T’cooh Bùi Văn Ngọc, Phó Chủ tịch Câu lạc bộ Trung Dũng- Quyết Thắng thành phố Hải Phòng xay moon: Coh lịch sử k’r’bhâu c’moo bhrợ pa dưr k’tiêc k’ruung lâng zư lêy k’tiêc k’ruung, k’conh pa bhươp hêê ơy pa chô kinh nghiệm ghit pa bhlâng ooy râu chr’năp lâng c’rơ âng pazêng đhanuôr. Abhươp Nguyễn Trãi ơy xay moon: Tân tọp bhuông năc ng’bơơn n’năl c’rơ âng đhanuôr k’rơ mơ đác, xa nay bh’rợ liêm crêê râu bha lâng năc đoọng đhanuôr têêm ngăn. Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn ơy xay moon ghít: K’rang lêy ooy pr’ăt tr’mông âng đhanuôr năc đoọng riah chặt đhậu mâng riah, râu đêêc năc xa nay bh’rợ chr’năp pa bhlâng đoọng zư lêy k’tiêc k’ruung. Pazêng cr’noọ xa nay n’nâu ơy dưr vaih xa nay chr’năp pa bhlâng, bhrợ t’vaih c’rơ đại đoàn kết pazêng acoon manuyh đoọng zâl cha groong arọpa bhuy, bhrợ pa dưr k’tiêc k’ruung. Ting cơnh t’cooh Bùi Văn Ngọc, cr’noọ xa nay đhanuôr năc bha lâng ơy vêy Đảng hêê pa têệt đươi dua xay bhrợ coh pazêng văn kiện âng Đảng công cơnh coh xa nay pháp luật âng Nhà nước. “Tơợ bêl vêy Đảng Cộng sản Việt Nam lâng Ava Hồ k’đhơợng xay, c’rơ khối đại đoàn kết pazêng acoon manuyh năc vêy ta xay bhrợ, k’rong, pa dưr k’rơ pa bhlâng cơnh t’mêê. C’rơ âng Đảng năc pa têệt đh’rưah nhâm mâng bhlưa Đảng lâng đhanuôr, cr’noọ âng Đảng lâng cr’noọ âng đhanuôr mr’cơnh năc c’rơ k’rơ pa bhlâng cơnh Ava Hồ ơy pa choom: Ba buôn ka ha riêng chu căh vêy đhanuôr ting xay bhrợ năc công căh mặ ng’xay bhrợ xang, zr’năh k’đhap k’bhan chu vêy đhanuôr xay bhrợ năc đhơ đhơ công liêm xang.Pazêng bh’rợ tr’nêng âng hệ thống chính trị, âng cán bộ, đảng viên, công chức năc lứch ooy râu liêm choom crêê cơnh xa nay pháp luật, crêê cơnh âng đhanuôr, xay bhrợ liêm crêê bhlưa râu liêm choom crêê cơnh âng đhanuôr, ta luôn pa dưr pr’ăt tr’mông đoọng ha đhanuôr.”

Văn kiện Đại hội XIII âng Đảng liêm xang lâng p’xoọng c’năl, pr’học chr’năp ooy xa nay: đhanuôr năc bha lâng, râu đêêc năc: lâh xa nay: Đhanuôr n’năl, đhanuôr bhrợ, đhanuôr prá xay, đhanuôr ch’mêệt lêy, văn kiện Đại hội năc dzợ xay moon ghít: đhanuôr đương lêy lâng đhanuôr đươi dua. Ting cơnh t’cooh Nguyễn Văn Thuận, bêl ahay bhrợ Bí thư Thành uỷ Hải Phòng, lâng c’noọ xa nay n’nâu, cr’noọ bh’rợ bhrợ pa dưr Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa năc ơy ta xay bhrợ ghít lâh mơ, năc vêy ta xay bhrợ liêm choom lâh mơ: “Đương ch’mêệt lêy coh đâu năc êêh muy bơơn lêy đợ râu n’lât âng cán bộ, đảng viên năc ng’bơơn lêy râu n’lất, đợ bh’rợ tr’nêng lâng pazêng xa nay ooy kinh tế- xã hội dợ căh ơy crêê cơnh năc tơợ bh’rợ đương ch’mêệt lêy âng đhanuôr năc ahêê bhr’lậ pa liêm đợ chính sách kinh tế- xã hội. Xa nay bhrợ pa dưr Nhà nước pháp quyền năc dzợ vêy xa nay năc tu đhanuôr. Xa nay đhanuôr bơơn đươi dua năc vêy ta xay moon cơnh đêêc năc vêy choom xay bhrợ liêm xang xa nay bh’rợ xay bhrợ năc ahêê bhrợ pa dưr Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa âng đhanuôr, tu đhanuôr…”

Râu la lua ơy xay moon ghít, coh ooy xa nay bh’rợ bhrợ c’la lâng râu ta béch g’lăng âng đhanuôr vêy ta pa dưr liêm choom, đhanuôr mr’cơnh cr’noọ xa nay, đoàn kết, coh đêêc năc dưr vaih liêm, pr’hay. T’cooh Lộc Văn Thắng, coh cr’noon Bản Cào, chr’val Côn Minh, chr’hoong Nà Rì, tỉnh Bắc Kạn xay moon, coh cr’chăl ahay, chr’val Côn Minh vêy ta bhrợ têng bâc pr’đươi chr’năp, đoọng pa dưr pa liêm pr’ăt tr’mông âng đhanuôr. Bêl xay bhrợ xa nay bh’rợ n’nâu, xa nay đhanuôr bhrợ c’la vêy ta ha dưr dal, tơợ bh’rợ nhăn boóp p’rá âng đhanuôr ooy thiết kế công trình h’cơnh choom liêm choom, tươc ooy bh’rợ đương ch’mêệt lêy bêl bhrợ têng lâng ch’mêệt lêy râu liêm choom âng công trình… Tơợ muy chr’val zr’năh k’đhap, Côn Minh năc ơy xay bhrợ liêm xang 19 cr’noọ bh’rợ bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê. “Pa dưr xa nay bh’rợ âng đhanuôr coh bh’rợ bhrợ têng công trình cơnh: z’rooh đac, đong văn hoá, c’lâng p’rang năc Bí thư Chi bộ, trưởng cr’noon lâng pazêng ban ngành đoàn thể đoọng manuyh đương lêy. Tu cơnh đêêc, râu liêm choom âng công trình đhị chr’val, chr’năp bhlâng năc c’lâng lươt liêm mâng pa bhlâng. Tơợ đêêc đhanuôr bhui har pa bhlâng, ma đông k’tiêc, ting bhrợ têng, tơợ bêl ahay tươc nâu cơy bêl bhrợ công trình hân đoo cơnh chr’val, bhươl cr’noon năc doọ bil zên pa tơơi cr’van âng đhanuôrpay k’tiêc.”

Cr’noọ xa nay: đhanuôr năc bha lâng vêy ta xay bhrợ ghít coh pazêng n’đăh âng pr’ăt tr’mông, vêy ta xay bhrợ liêm crêê coh pazêng vel đong lâng coh pazêng đhr’năng. Xay moon ghít cr’noọ xa nay n’nâu, Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn ta luôn xay bhrợ nhâm mâng xa nay bh’rợ đoàn kết quân lâng đhanuôr lâng k’rong pazêng cr’noọ xa nay âng đhanuôr coh zr’lụ c’noong k’tiêc. Đảng uỷ, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn đoọng 120 đảng viên ting pâh sinh hoạt đhị 94 chi bộ bhươl cr’noon đăn c’noong k’tiêc, zr’năh k’đhap ooy râu têêm ngăn. Pazêng tổ, đội pa bhrợ t’bhlâng xiêr ooy vel đong xay bhrợ cơnh xa nay 3 râu t’bhlâng xay bhrợ, 4 râu đh’rưah lâng đhanuôr… Đại tá Nông Quang Tám, Phó Chỉ huy trưởng Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn prá: “Xay moon đhanuôr năc vêy bh’rợ tr’nêng, tu cơnh đêêc coh cr’chăl ahay cấp uỷ, chính quyền vel đong k’rang pa bhlâng ooy xa nay bh’rợ n’nâu, bhrợ têng cơnh ooy nhâm mâng bh’rợ bhrợ cha đoọng ha đhanuôr, xay bhrợ cơnh ooy zập cha năc đhanuôr coh zr’lụ c’noong k’tiêc năc muy chiến sĩ, tu xa nay bh’rợ zư lêy c’noong k’tiêc năc bh’rợ âng pazêng đhanuôr, pazêng zập cấp ngành vel đong, chr’năp bhlâng năc đhanuôr coh c’noong k’tiêc. Coh pazêng c’moo ahay, azi ơy xay bhrợ z’zăng liêm choom đoọng đhanuôr đh’rưah lâng cấp uỷ lâng chính quyền vel đong đoọng nhâm mâng pr’ăt tr’mông ha đhanuôr coh zr’lụ ch’ngai bha dăh tỉnh Lạng Sơn.”

