Zr’lụ zư lêy crâng k’coong Pù Hoạt k’đhợơng lêy lấh 86.000 hecta crâng, pa tệêt k’noong k’tiếc Việt-Lào, cóh đếêc: Đhăm crâng g’mrâng chr’nắp liêm k’nặ 35.000hecta; đhăm crâng gmrâng lấh 51.000hecta, cóh vel đong apêê chr’val: Tri Lễ, Tiền Phong, Thông Thụ, Hạnh  Dịch, Nậm Giải, Đồng Văn, Châu Thôn, Cắm Muộn, Nậm Nhoóng âng chr’hoong Quế Phong. Năl ghít đhr’năng âng vel đong, ma nuýh bhrợ têng m’bứi, tu cơnh đếêc zr’lụ crâng k’coong Pù Hoạt nắc ơy đươi dua bh’rợ pa đớp crâng đoọng ha pêê pr’loọng đong, k’bhúh pr’loọng đong lâng bơr pêê đơn vị k’bhúh vũ trang cóh vel đong đoọng ha pêê đh’rứah ting pấh, vêy trách nhiệm zư lêy crâng. Tợơ c’moo 2013 tước nâu kêi, Ban k’đhợơng lêy crâng k’coong Pù Hoạt ơy pa đớp k’nặ 250.000 chu hecta ta crâng đoọng k’nặ 8.000 pr’loọng đong lâng tổ chức. Ting đếêc, lêy tợơ chính sách âng Đảng lâng Nhà nước, ơy đoọng 5000kg cha néh đoọng ha đhanuôr, m’jứah lâng đợ zên chroót tợơ 200 r’bhầu đồng/hecta/c’moo lâng crâng gmrâng chr’nắp bhlầng, 300 r’bhầu đồng/hecta/c’moo lâng crâng gmrâng. T’coóh Nguyễn Văn Sinh, Giám đốc zr’lụ crâng k’coong Pù Hoạt đoọng năl, lâng pazêng chế độ n’đhơ  căh ơy vêy dal ha dợ nắc ơy chroi k’rong bhrợ pa xiêr c’rơ moọt ooy crâng k’coong âng đhanuôr ặt ma mông đhị đăn pazêng đhăm crâng. “Đhị đâu nắc pa dớp crâng đoọng ha đhanuôr zư lêy ting cơnh cơ chế chính sách âng nhà nước. T’pấh apêê k’rong bhrợ têng đoọng zúp zooi đhanuôr ting pấh chóh crâng, pa dưr crâng, đoọng pa xiêr apêê đhr’năng moọt ooy crâng. Pa zưm ghít liêm lâng apêê k’bhúh chức năng cóh vel đong đoọng bhrợ têng apêê bh’rợ k’đhợơng zư lêy crâng cóh vel đong bơơn pa đớp đoọng”.

       T’coóh Lê Văn Giáp, Chủ tịch UBND chr’hoong Quế Phong đoọng năl, chr’hoong ơy đh’rứah pa zưm lâng zr’lụ crâng k’coong Pù Hoạt zooi đhanuôr tệêm ngăn pr’ặt tr’mông lâng bấc tợơ dự án, ting pấh chóh crâng, pa dưr chr’nóh chr’bệêt, bh’năn băn. Chr’hoong dzợ k’đươi cán bộ ting pấh lâng zr’lụ zư lêy crâng k’coong Pù Hoạt ta luôn lêy cha mệêt apêê zr’lụ crâng ơy đớp pay zư, bơơn lêy rau lết đoọng vêy cơnh toọm bhrợ đấh loon. Đươi cơnh đếêc, đhăm crâng âng vel đong k’đhợơng lêy âng zr’lụ zư lêy crâng Pù Hoạt bấc c’moo hay doó dưr váih roóh cát crâng cắh cợ oóch crâng bhrợ ha rêê. T’coóh Lê Văn Giáp moon: “Lấh mơ apêê chính sách âng Đảng lâng Nhà nước cóh bh’rợ k’rong zư lêy crâng nắc ơy chroót zên đoọng ha đhanuôr, chr’hoong ơy vêy chính sách zúp zooi đăh bhiệc ươm m’ma âng Pù Hoạt đoọng m’ma đhanuôr chóh, đoọng đhanuôr bơơn lêy rau k’rang âng nhà nước, đhanuôr đh’rứah moọt bhrợ têng đoọng bh’rợ zư lêy, chóh crâng liêm choom lấh mơ”.

