C’moo 1969 Ava Hồ cắh dzợ, đớc rau chơợ hay bấc pa bhlâng lâng đoọng zư nhâm mâng rau tin đươi đoọng ha pazêng chiến sĩ cách mạng, cấp m’piing đơơng âng cha nụp âng Ava Hồ đoọng ha pazêng đơn vị bha lâng đương zâl arọp a bhuy lâng t’coóh Hiền vêy ta k’dua ha âu đớc t’clắh cha nụp. Nắc tơợ đêếc cha nụp âng ava Hồ zập bêl công ađoo zư đớc, vêy bêl đớc cóh chr’đhung, vêy bêl đớc cóh grăng cha rắh, a đoo chắp nắc ngoọ cơnh cr’van chr’nắp pa bhlâng. Công tu cha nụp n’nắc nắc a đoo vêy cr’noọ bhrợ bh’rợ bhuốih Ava Hồ: “Bêl ahay đhanuôr zi cắh vêy k’tiếc k’bunh, pazêng k’tiếc nắc âng c’bhúh k’van k’bhộ, azi nắc đhiệp lướt bhrợ đoọng ha apêê đoo. Tước bêl vêy cách mạng, vêy Ava Hồ ch’ol c’lâng đhanuôr đharứt nắc bơơn vêy k’tiếc, vêy ruộng bhươn âng đay. G’lêếh c’rơ âng Ava Hồ ga mắc pa bhlâng, tu cơnh đêếc acu chắp hơnh Ava công cơnh k’conh, k’căn đay. Lâng đớc rau chắp hơnh n’nắc, hay tước ooy Ava zập c’moo acu vêy zêệ bhrợ chr’na đha nắh đoọng bhuốih Ava. Cóh c’xêê c’moo zâl arọp a bhuy, chr’na đha nắh ta zêệ cắh vêy bấc, ngai vêy n’hau nắc đơơng rau đêếc, chr’na đha nắh nắc đhiệp axiu, x’rong… lâng p’lêê p’coo đoọng bhuốih”.

Bhuốih Ava Hồ nắc vêy t’coóh Kim Phước Hiền bhrợ têng tơợ c’moo tr’nơớp Ava Hồ cắh dzợ tước nâu cơy. T’coóh Hiên xay moon, chr’na đha nắh, pr’ộm đoọng bhrợ a pậ cóh t’ngay bhuốih Ava hân đhơ vêy ta xăl cóh zập c’moo, nắc chr’na bún cắh choom cắh vêy, tu n’jứah nắc j’niêng cr’bưn lâng n’jứah nắc đợ rau cr’noọ cr’niêng kiêng đớc đoọng ooy Ava Hồ đợ rau chr’na đha nắh a yêm pa bhlâng âng đhanuôr acoon cóh zi.

Pr’căn Nguyễn Thị Nhơn, k’điêl t’coóh Hiền xay moon, bơr diíc điêl nhi đoo nâu cơy k’nặ 80 c’moo, c’rơ ting t’ngay đhur lấh mơ, tu cơnh đêếc vêy cr’chăl k’diíc đoo k’rang ooy bh’rợ zêệ bhrợ chr’na đha nắh đoọng bhuốih Ava Hồ cóh ha y chroo: “Zập c’moo t’coóh Kim Phước Hiền nắc lứch zêệ bhrợ chr’na đha nắh đoọng bhuốih Ava Hồ. Cóh muy t’ngay a đoo xay moon, cóh ha y chroo acu t’coóh nắc bhrợ têng cơnh ooy đoọng choom bhrợ bh’rợ n’nâu. Nắc pr’đoọng ha đoo cóh pazêng c’moo đăn đâu k’coon t’lêếch công zúp zooi bh’rợ bhuốih đoọng ha Ava Hồ. Đoo bêl azi cắh vêy cóh đong nắc vêy  k’coon t’lêếch bắt hương, pa ang đèn cóh r’piing bhuốih Ava Hồ lâng apêê na noo đoo công cơnh đêếc. Ha dang acu lâng k’diíc cu cắh dzợ nắc k’coon cu dzợ bhrợ bh’rợ bhuốih n’nâu”.