Xay moon ghít xa nay: đhanuôr năc bha lâng âng Đảng hêê, pa dưr cr’noọ xa nay chăp hơnh k’tiêc k’ruung, c’rơ đại đoàn kết acoon manuyh, đh’rưah lâng n’năc, pa dưr râu liêm choom âng manuyh pa bhrợ, pa dưr râu t’mêê, ta béch g’lăng âng zập cha năc manuyh lâng c’bhuh, nâu đoo năc c’rơ đoọng ahêê xay bhrợ liêm xang cr’noọ cr’niêng pa dưr k’tiêck’ruung k’rơ mâng, k’bhộ k’van- têêm ngăn, bhui har./.

Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc
vì mục tiêu phát triển đất nước phồn vinh - hạnh phúc

Dân là gốc, là trung tâm và chủ thể của công cuộc đổi mới, phát triển đất nước - Quan điểm này đã được nhấn mạnh và thể hiện xuyên suốt trong Báo cáo chính trị trình Đại hội XIII của Đảng. Đặc biệt, ngoài nội dung "dân biết - dân làm - dân bàn - dân kiểm tra", Báo cáo Chính trị tại Đại hội lần này đã bổ sung thêm "dân giám sát và dân hưởng thụ".  Đây là một đánh giá đúng đắn để phát huy sức mạnh của toàn dân tộc trong thực hiện Nghị quyết của Đảng đề ra, thực hiện tốt lời dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh “muốn tiến lên Chủ nghĩa xã hội thì toàn dân cần đoàn kết lâu dài, đoàn kết thực sự và cùng nhau tiến bộ”.

Ông Bùi Văn Ngọc, Phó Chủ tịch Câu lạc bộ Trung Dũng - Quyết Thắng thành phố Hải Phòng cho rằng: Trong lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, ông cha ta đã đúc rút những kinh nghiệm sâu sắc về vai trò và sức mạnh toàn dân. Cụ Nguyễn Trãi từng tổng kết: "Lật thuyền mới biết sức dân mạnh như nước", "việc nhân nghĩa cốt ở yên dân". Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn đã khẳng định: "Khoan thư sức dân để làm kế rễ sâu bền gốc, đó là thượng sách giữ nước". Những tư tưởng này đã trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt, tạo nên sức mạnh đại đoàn toàn kết dân tộc để chiến đấu, chiến thắng kẻ thù, xây dựng và phát triển đất nước. Theo ông Bùi Văn Ngọc, quan điểm "dân là gốc" đã được Đảng ta kế thừa, được cụ thể hóa trong các văn kiện của Đảng cũng như thể chế pháp luật của Nhà nước: “Từ khi có Đảng CSVN và Bác Hồ lãnh đạo, sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc được tổ chức, quy tụ, phát triến lên đỉnh cao mới. Sức mạnh của Đảng là ở sự gắn bó giữa Đảng với dân, ý Đảng lòng dân đồng thuận sẽ là sức mạnh vô địch như bác Hồ dạy "dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong". Mọi hoạt động của hệ thống chính trị, của cán bô, đảng viên, công chức phải xuất phát từ lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân, giải quyết hài hòa các quan hệ lợi ích chính đáng của người dân, không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân.”