     Pa căn Lương Thị Đào, Phó Chủ tịch UBND chr’val Hạnh Dịch, muy vel đong ặt cóh zr’lụ zư lêy crâng Pù Hoạt đoọng năl, lâng chế độ nhà nước chroót bh’nơơn đoọng ha 1 hecta crâng tợơ 200.000-300.000 đồng, zập c’moo cơnh nâu kêi, zập pr’loọng đong đhanuôr lêy tợơ mơ 5 tước 10 hecta crâng đoọng choom câl lấh 1 tạ cha néh. Tu cơnh đếêc, cóh cr’chăl ha y, nhà nước nắc lêy vêy pazêng rau pa liêm cóh chính sách zúp zooi, đoọng đhanuôr pa dưr dal lấh mơ đắh trách nhiệm âng đay cóh bh’rợ zư lêy crâng.“Đọong zư lêy liêm choom lấh mơ, pa bhlầng nắc zư lêy crâng ghít tước tơơm riáh nắc apêê chính sách lêy vêy đh’rứah đoọng ha đhanuôr, đoọng đhanuôr bơơn đớp rau t’đui đoọng, đoọng t’bhlầng c’năl tự zư lêy, pa bhlầng nắc tệêm ngăn pr’ặt tr’mông âng đhanuôr, vêy cơnh đếêc nắc apêê vêy pa ghít lấh mơ đăh zư lêy crâng. Cóh pazêng c’moo hay, đhanuôr cung vêy đớp pay zên tợơ zư lêy crâng ting cơnh Nghị quyết 30A đhơ cơnh đếêc nắc c’moo đâu đợ zên nâu xoọc pa đhêy, căh ơy vêy chroót đoọng ha đhanuôr”.

      Lâng apêê zr’lụ zư lêy crâng cơnh Pù Hoạt, bh’rợ vêy pazêng chính sách đấh loon đoọng pa tệêt bh’nơơn bh’rợ lâng zư lêy crâng nắc đoo bh’rợ đanh mâng. Đợ zên zúp zooi cung nắc liê glặp đoọng đhanuôr pa tệêt trách nhiệm âng đay đăh bh’rợ zư lêy lâng doó dzợ bơơn pay cr’van tợơ crâng./.

Nghệ An: Khu BTTN Pù Hoạt

gắn sinh kế của người dân với bảo vệ rừng

PV Quốc Khánh

       Ban quản lý Khu Bảo tồn thiên nhiên (BTTN) Pù Hoạt, được giao quản lý gần 86.000 ha rừng, phân bố trên địa bàn thuộc 9 xã của huyện Quế Phong, Nghệ An. Để thực hiện hiệu quả công tác quản lý, bảo vệ Khu BTTN này, đơn vị đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, nhưng quan trọng nhất vẫn là việc thực hiện chính sách phối hợp với địa phương, giao khoán rừng cho người dân, để người dân cùng tham gia bảo vệ rừng.

Khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt quản lý trên 86.000 héc ta rừng, giáp biên giới Việt -Lào, trong đó: Diện tích rừng đặc dụng gần 35.000 ha; Diện tích rừng phòng hộ hơn 51.000 ha, trên địa bàn các xã: Tri Lễ, Tiền Phong, Thông Thụ, Hạnh Dịch, Nậm Giải, Đồng Văn, Châu Thôn, Cắm Muộn, Nậm Nhoóng của huyện Quế Phong. Xác định tính chất phức tạp của địa bàn, nhân lực ít, nên Khu BTTT Pù Hoạt đã áp dụng công tác giao khoán rừng cho các hộ gia đình, nhóm hộ gia đình và một số đơn vị lực lượng vũ trang trên địa bàn để họ cùng tham gia, có trách nhiệm bảo vệ rừng. Từ năm 2013 đến nay, Ban quản lý Khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt đã tiến hành giao khoán gần 250.000 lượt ha rừng cho gần 8.000 hộ gia đình và tổ chức. Theo đó, căn cứ vào chính sách của Đảng và nhà nước, đã cấp 5000kg gạo cho bà con, cùng với mức chi trả bình quân từ 200 ngàn đồng/ha/năm, đối với rừng đặc dụng và 300 ngàn đồng/ha/năm, đối với rừng phòng hộ. Ông Nguyễn Văn Sinh, Giám đốc Khu BTTN Pù Hoạt cho biết, với những chế độ tuy chưa phải là cao nhưng đã góp phần làm giảm áp lực vào rừng tự nhiên của người dân chủ yếu cư trú bên những cánh rừng. “Ở đây là giao khoán bảo vệ rừng cho bà con theo cơ chế chính sách của nhà nước. Thu hút các nguồn lực đầu tư để hỗ trợ người dân tham gia trồng rừng, phát triển rừng, để giảm các áp lực vào rừng tự nhiên. Phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng trên địa bàn để thực hiện các công tác quản ký bảo vệ rừng trên địa bàn được giao”.

Ông Lê Văn Giáp, Chủ tịch UBND huyện Quế Phong cho biết, Huyện đã cùng phối hợp với Khu BTTN Pù Hoạt giúp người dân ổn định sinh kế bằng nhiều nguồn dự án, tham gia trồng rừng, phát triển chăn nuôi và tăng gia sản xuất. Huyện còn cử cán bộ tham gia cùng Khu BTTN Pù Hoạt thường xuyên kiểm tra các khu rừng nhận khoán, phát hiện vi phạm để có biện pháp xử lý kịp thời. Nhờ vậy, diện tích rừng thuộc địa bàn quản lý của Khu BTTN Pù Hoạt nhiều năm qua không xảy ra cháy rừng hoặc đốt rừng làm nương rãy. Ông Lê Văn Giáp nói. “Ngoài các chính sách của Đảng và nhà nước trong công tác khoanh nuôi bảo vệ rừng đã chi trả cho người dân thì huyện đã có chính sách hỗ trợ thông qua việc ươm giống của Pù Hoạt để phát giống cho người dân trồng, để người dân thấy rằng nhà nước rất quan tâm, nhân dân cùng vào cuộc để làm tốt công tác trồng cây đi đôi với làm tốt công tác chính sách để người dân làm tốt công tác bảo vệ rừng”.

Bà Lương Thị Đào, Phó Chủ tịch UBND xã Hạnh Dịch, một địa phương trong nằm trong Khu BTTN Pù Hoạt cho biết, với chế độ nhà nước thù lao cho một héc ta từ 200.000 đến 300.000 đồng, mỗi năm như bây giờ, mỗi hộ trông coi từ khoảng 5 đến 10 héc ta rừng chỉ có thể mua được hơn một tạ gạo. Vì vậy, trong thời gian tới, nhà nước cần có những điều chỉnh trong chính sách hỗ trợ, để người dân nâng cao hơn về trách nhiệm của mình trong công tác bảo vệ rừng. “Để bảo vệ tốt hơn, đặc biệt là bảo vệ rừng tận gốc thì các chính sách cần đi kèm cho người dân, để dân được hưởng, để tăng ý thức trách nhiệm của người dân gắn với bảo vệ rừng được cao hơn, đặc biệt nó đảm bảo được sinh kế cho người dân, thì người ta mới có ý thức bảo vệ cao hơn. Trong những năm vừa qua, người dân cũng được hưởng giao khoán bảo vệ rừng theo Nghị quyết 30A tuy nhiên năm nay nguồn này tạm thời đang dừng lại, chưa có chi trả cho dân.”

Với các khu bảo tồn thiên nhiên như Pù Hoạt, việc có những chính sách kịp thời để gắn sinh kế với bảo vệ rừng là việc làm bền vững. Mức hỗ trợ ấy cũng phải hợp lý để người dân gắn trách nhiệm của mình với việc gìn giữ và từ bỏ sinh kế từ việc  khai thác rừng đến cạn kiệt./.