Hân đhơ lum bấc rau zr’nắh k’đháp tu đhí boo túh bhlong lâng thị trường pa câl nắc cóh 11 c’xêê ahay, prang ngành nông nghiệp nắc dzợ bơơn đợ zên tơợ bh’rợ pa câl chr’nóh chr’bêết, bh’năn băn, a chông axiu ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng mơ 33,14 tỷ đô la Mỹ, z’lấh đợ zên 32,1 tỷ đô la Mỹ âng c’moo ahay, lâng xoọc tước ooy xa nay tơợ 35 tước 36 tỷ đô la Mỹ cóh c’moo đâu. Nâu đoo nắc đợ zên ng’bơơn bấc pa bhlâng tơợ ahay tước nâu cơy, cóh đêếc bấc rau hàng chr’nóh chr’bêết, bh’năn băn âng Việt Nam bơơn bhrợ crêê cơnh xa nay đơơng pa câl ooy k’tiếc k’ruung bấc pa bhlâng cắh bool váih, cơnh: a chông axiu, lâm nghiệp lâng r’véh r’đoong, p’lêê p’coo.

Lâng rau liêm choom cóh bh’rợ tr’câl tr’bhlêy lâng k’tiếc k’ruung n’lơơng, r’véh r’đoong, p’lêê p’coo nắc cớ vêy đợ rau liêm choom pa bhlâng chô đơơng đợ zên bấc pa bhlâng cóh prang ngành. Ha dang cơnh c’moo 2016 đợ zên bơơn pay pa chô tơợ bh’rợ pa câl r’véh r’đoọng ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng bơơn mơ 2,4 tỷ đô la Mỹ nắc cóh 11 c’xêê âng c’moo 2017, đợ zên bơơn pay pa chô mơ 3,16 tỷ đô la dzoóc 43,2%. Bh’rợ pa câl p’lêê p’coo xoọc z’lấh pazêng rau ngành hàng bha lâng n’lơơng cơnh: ch’néh, cao su, chè, cr’liêng điều… t’coóh Tăng Xuân Trường, Giám đốc công ty TNHH muy thành viên Hưng Việt cóh tỉnh Hải Dương xay moon, m’bứi bhlâng zập c’moo doanh nghiệp n’nâu pay câl lấh 15 r’bhâu tấn r’véh cóh k’tiếc k’ruung lâng đơơng pa câl lấh 7 r’bhâu tán r’véh r’đoong ooy 7 k’tiếc k’ruung cóh bha lang k’tiếc. Cóh đêếc, bấc thị trường ta đang moon rau liêm choom ghít pa bhlâng, cơnh: Hàn Quốc, Nhật Bản, Pháp… Tơợ tr’nơớp c’moo tước nâu cơy, lấh ooy bh’rợ đơơng pa câl p’lêê p’coo ooy Trung Quốc, doanh nghiệp ơy ký bấc hợp đồng ga mắc ooy bh’rợ đơơng pa câl r’véh r’đoong, p’lêê p’coo ooy thị trường Hàn Quốc, Nhật Bản, Mỹ. Cắh bool r’véh r’đoong, p’lêê p’coo Việt Nam nắc vêy apêê thị trường pay câl xay moon dal cơnh c’moo đâu: “Doanh nghiệp đơơng pa câl đợ hàng bấc pa bhlâng lâng vêy đoo hàng cắh loon đơơng pa câl. Đơn hàng bấc pa bhlâng, rau liêm choom âng hàng Việt Nam đơơng pa câl ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng nắc vêy apêê đoo xay moon dal pa bhlâng ooy rau liêm choom.”

