuôr Mông cóh Mù Cang Chải bhrợ têng 1 hân noo, xdoọc đâu lấh 2.200ha nắc bhrợ têng 2 hân noo. Ruộng bha’nơợc xoọc đâu cắh mưy zúp đoọng ha đhanuôr dưr zi’lấh đha’rứt nắc dzợ bhrợ du lịch, bơơn pa’xoọng zên đoọng pa’xiêr đha’rứt. t’coóh Lê Trọng Khang, phó chủ tịch UBND chr’hoong Mù Cang Chải đoọng năl, đh’rứah lâng bhiệc padưr pa’xớc hân noo chóh bhrợ, chr’hoong cung lêy cha’mêết tước bhiệc t’bhứah lấh mơ:

Xoọc đâu bhiệc bhrợ têng năl gít nắc lêy vêy. Lâng đợ đhị k’tiếc ooy lêy cha’mêết đhr’năng lalua choom k’rong bhrợ c’lâng chr’hooi đác t’mêê lâng âng đơơng chô đác nắc azi xoọc lêy cha’mêết, t’moót bhrợ têng ting c’lâng nâu, hadợ zâp đhị k’tiếc xoọc váih nắc t’bhlâng zư đợc paliêm.

Mù Cang Chải g’lúh nâu bhrợ ha ta’mooi lêy pr’hay liêm cắh dzợ cơnh lâng đợ ruộng bha’nơợc cóh k’coong ch’ngai. Đợ đhị bha’nên ruộng ra’pặ bhrợ ting lang laliêm bhứah. 1 ta’la tranh liêm bơơn bhrợ padưr đhị tr’pang têy zay ta’bách, bhriêl choom âng đhanuôr Mông cóh đâu./.

 

NGƯỜI MÔNG GIỮ GÌN RUỘNG BẬC THANG

Những ngày này hàng nghìn du khách trong và ngoài nước đã tới huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái để chiêm ngưỡng ruộng bậc thang vàng rực vào mùa lúa chín. Sự mến mộ, hào hứng của du khách đã tiếp thêm động lực để đồng bào Mông nơi đây gìn giữ, bảo vệ danh thắng quốc gia ruộng bậc thang, mở ra cơ hội làm du lịch, góp phần xóa đói giảm nghèo.

 Thế hệ này đến thế hệ khác, cách làm ruộng bậc thang của người Mông ở Mù Cang Chải không mấy thay đổi. Trước hết phải chọn khu đất có có độ dốc vừa phải, đảm bảo nước tưới tiêu. Sau khi phát các loại cây cỏ cho sạch sẽ, người Mông ngắm thật kỹ xem đường đi của bờ ruộng như thế nào để thửa ruộng khi khai khẩn xong không có chỗ cao, chỗ thấp. Điều đáng khâm phục, là trong quá trình khai hoang ruộng bậc thang, người dân nơi đây không cần dùng thước đo mà chỉ dùng thị giác ước lượng, nhưng vô cùng chuẩn xác. Anh Giàng A Chu, xã Dế Xu Phình cho biết: “Ruộng bậc thang thì trước đến nay vẫn làm như thế, cha mẹ dạy bảo con cháu cách làm. Làm ruộng bậc thang không khó nhưng khá vất vả. Trước đây ông bà để lại cho mấy đám, giờ mình làm được thêm một đám nữa. Thóc cũng đủ ăn trong cả năm”

 

Ruong bac thang 1.jpg 

 

Toàn huyện Mù Cang Chải có hơn 2.200 héc ta ruộng bậc thang, trong đó tập trung nhiều nhất tại ba xã La Pán Tẩn, Chế Cu Nha, Dế Xu Phình. Ba xã này có hơn 500 héc ta ruộng bậc thang được giữ gìn gần như nguyên sơ, được xếp hạng Danh thắng cấp quốc gia năm 2007.  Để giữ gìn ruộng bậc thang, các xã đều có những hướng dẫn, chỉ đạo canh tác sát sao cho bà con. Ông Hảng Xáy Chông, Chủ tịch UBND xã La Pán Tẩn cho biết: “Xã La Pán Tẩn có trên 100 héc ta ruộng bậc thang. Xã luôn tuyên truyền vận động bà con nhân dân làm ruộng cho tốt, bảo quản cho thật tốt, làm thế nào không ảnh hưởng xấu đến ruộng bậc thang trong xã, để du khách lên đây thấy được nhân dân địa phương đã giữ gìn danh thắng, phục vụ cho du lịch lâu dài”.

Trước đây, đồng bào Mông ở Mù Cang Chải chỉ cấy một vụ, nay hơn 2.200 héc ta ruộng bậc thang đã trở thành đất hai vụ. Ruộng bậc thang bây giờ không chỉ giúp bà con thoát đói mà còn tạo ra cơ hội làm du lịch, tăng thu nhập để giảm nghèo. Ông  Lê Trọng Khang, phó chủ tịch UBND huyện Mù Cang Chải cho biết: Cùng với đẩy mạnh thâm canh tăng vụ, huyện cũng tính đến việc tăng diện tích ruộng bậc thang: “Hiện nay việc khai hoang  xác định là vẫn phải có. Đối với những diện tích trong quy hoạch và khảo sát thực tế mà có thể đầu tư mương thủy lợi mới và dẫn nước về thì chúng tôi đang tính, cho vào quy hoạch và triển khai theo hướng này, còn các diện tích đang có thì cố gắng giữ nguyên dạng”.

Mù Cang Chải dịp này thỏa lòng những ai mong muốn khám phá ruộng bậc thang vùng cao.  Những thửa  ruộng xếp tầng, xếp lớp, rực rỡ vươn lên giữa nền trời xanh ngắt và núi non hùng vĩ. Một bức tranh thực sự hoàn hảo được tạo nên bởi đôi bàn tay cần cù, sáng tạo của các thế hệ đồng bào Mông nơi đây./.  

 

 

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC