T’coóh Châu Thị Thu c’moo đâu đhiệp 100 c’moo, pr’loọng đông t’coóh nắc dzợ zư đợc pr’ắt tr’mung têêm ngăn, liêm chr’nắp k’zệt c’moo đâu. Nắc pr’loọng đông bhrợ têng ha rêê đhuốch, hân đhơ cơnh đêếc vêy tước 8 p’nong k’coon âng t’coóh zêng bơơn ta p’too pa choom, học hành liêm chr’nắp lâng zêng lêy cung ma t’coóh ặ. Xoọc đâu t’coóh Thu ắt lâng diịc điêl k’coon thứ 2 nắc t’coóh Phạm Xuân Hưởng lâng 2 cha’châu. Hân đhơ ch’ngai bhlưa c’moo n’niên váih, cr’noọ bh’rợ cung lalay cơnh nắc zâp ngai cóh đông t’coóh zêng năl gít bhiệc zư lêy truyền thống pr’loọng đông, a coon a châu chắp nhêr, liêm tr’út lâng a dích a bhướp, a conh a căn. A dích a bhướp, a conh a căn nắc bhrợ gương, moon p’too k’coon cha châu lâng t’bhlâng pấh bh’rợ xã hội. T’coóh Diệp Ánh Sáng, bhúh xoọng âng pr’loọng đông t’coóh Châu Thị Thu đoọng năl, tu vêy cơnh đâu nắc pr’loọng đông t’coóh Thu taluôn bơơn đhanuôr cóh vel bhươl chắp lêy: “Chắp lêy bhlâng, 4 lang ơy ha dợ pr’loọng đông cách mạng zêng. K’diíc lấh bil 10 c’moo đâu ơy, đhi noo bấc hân đhơ cơnh đêếc nắc zêng cán bộ, công nhân viên Nhà nước, apêê cha châu nắc zêng học đại học. Pr’loọng đông ắt ma mung liêm chr’nắp, năl lêy chắp ping dứp. Pa zêng zr’lụ nâu nắc zêng lêy học tập, bhrợ têng cơnh đêếc”.

Mamung đhị c’moo c’xêê t’coóh t’ha bhlâng, cắh vêy bấc ngai mặ bơơn ma mung mơ đêếc, mắt lêy cung cắh dzợ gít, lướt vốch cung zr’nắh k’đhạp, hân đhơ cơnh đêếc, t’coóh Châu Thị Thu pa bhlâng kiêng lêy ti vi, xơợng đài. T’coóh moon, xoọc đâu cắh choom mặ chấc la lướt nắc lêy xơợng cr’liêng xa’nay, bơơn năl râu tr’xăl âng k’tiếc k’ruung lâng cung nắc đoọng năl gít đợ apêê a châu xoọc đâu ắt mamung ha cơnh.

Ắt mamung pa zưm đh’rứah 4 lang, lalay cơnh cr’noọ tr’mung, nắc đoọng zư lêy pr’ắt tr’mung cóh zâp ngai nắc lêy năl chắp ping, nhường dứp, năl đương ta nghêê xơợng lâng râu chr’nắp nắc lêy ta moóh pa choom bhiệc bhrợ đa đay, ch’chơợ đoọng đh’rứah bhrợ padưr pr’ắt tr’mung pr’loọng đông k’bhộ ngăn. T’coóh Phạm Xuân Hương, k’coon t’coóh Thu đoọng năl, bấc lang đh’rứah ắt mamung doọ vêy k’đhạp, tơợ bhiệc ôộm cha tước pr’ắt tr’mung zâp t’ngay: “Đoọng lêy ha cơnh liêm, têêm ngăn nắc zâp lang lêy năl gít râu tiến bộ âng xã hội, cắh vêy ặt bhrợ lâng vêy cr’noọ cơnh ahay cắh liêm crêê nắc k’đhạp ắt mamung. Lâng râu chr’nắp nắc lêy oó chấc pác moon âng zâp apêê k’coon n’jứih, n’đil, ma mai, xa xao đoọng lêy ắt mamung zr’nưm liêm chr’nắp cóh pr’loọng đông âng zâp lang manứih”.

