Đha nuôr Bh’noong cóh vel 6, chr’val Phước Lộc, chr’hoong da ding ca coong Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam âi loóih lâng pr’dưr pr’dzoọng âng muy cha nắc thương binh hạng 4/4 tước zấp đong p’too moon xay trúih chủ trương, c’lâng xa nay âng Đảng, chính sách, pháp luật âng Nhà nước. Nắc đoo t’coóh vel Hồ Văn Hạnh, c’moo đâu k’nọo 70 c’moo. Mắt cắh lấh ca căh, dzung cắh dzợ mâng, nắc cớ khuch muy bha lăh têy, n’đhang t’coóh Hồ Văn Hạnh công t’bhlâng lướt p’too moon đha nuôr Bh’noong lơi jợ đhr’niêng bh’rợ cắh liêm crêê, k’rong padưr tr’mông tr’mêếh, t’bil lơi đhr’năng đơớh pay k’díc k’điêl… T’coóh Hạnh moon, kiêng đoọng đha nuôr xơợng a đay moon, nắc a đay choom bhrợ ma nứih liêm chr’nắp l’lăm: “Kiêng đoọng đha nuôr ting xơợng, nắc a đay choom bhrợ l’lăm. A cu chóh a bhoo, chóh keo, băn a óc a tứch,… pa dưr tr’mông tr’mêếh, đoọng ca coon cha học tr’tước. Tơợ đêếc, a đay moon pa choom đoọng đha nuorỏ vêy tộ xơợng đươi. Đha nuôr lêy, têy bhrợ nắc vêy đươi. Nâu câi đha nuôr cóh đâu âi năl chóh a bhoo, chóh keo pa dưr tr’mông tr’mêếh. ca coon đha đhi tước trường học hành. Đhr’năng tr’pay díc điêl bêl cắh zấp c’moo công dóo dzợ lấh dưr víah. A cu hâng hơnh bhlâng”.

Ảnh: Tường Quý

  T’coóh vel, trưởng vel lâng ma nứih bấc ngai chắp veye bh’rợ, pr’đơợ pa bhlâng chr’nắp cơnh lâng đha nuôr. Apêê đoo nắc đợ ma nứih choom  đươi dua đhr’niêng bh’rợ đoọng xay bhrợ rau k’đháp dưr váih cóh pr’ặt tr’mông; nắc ma nứih mặ p’too moon đha nuôr xơợng bhrợ liêm choom apêê c’lâng xa nay âng Đảng Nhà nước. Bấc ngai tr’vay tr’lin cóh đong, tr’zêêng k’tiếc k’buynh, cắh cậ apêê đha dhâm c’mâr dzơơng pa bhrợ ta têng, muy ặt a ộm , tr’vay tr’lin… nắc apêê t’coóh vel, trưởng vel, ma nứih vêy bấc ngai chắp âi tước p’too moon liêm choom. T’coóh vel Hồ Văn Nhun, khối 3A, thị trấn Khâm Đức, chr’hoong Phước Sơn xay moon, cơnh lâng  đha nuôr Bh’noong cóh vel đong nắc choom năl cơnh p’too moon: “Cơnh lâng đha nuôr a coon cóh hêê nắc a hêê choom moon tr’xin, xay moon tr’xin, đươi đhi noo lâng c’bhúh xoọng âng apêê đoọng p’too moon. Muy bơr ngai cắh tộ pa bhrợ ta têng, muy bơr ngai grô proọng cắh buôn tộ xơợng moon p’too, nắc a hêê đươi apêê n’lơơng p’too. Ha dang a hêê moon clúh pr’loọng đhoọng nắc cắh vêy choom”.

Chr’hoong da ding ca coong Phước Sơn vêy bấc c’bhúh đhi noo acoon cóh ặt ma mông. Cóh đêếc, đha nuôr Bh’noong bấc lấh 65% acoon ma nứih. Đha nuôr apêê acoon cóh cóh vel đong chr’hoong Phước Sơn vêy đhr’niêng bh’rợ, văn hóa liêm chr’nắp la lay. Cóh bấc c’moo ha nua, xơợng bhrợ c’lâng xa nay âng Đảng lâng Nhà nước n’đắh pa dưr zr’lụ đha nuôr acoon cóh, chính quyền zấp cáp chr’hoong Phước Sơn âi bhrợ k’rơ k’rong bhrợ pa dưr zấp râu cóh pr’ặt tr’mông. Đươi veye cơnh đêếc, pr’đơợ tr’mông tr’mêếh pr’ặt tr’nợt veye bấc râu tr’xăl t’mêê; văn hóa – y tế - giáo dục bơơn bhrợ bhr’lậ; c’léh văn hóa ty đanh âng âng đha nuôr bơơn zư đớc; hệ thống chính trị vel đong bơơn pa dưr nhâm k’rơ; pr’ặt tr’mông âng đha nuôr ting t’ngay bơơn ha dưr dal. Vêy bơơn bh’nơơn n’nâu vêy râu chroi đoọng cắh hắt âng apêê t’coóh vel, trưởng vel, ma nứih vêy bấc ngai chắp cốh đha nuôr. T’coóh Nguyễn Quảng, Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam đoọng năl: “Apêê t’coóh vel, trưởng vel, ma nứih bấc ngai chắp cóh vel đong âi, xoọc lâng vêy zooi ha bh’rợ p’too moon đha nuôr xơợng bhrợ liêm chủ trương, c’lâng xa nay âng Đảng, Nhà nước. Lâng nắc đợ ma nứih p’têệt pa zum lâng apêê cơ quan chức năng đoọng xay bhrợ bấc râu k’đháp cóh đha nuôr. Zấp c’moo, chr’hoong zêng bhrợ têng g’lúh lum mặt, prá xay bấc xa nay crêê tước yêmt êêm, tước văn hóa a coon cóh, tước đhr’niêng bh’rợ âng vel đong zêng đươi vêy apêê t’coóh vel, trưởng vel, ma nứih bấc ngai chắp. Bấc c’moo ha nua, c’bhúh n’nâu âi bhrợ pa dưr liêm bh’rợ âng đay”.

Đợ râu chroi đoọng âng apêê t’coóh vel, trưởng vel âi chroi đoọng bhrợ tr’xăl pr’dưr pr’dzoọng âng đha nuôr apêê acoon cóh đhị vel đong chr’hoong da ding ca coong Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam, pa bhlâng nắc cóh zr’lụ ch’ngai bha dắh, zr’nắh k’đháp, chroi đoọng ooy bh’rợ t’bil ha ul pa xiêr đha rựt nhâm mâng cóh da ding ca coong tỉnh Quảng Nam./.

Phát huy vai trò già làng, trưởng bản, người có uy tín ở Phước Sơn

              PV Alăng Lợi

Huyện miền núi Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam có 54 người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số. Bằng uy tín, kinh nghiệm của bản thân, những năm qua đội ngũ các già làng, trưởng bản, người có uy tín trong đồng bào dân tộc trên địa bàn huyện Phước Sơn đã thực sự trở thành cầu nối, góp phần quan trọng trong việc tuyên truyền, vận động đưa các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước đến với đông đảo đồng bào, giúp bà con thêm tin yêu và một lòng đi theo Đảng.

Đồng bào Bh’noong ở thôn 6, xã Phước Lộc, huyện miền núi Phước Sơn tỉnh Quảng Nam đã quen với hình ảnh một người thương binh hạng 4/4 đến từng nhà vận động bà con về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Đó là già làng Hồ Văn Hạnh, năm nay gần 70 tuổi. Mắt đã mờ, chân đi không còn vững nữa, thêm khuyết một cánh tay, nhưng ông Hồ Văn Hạnh vẫn kiên trì đi vận động bà con Bh’noong xóa bỏ tập tục lạc hậu, tập trung phát triển kinh tế, xóa bỏ tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết... Ông bảo, muốn để bà con nghe mình, mình phải làm gương. “Muốn bà con nghe theo, mình phải là người làm trước. Mình phải trồng bắp, trồng keo, nuôi heo, nuôi gà... phát triển kinh tế, cho con ăn học đến nơi đến chốn... Từ kinh nghiệm của mình mới hướng dẫn lại cho bà con. Bà con mắt thấy, tay làm bà con mới tin. Bây giờ bà con ở đây đã biết trồng bắp, trồng keo phát triển kinh tế tăng thu nhập. Con cái cũng đến trường học hành. Nạn tảo hôn cũng ít trường hợp xảy ra. Tôi thấy rất mừng”.