Diíc điêl t’coóh Hiền vêy 8 cha nắc k’coon. Tước nâu cơy pazêng 8 cha nắc k’coon lứch vêy bh’rợ tr’nêng nhâm mâng lâng nắc ơy vêy k’điêl, k’diíc ắt la lay. Tơợ bêl pr’ắt tr’mông z’zăng liêm crêê, diíc điêl t’coóh Hiền t’bhlâng chrooi đoọng, ta đang moon bhrợ pa dưr vel đong. Đoo bêl bhrợ têng bh’rợ bhuốih Ava Hồ, apêê cựu chiến binh, đồng đội bêl ahay zậl arọp a bhuy đh’rứah lâng đoo nắc lứch chô sinh hoạt, prá xay cớ truyền thống cách mạng… Rau đêếc nắc đợ manuýh liêm chr’nắp, pr’học la lua bhlâng đoọng ha k’coon âng đoo lêy bhrợ. T’coóh Kim Phước Hiền prá: “Acu ta luôn ting bhrợ têng cơnh pr’ắt bh’rợ âng Ava Hồ, tu Ava Hồ cắh muy cha nắc manuýh lãnh tụ ta béch g’lăng, ting n’nắc nắc manuýh pa choom ha hêê dưr váih cơnh manuýh liêm crêê, cần kiệm liêm chính. Lâng apêê k’coon cóh đong, rau k’rang cóh tr’nơớp âng cu nắc pr’ắt bh’rợ, n’năl ắt ta níh đha nâng, liêm crêê, cơnh ađoo bhrợ bác sĩ, acu ta luôn p’too pa choom a đoo nắc liêm crêê bhui har lâng manuýh jéh k’ăy. Manuýh jéh k’ăy kiêng pa bhlâng ahêê pa hêl, p’rá prá xay liêm crêê đoọng apêê đoo bhui har, đh’réh cr’ăy đơớh dứah”.

T’coóh Huỳnh Văn Ngoan, Phó bí thư Đảng uỷ chr’val Tân An xay moon, t’coóh Kim Phước Hiền nắc muy cha nắc manuýh liêm choom pa bhlâng cóh bh’rợ ta đang moon đhanuôr bhrợ pa dưr bhươl cr’noon t’mêê lâng ting bhrợ têng cơnh pr’ắt bh’rợ âng Ava Hồ: “Tơợ c’moo 1970 tước nâu cơy, đha lum bêl t’ngay 2 c’xêê 9 ava Kim Phước Hiền ta luôn zêệ bhrợ chr’na đha nắh đoọng hay tước ooy Ava Hồ. Tơợ bh’rợ chr’nắp liêm cơnh đêếc, chr’val công ta đang moon cán bộ đảng viên lâng hội viên đoàn thể lâng đhanuôr nắc ting bhrợ têng cơnh ađoo. Tơợ bh’rợ xay moon p’too pa choom, cắh cậ bh’rợ bhuốih Ava Hồ cơnh đêếc nắc vêy ta bhrợ bấc zr’lụ chr’val”.

Lâng pr’loọng đong t’coóh Kim Phước Hiền, bh’rợ bhrợ r’piing bhuốih lâng bhrợ têng bh’rợ bhuốih Ava Hồ nắc dưr váih bh’rợ cóh zập c’moo. Hân đhơ cắh bấc cơnh chr’na đha nắh, nắc chr’nắp liêm, dưr váih tơợ cr’noọ cr’niêng chắp hơnh. Nâu đoo công nắc bêl đoọng zập ngai lêy cớ a đay, p’too moon ha đay nắc ắt mamông liêm crêê, ta luôn học tập, bhrợ têng cơnh pr’ắt bh’rợ âng Ava Hồ./.

Một cựu chiến binh dân tộc Khmer suốt 48 năm làm giỗ Bác Hồ

                                                Thạch Sa Oanh

        Hằng năm, khi đến ngày Bác mất, gia đình ông Kim Phước Hiền – một cựu chiến binh dân tộc Khmer ở xã Tân An, huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh đều làm mâm cơm dâng Bác. Bên cạnh đó, ông Hiền còn là tấm gương sáng trong việc học tập, làm theo tấm gương, đạo đức của Bác trong nuôi dạy con cái, xây dựng hạnh phúc gia đình.

  Năm 1969 Bác mất, để tưởng nhớ và giữ vững niềm tin cho các chiến sĩ cách mạng, cấp trên bí mật đưa di ảnh của Bác cho các đơn vị trực tiếp chiến đấu và ông Hiền được giao nhiệm vụ cất giữ tấm ảnh. Kể từ đó di ảnh của Bác lúc nào cũng ở bên cạnh, lúc thì trong ba lô, lúc thì trong thùng đạn, ông quý như bảo vật. Cũng từ tấm di ảnh này mà ông nảy sinh ý nghĩ làm lễ giỗ cúng Bác:“Ngày xưa dân mình không có đất đai, tất cả là của địa chủ, mình chỉ được làm thuê thôi. Đến khi có cách mạng, có Bác soi đường dân nghèo mới được sở hữu đất đai, làm chủ trên thửa ruộng mảnh vườn của mình. Công ơn của Bác to lớn như vậy nên tôi kính trọng Bác như ông bà, cha mẹ của mình. Và để tỏ lòng thành kính, tưởng nhớ Bác hàng năm tôi đều làm mâm cơm dâng Bác. Trong thời chiến, mâm cơm tổ chức đơn sơ lắm, ai có gì mang theo nấy, thức ăn thường chỉ là cá nướng, tô canh...và trái cây để cúng thôi”.