T’coóh Hoàng Thị Quang, k’điêl t’coóh Phạm Xuân Hưởng, ma mai t’ha bhlâng âng t’coóh Thu cung moon: Lấh m’pâng thế kỷ bhrợ ma mai, pr’ắt tr’mung âng cu lâng chuíh gia bêl tr’nơợp cung vêy năm chấc váih bhiệc nâu bhiệc tốh... hân đhơ cơnh đêếc, nắc zêng bơơn bhrợ pa liêm tu da da liêm ta níh lâng năl gít ắt mamung, zư lêy ma mai ha cơnh. Amoó Nguyễn Thị Thanh Tâm, ma mai âng t’coóh Quang, cha châu t’ha bhlâng âng t’coóh Thu moon, nâu đoo cung nặc tấm gương đoọng a coon a châu âng t’coóh Thu zư đợc pr’ắt tr’mung pr’loọng đông liêm nhâm: “Hân đhơ cắh moon nắc zâp ngai cung năl gít nắc apêê t’coóh vêy pr’ắt bh’rợ chr’nắp. Chr’nắp nắc đhị moon chi ol đoọng ha coon achau bơơn lêy tơơm ríah âng đay, xang nặc zâp apêê a’châu cung lêy ta moóh pa choom bấc, bơơn năl cơnh ắt mamung cóh pr’loọng đông ha cơnh, zư đợc pr’ắt tr’mung ha cơnh. Tu cơnh đêếc, nắc râu chấc lêy năl ooy pr’loọng đông, ooy tô bhúh. Pa bhlâng tự hào tu bơơn cóh pr’loọng đông vêy 4 lang cơnh đâu”.

P’niên nắc g’nưm k’conh, t’coóh nắc g’nưm k’coon. Zâp apêê p’niên nắc lêy ắt bhrợ đhị pr’ắt tr’mung âng apêê t’coóh, ahêê nắc xơợng năl tước bêl t’coóh đhưr nắc pa bhlâng kiêng g’nưm, ga vấh ooy k’coon, cha châu ha mơ. Oó đoọng a dích a bhướp, k’căn k’conh ta u loom, ắt mưy a đay cóh đhr’nông đông âng đay, bêl ahêê nắc mưy mặ ặt p’gít lêy râu tr’xăl cóh pr’ắt tr’mung xoọc đâu. Pr’loọng đông t’coóh Châu Thị Thu, lâng 4 lang đh’rứah ắt ma mung liêm ta níh ooy mưy đhr’nông đông, la lua nặc mưy ooy đợ điển hình đắh bhiệc zư lêy đợ râu liêm chr’nắp âng pr’loọng đông Việt Nam./.

Người cao tuổi - Nền tảng để gìn giữ và phát huy

 truyền thống gia đình

Thu Thủy

Tuổi già là giai đoạn “đáng sợ” của không ít người, bởi khi về già sức khỏe sẽ kém đi, các mối quan hệ xã hội cũng dần bị thu hẹp. Người già cũng thường cảm thấy cô đơn khi xã hội hiện đại đang làm gia tăng khoảng cách giữa các thế hệ và xu hướng gia đình hạt nhân cũng là lựa chọn mà giới trẻ hướng tới. Chính vì vậy, việc nhiều thế hệ cùng chung sống thuận hòa trong một mái nhà đang trở thành hiếm hoi, mà nguyên nhân chính là từ quan điểm sống và cách ứng xử của từng thành viên trong gia đình. Mời bà con và các bạn cùng nghe bài viết của Thu Thủy - Phóng viên Đài TNVN về gia đình cụ Châu Thị Thu với 4 thế hệ cùng chung sống ở phường Hồng Hà, thành phố Hạ Long, Quảng Ninh:

  Cụ bà Châu Thị Thu năm nay vừa tròn 100 tuổi, gia đình cụ duy trì nếp sống “tứ đại đồng đường” đầm ấm, thuận hòa đã hàng chục năm nay. Là gia đình làm nông nghiệp nhưng cả 8 người con của Cụ đều được dạy bảo, học hành đến nơi đến chốn và đều đã ở độ tuổi "thất thập". Hiện cụ Thu ở với vợ chồng người con thứ 2 là ông Phạm Xuân Hưởng cùng 2 cháu nội. Dù có sự chênh lệch lớn về tuổi tác, cách nghĩ, cách làm... những mỗi thành viên trong gia đình Cụ đều ý thức được việc giữ gìn truyền thống gia đình; con cháu kính trọng, hiếu thảo với ông bà, cha mẹ; ông bà, cha mẹ làm gương, bảo ban con cháu và tích cực tham gia công tác xã hội. Ông Diệp Ánh Sáng, hàng xóm của gia đình cụ Châu Thị Thu cho biết chính bởi lẽ đó mà gia đình cụ Thu luôn được bà con xóm giềng ngưỡng mộ: “Ôi tuyệt vời...  4 thế hệ mà gia đình cách mạng dòng dõi lắm. Cụ ông đã mất 10 năm nay rồi, anh em đông nhưng toàn cán bộ, công nhân viên Nhà nước, các cháu thì học đại học hết. Gia đình sống rất văn minh, rất là trên dưới. Cả khu người ta học tập chứ không riêng gì xóm.”

Ở vào cái tuổi xưa nay hiếm, mắt đã mờ, đôi chân đi lại cũng có phần khó khăn nhưng cụ Châu Thị Thu rất thích xem ti vi, nghe đài. Cụ bảo, giờ không đi đây đó được nữa nên phải xem, phải nghe để cập nhật tin tức, biết được những đổi thay của đất nước mình và cũng là để hiểu được bọn trẻ là các cháu, các chắt của cụ sống cuộc sống hiện đại ra sao.

Sống chung 4 thế hệ, rất khác nhau về cách nghĩ, tư duy, nên để giữ được nếp nhà mỗi người phải biết “kính trên, nhường dưới”, biết lắng nghe và điều quan trọng là phải học cách kiềm chế “cái tôi” ích kỷ để cùng nhau vun đắp hạnh phúc gia đình. Ông Phạm Xuân Hưởng, con trai cụ Thu cho biết nhiều thế hệ cùng chung sống không phải không có khó khăn, từ đồ ăn thức uống cho đến cách sống hàng ngày:“Để dung hòa được thì mỗi thế hệ phải hiểu được sự tiến bộ của xã hội chứ không nên giữ quan điểm lạc hậu, như thế sẽ rất khó để cùng chung sống. Và điều quan trọng là không phân biệt giữa các con trai, gái, dâu, rể để tạo sự gắn kết tình cảm gia đình giữa các thế hệ.”

Bà Hoàng Thị Quang, vợ ông Phạm Xuân Hưởng, con dâu trưởng của cụ Thu cũng cho biết: Hơn nửa thế kỷ làm dâu, mối quan hệ mẹ chồng, nàng dâu ban đầu không phải không có chuyện này, chuyện nọ... nhưng tất cả đều được hóa giải bởi sự bao dung của mẹ chồng và ý thức giữ đúng đạo dâu con. Chị Nguyễn Thị Thanh Tâm, con dâu của bà Quang, cháu dâu trưởng của cụ Thu chia sẻ: đó cũng là tấm gương để các con dâu, cháu dâu của cụ Thu giữ được nền nếp gia đình:“Không nói  thì mọi người cũng hiểu là người già có vai trò rất quan trọng. Quan trọng ở chỗ là định hướng cho các con, các cháu thấy được cái nguồn gốc xuất xứ của mình, rồi là các cháu cũng học hỏi được nhiều, biết được nếp sống của gia đình như thế nào, giữ lấy nếp nhà như thế nào. Bởi vậy nên cũng đôi lúc cháu hỏi ông về gia phả của gia đình. Những cái đó là sự tìm hiểu về gia đình, về dòng họ. Rất tự hào vì được ở trong gia đình có 4 thế hệ như thế này.”

“Trẻ cậy cha, già cậy con”. Mỗi người trẻ hãy đặt mình vào vị trí của người già, chúng ta sẽ thấy khi tuổi xế chiều cần “cậy, nhờ” vào con, cháu đến nhường nào. Đừng để ông bà, cha mẹ già cô đơn, lạc lõng trong chính ngôi nhà của mình khi chúng ta chỉ mải mê với vòng quay của cuộc sống hiện đại. Gia đình cụ Châu Thị Thu, với 4 thế hệ cùng chung sống thuận hòa trong một mái nhà, thực sự là một trong những điển hình trong việc gìn giữ những nét đẹp truyền thống của gia đình Việt Nam./.