Già làng, trưởng bản và người uy tín có vai trò, vị thế rất lớn đối với đồng bào. Họ là những người có khả năng vận dụng những phong tục tập quán để giải quyết những vấn đề phức tạp nảy sinh trong đời sống xã hội; là người có khả năng vận động, khuyến khích người dân và cộng đồng dân cư thực hiện có hiệu quả các đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước. Nhiều trường hợp mâu thuẫn gia đình, tranh chấp đất đai hay một số thanh niên lười biếng, không chăm lo làm ăn, quậy phá xóm làng... chính các già làng, trưởng bản, người có uy tín đã đến vận động, khuyên nhủ giải hòa ổn thỏa. Già làng Hồ Văn Nhun, khối 3A thị trấn Khâm Đức, huyện Phước Sơn chia sẻ, với bà con Bh’noong ở địa phương phải biết cách vận động: “Đối với người dân tộc mình là làm sao phải nói nhỏ, giải thích nhẹ nhàng, dùng anh em họ hàng của họ để vận động tuyên truyền. Một số thành phần lười biến, có một số người khó chịu lắm mình nói không được phải dùng người khác nói thì mới được. Chứ còn mình nói kiểu như phê bình và tự phê bình trong đảng không được đâu. Nhất số thanh niên hiện nay vô cùng đa dạng, xem những thông tin lạc hậu nhất là học rất nhanh, còn những việc tốt thì không thấy học đâu”.

Huyện miền núi Phước Sơn có nhiều thành phần dân tộc anh em sinh sống. Trong đó, đồng bào Bh’noong chiếm hơn 65% dân số. Đồng bào các dân tộc trên địa bàn huyện Phước Sơn có phong tục tập quán, bản sắc văn hóa riêng. Trong những năm qua, thực hiện đường lối của Đảng và Nhà nước về phát triển vùng dân tộc thiểu số, chính quyền các cấp huyện Phước Sơn đã đẩy mạnh đầu tư phát triển về mọi mặt của đời sống xã hội. Nhờ đó cơ sở vật chất kỹ thuật và hạ tầng kinh tế - xã hội có nhiều khởi sắc; văn hóa - y tế - giáo dục được cải thiện; bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc được giữ gìn và phát huy; hệ thống chính trị cơ sở được xây dựng, củng cố ngày càng vững mạnh; đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào các dân tộc ngày càng được nâng cao. Có được thành quả đó có công đóng góp không nhỏ của các già làng trưởng bản, những người có uy tín trong cộng đồng dân tộc. Ông Nguyễn Quảng, Phó Chủ tịch UBND huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam cho biết: “Các già làng, trưởng bản, những người có uy tín đã, đang và sẽ giúp được việc vận động nhân dân thực hiện tốt các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước. Và là những người trực tiếp phối hợp với các cơ quan chức năng để giải quyết những mâu thuẫn, bất đồng trong nhân dân. Hàng năm, huyện đều tổ chức gặp mặt, tọa đàm những vấn đề liên quan đến an ninh trật tự, đến bản sắc dân tộc, đến tập tục của địa phương đều nhờ đến vai trò của các già làng trưởng bản, những người có uy tín. Những năm qua, đội ngũ này đã phát huy vai trò rất tốt”.

Những đóng góp của các già làng, trưởng bản đã góp phần làm thay đổi bộ mặt đời sống của bà con các dân tộc trên địa bàn huyện miền núi Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, góp phần không nhỏ trong công cuộc xóa đói, giảm nghèo bền vững ở miền núi tỉnh Quảng Nam./.