      Giỗ Bác được ông Kim Phước Hiền duy trì từ năm đầu Bác mất đến nay. Ông Hiền cho biết, thức ăn đồ uống để làm mâm cơm ngày giỗ Bác tuy có thay đổi từng năm, nhưng món bún nước lèo là không thể thiếu, vì vừa là phong tục vừa là mong muốn dâng lên Bác những thứ đặc sản, những món ăn nổi tiếng nhất của đồng bào dân tộc mình.

        Bà Nguyễn Thị Nhơn - vợ ông Hiền cho biết, hai vợ chồng bà nay đã gần tám mươi, sức khỏe càng yếu dần, nên có thời gian ông nhà rất trăn trở về việc duy trì mâm cơm cúng Bác sau này: “Hàng năm ông Kim Phước Hiền đều làm mâm cơm cúng Bác. Có lần nọ ổng tâm sự sau này tôi già rồi làm sao làm được nữa đây. Nhưng may mắn những năm gần đây đứa út trong nhà cũng quan tâm, phụ giúp việc cúng kiến cho Bác. Những hôm ông bà già vắng nhà nó cũng chăm lo nhang đèn, bàn thờ Bác và mấy anh chị nó cũng vậy. Nếu tôi và ổng không còn nữa chắc chắn con tôi nó sẽ tiếp tục”.

        Vợ chồng ông Hiền có 8 người con. Đến nay cả 8 người con đều có nghề nghiệp ổn định và đã có gia đình ra riêng. Từ khi đời sống được khấm khá, vợ chồng ông Hiền rất tích cực đóng góp, vận động xây dựng địa phương. Mỗi dịp tổ chức giỗ cúng Bác Hồ, các cựu chiến binh, đồng đội một thời vào sinh ra tử với ông đều tựu về sinh hoạt, ôn lại truyền thống cách mạng... Đó là những tấm gương quý, bài học thiết thực nhất cho các con của ông học hỏi. Ông Kim Phước Hiền cho biết: “Tôi luôn học theo tấm gương đạo đức của Bác, vì Bác không chỉ là vị lãnh tụ kiệt xuất mà còn là người dạy cho chúng ta trở thành người tốt, cần kiệm liêm chính. Đối với con cái trong nhà, cái quan tâm đầu tiên của tôi đó là đạo đức, phải biết khiêm tốn, lễ phép, như đứa làm bác sĩ, tôi luôn nhắc nhở nó phải niềm nở với bệnh nhân. Người bệnh rất cần sự an ủi, lời lẽ ân cần để tinh thần được phấn chấn, điều trị sẽ hiệu quả hơn”.

      Ông Huỳnh Văn Ngoan, Phó bí thư Đảng ủy xã Tân An cho biết, ông Kim Hiền là nhân tố tích cực trong vận động bà con xây dựng nông thôn mới và học tập làm theo tấm gương đạo đức, phong cách Bác Hồ:“Từ năm 1970 đến này, nhân dịp 2 tháng 9 bác Kim Phước Hiền đều đặn cúng cơm tưởng nhớ đến Bác. Qua việc làm rất ý nghĩa như vậy xã cũng tuyên truyền cho cán bộ đảng viên và hội viên đoàn thể và quân chúng nhân dân để làm theo tấm gương của bác. Qua buổi tuyên truyền hay buổi lễ giỗ Bác như vậy có sức lan tỏa rất lớn trên địa bàn xã”.

       Với gia đình ông Kim Phước Hiền, việc lập bàn thờ và tổ chức lễ giỗ Bác Hồ đã trở thành hoạt động hằng năm. Tuy đơn sơ, nhưng đầm ấm nghĩa tình, xuất phát tấm lòng tôn kính, tri ân. Đây cũng là dịp để mọi người soi rọi lại bản thân, nhắc nhở mình sống tốt hơn, xứng đáng hơn, không ngừng học tập, làm theo tấm gương đạo đức sáng ngời của Bác./.