Văn kiện Đại hội XIII của Đảng hoàn thiện và bổ sung thêm nhận thức, bài học quý về quan điểm "dân là gốc", đó là: ngoài nội dung "Dân biết, dân làm, dân bàn, dân kiểm tra", văn kiện Đại hội còn nhấn mạnh "dân giám sát và dân thụ hưởng". Theo ông Nguyễn Văn Thuận, nguyên Bí thư Thành ủy Hải Phòng, với nhận thức này, mục tiêu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa đã được cụ thể hơn, sẽ vận hành hiệu quả hơn: “Giám sát ở đây không những là phát hiện ra những sai trái của cán bộ, đảng viên mà phát hiện ra những sai trái, những việc làm và cả những vấn đề kinh tế - xã hôi còn chưa phù hợp thì thông qua việc giám sát của người dân thì chúng ta từng bước điều chỉnh lại những chính sách kinh tế - xã hội. Quan điểm xây dựng Nhà nước pháp quyền còn 1 vế là vì dân. Vấn đề dân được hưởng thụ cần phải được đặt ra thì mới hoàn thiện cơ chế vận hành là chúng ta xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân.”

        Thực tế đã chỉ ra, ở đâu vai trò làm chủ và sự sáng tạo của nhân dân được phát huy hiệu quả, người dân đồng thuận, đoàn kết, ở đó sẽ phát triển, tiến bộ. Ông Lộc Văn Thắng, thôn Bản Cào, xã Côn Minh, huyện Na Rì, tỉnh Bắc Kạn nêu dẫn chứng, thời gian qua, xã Côn Minh được đầu tư nhiều công trình hạ tầng thiết yếu, nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Trong thực hiện các công trình này, vai trò làm chủ của nhân dân được phát huy tối đa, từ việc lấy ý kiến người dân về thiết kế công trình sao cho hiệu quả đến giám sát thi công và kiểm tra chất lượng công trình... Từ một xã khó khăn, Côn Minh đã cơ bản đạt 19 tiêu chí xây dựng Nông thôn mới: "Phát huy vai trò người dân trong xây dựng công trình như: kênh mương, nhà văn hóa, đường giao thông thì Bí thư chi bộ, trưởng thôn và các ban ngành đoàn thể sẽ trực tiếp cắt cử người ra giám sát. Do vậy, chất lượng công trình tại xã, đặc biệt là các tuyến giao thông rất đảm bảo. Người dân qua đó rất ủng hộ, tự nguyện hiến đất, ngày công, từ trước đến nay khi làm các công trình hầu như xã, thôn không phải bỏ tiền ra để giải phóng mặt bằng."

Quan điểm "dân là gốc" được thể chế, cụ thể hóa trong mọi mặt của đời sống kinh tế - xã hội, được vận dụng khéo léo ở từng địa phương và trong từng hoàn cảnh. Quán triệt tư tưởng này, Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn luôn chú trọng củng cố, tăng cường, thắt chặt tình đoàn kết quân dân và huy động tinh thần nhiệm của mỗi người dân nơi biên thùy. Đảng ủy, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn phân công 120 đảng viên tham gia sinh hoạt tại 94 chi bộ thôn bản giáp biên, phức tạp về an ninh trật tự. Các tổ, đội công tác tăng cường xuống địa bàn, thực hiện phương châm “3 bám, 4 cùng” cùng bà con... Đại tá Nông Quang Tám, Phó Chỉ huy trưởng Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn nói: “Xác định người dân phải có việc làm, do vậy thời gian qua cấp ủy chính quyền địa phương rất quan tâm đến vấn đề này, làm sao đảm bảo công ăn việc làm cho người dân, làm sao xác định mỗi người dân ở biên giới là một chiến sĩ, vì nhiệm vụ bảo vệ biên giới là nhiệm vụ của toàn dân, tất cả các cấp ngành địa phương, đặc biệt là người dân biên giới. Những năm qua chúng tôi làm tương đối tốt để cho bà con góp phần cùng cấp ủy và chính quyền địa phương để ổn định tình hình bà con vùng sâu vùng xa tỉnh Lạng Sơn.”

Quán triệt sâu sắc quan điểm "dân là gốc" của Đảng ta, khơi dậy và phát huy tinh thần yêu nước, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, cùng với đó, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy đổi mới, sáng tạo của mỗi cá nhân và tập thể, đây sẽ là động lực để chúng ta thực hiện thành công khát vọng và mục tiêu phát triển đất nước phồn vinh - hạnh phúc./.