Đh’rứah lâng rau liêm choom bấc pa bhlâng cóh bh’rợ đơơng pa câl r’véh r’đoong, p’lêê p’coo ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng, nắc dzợ ng’xay truíh ooy rau chr’nắp âng bh’rợ đơơng pa câl a chông axiu ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng. Ha dang cóh tr’nơớp c’moo đâu, ngành a chông axiu nắc đhiệp xay moon đợ bấc cóh bh’rợ đơơng pa câl ooy k’tiếc k’ruung mơ 7,4 tỷ đô la nắc cóh pazêng c’xêê x’rịa c’moo ơy bơơn bhrợ tước 8 tỷ đô la Mỹ bêl bấc thị trường k’tiếc k’ruung t’mêê đoọng đơơng pa câl, xay moon rau dưr váih k’rơ pa bhlâng. Bh’nơơn n’nâu nắc đươi vêy doanh nghiệp pa câl a chông axiu ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng âng Việt Nam xay moon ghít zr’lụ bhrợ têng, bh’nơơn liêm sạch, ting n’nắc bhrợ k’rơ bh’rợ chêếc lêy thị trường t’mêê lâng pazêng rau hàng bha lâng cơnh a chông lâng axiu tra… T’coóh Nguyễn Ngọc Oai, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuỷ sản xay moon: “Pleng k’tiếc liêm buôn đoọng ha bh’rợ ta bơơn lâng băn a chông axiu, lâng đợ bấc lâng đhr’năng ta bơơn ta luôn. Lâng axiu tra cóh xoọc đâu đhăm băn k’dâng 5,1 r’bhâu hecta đoọng ha lấh 1,2 ức tấn, chô đơơng đợ zên bơơn pay pa chô k’dâng 1,7 tỷ đô la Mỹ. Xay moon đớc bh’rợ đơơng pa câl a chông axiu ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng cóh c’moo 2017 nắc k’dâng 8 tỷ đô la Mỹ. Rau dưr váih k’rơ cóh bh’rợ pa câl a chông axiu chrooi đoọng rau chr’nắp ooy rau dưr váih zazum âng prang ngành nông nghiệp, công cơnh rau chr’nắp cóh bh’rợ đơơng pa câl chr’nóh chr’bêết, bh’năn băn.”

Ting cơnh Bộ Nông nghiệp lâng pa dưr pa xớc bhươl cr’noon, pazêng rau chr’nóh chr’bêết bha lâng cắh ng’xay ch’néh vêy đhr’năng u xiêr, ha mơ dzợ nắc lứch dưr váih k’rơ ooy đhr’năng đơơng pa câl ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng. Xay moon đớc cóh prang c’moo, đhr’năng dưr váih âng GDP prang ngành nông nghiệp bơơn k’dâng 3%, lâng đợ zên bơơn pay pa chô tơợ bh’rợ đơơng pa câl ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng âng r’véh r’đoong, p’lêê p’coo, bh’năn, n’loong n’cuông xay moon đớc mơ 35 tỷ đô la Mỹ, dzoóc 2,82 tỷ đô la Mỹ t’piing lâng c’moo 2016. Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp lâng pa dưr pa xớc bhươl cr’noon Nguyễn Xuân Cường xay moon: “Ahêê ơy choom bơơn bhrợ đợ ngành hàng ga mắc xay p’cắh rau liêm choom cóh bh’rợ đơơng pa câl ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng. Nông nghiệp nắc dzợ dưr váih k’rơ, c’moo đâu đhr’năng đơơng pa câl ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng âng chr’nóh chr’bêết, bh’năn âng Việt Nam tước 35 tỷ đô la Mỹ. Ahêê t’bhlâng pa bhrợ ting cơnh xa nay bh’rợ liêm choom, xay bhrợ liêm crêê lấh mơ, bhrợ t’váih p’xoọng thị trường t’mêê. Cóh bh’rợ pa dưr thị trường nắc k’rang tước ooy rau liêm choom âng chr’nóh chr’bêết bấc lấh mơ dzợ, bhrợ têng crêê cơnh đhr’năng đươi dua cóh k’tiếc k’ruung hêê lâng mơ 92 ức đhanuôr lâng thị trường đơơng pa câl ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng lâng mơ 7 tỷ đhanuôr cóh bha lang k’tiếc.”

Đợ rau liêm choom cóh xa nay bh’rợ tr’câl tr’bhlêy chr’nóh chr’bêết, bh’năn lâng k’tiếc k’ruung n’lơơng, xay moon ghít nông nghiệp nắc vêy cớ t’nơơl đha lơợc chr’nắp pa bhlâng âng kinh tế, bhrợ t’váih pr’đơợ đoọng ngành xay moon cr’noọ bh’rợ bấc lấh mơ cóh pazêng c’moo t’tun crêê cơnh đhr’năng dưr váih bấc lấh mơ, chô đơơng bấc lấh mơ rau chr’nắp ha kinh tế./.

Xuất khẩu nông sản – những điểm sáng cuối năm

Minh Long

Mặc dù phải đối mặt với nhiều khó khăn về thiên tai và thị trường đầu ra nhưng 11 tháng qua, toàn ngành nông nghiệp vẫn đạt tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản 33,14 tỷ đô la, vượt qua con số 32,1 tỷ đô la của cả năm ngoái, và đang hướng đến mốc 35 đến 36 tỷ đô la trong năm nay. Đây là mức cao kỷ lục từ trước đến nay, trong đó nhiều mặt hàng nông sản của Việt Nam đạt kim ngạch xuất khẩu cao chưa từng có như: thủy sản, lâm nghiệp và rau quả.

Với tiềm năng và “dư địa” rất lớn trong xuất khẩu, rau quả tiếp tục có những bứt phá đem về kim ngạch cao cho toàn ngành. Nếu như năm 2016 kim ngạch xuất khẩu rau quả đạt 2,4 tỷ đô la thì trong 11 tháng năm 2017, kim ngạch đã ở mức 3,16 tỷ đô la tăng 43,2%. Xuất khẩu rau quả hiện đã vượt xa các ngành hàng chủ lực khác như: gạo, cao su, chè, hạt điều... Ông Tăng Xuân Trường, Giám đốc công ty TNHH một thành viên Hưng Việt ở tỉnh Hải Dương chia sẻ, trung bình mỗi năm doanh nghiệp này thu mua và tiêu thụ hơn 15 nghìn tấn rau trong nước và xuất khẩu 7 nghìn tấn rau củ quả sang 7 nước trên thế giới. Trong đó, có nhiều thị trường yêu cầu khắt khe về chất lượng như: Hàn Quốc, Nhật Bản, Pháp…Từ đầu năm đến nay, ngoài xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc, doanh nghiệp đã ký được nhiều hợp đồng lớn về xuất khẩu rau, củ quả sang thị trường Hàn Quốc, Nhật Bản, Mỹ. Chưa bao giờ rau, củ quả Việt Nam lại được các thị trường thu mua đánh giá cao như năm nay. T’coóh Tăng Xuân Trường moon: “Doanh nghiệp xuất đi lượng hàng rất lớn và lượng hàng làm không kịp. Đơn đặt hàng rất nhiều chất lượng hàng của Việt Nam xuất sang các nước đánh giá chất lượng rất tốt.”

Cùng với bứt phá về xuất khẩu rau quả, còn phải kể đến giá trị xuất khẩu thủy sản. Nếu như đầu năm nay, ngành thủy sản còn dè dặt đặt mục tiêu xuất khẩu đạt 7,4 tỷ đô la thì những tháng cuối năm đã tự tin có thể cán mốc 8 tỷ đô la khi nhiều thị trường xuất khẩu mới ghi nhận sự tăng trưởng đột phá. Kết quả này là nhờ doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam chứng minh được nguồn gốc, xuất xứ sản phẩm sạch, đồng thời đẩy mạnh việc tìm kiếm thêm các thị trường mới đối với những mặt hàng chủ lực là tôm và cá tra…Ông Nguyễn Ngọc Oai, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy sản nhận định: “Thời tiết thuận lợi cho khai thác và nuôi trồng thủy sản, với sản lượng và khai thác đều tăng. Dự kiến xuất khẩu thủy sản năm 2017 khoảng 8 tỉ đô la Mỹ. Tăng trưởng trong sản xuất thủy sản góp phần quan trọng vào tăng trưởng chung của toàn ngành nông nghiệp, cũng như giá trị xuất khẩu nông, lâm thủy sản.”

Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, hầu hết các nông sản chủ lực trừ gạo có xu hướng giảm còn lại đều có xu hướng tăng mạnh về kim ngạch xuất khẩu. Dự kiến cả năm, tốc độ tăng GDP toàn ngành nông nghiệp đạt khoảng 3%, với kim ngạch xuất khẩu nông, lâm thủy sản ước đạt 35 tỷ đô la, tăng 2,82 tỷ đô la so với năm 2016. Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Xuân Cường khẳng định: “Chúng ta đã hình thành bước đầu những ngành hàng lớn mang tính lợi thế cho xuất khẩu. Nông nghiệp vẫn tiếp tục phát triển, năm nay khả năng xuất khẩu nông sản Việt Nam đến 35 tỉ đô la. Chúng ta quyết tâm tổ chức sản xuất theo chuỗi, chế biến thật tốt, mở thêm thị trường mới. Trong phát triển thị trường phải quan tâm và chú trọng chất lượng nông sản tốt nhất đáp ứng cả thị trường nội địa với 92 triệu dân và thị trường xuất khẩu với 7 tỉ dân của toàn cầu.”

Những điểm sáng trong “bức tranh xuất khẩu nông sản” khẳng định nông nghiệp tiếp tục là một trong những “trụ đỡ” quan trọng của nền kinh tế, tạo tiền đề để ngành đề ra mục tiêu cao hơn trong những năm tiếp theo đạt mức tăng trưởng cao, đem về giá trị kim ngạch lớn cho nền kinh tế./.