Bha ar mưy: “Phên dậu” truíh da ding Trường Sơn

 Zư lêy c’lặ t’nil zr’lụ k’noong k’tiếc

Lướt truíh k’noong k’tiếc zi lấh zâp tỉnh Quảng Nam, Thừa Thiên Huế lâng Quảng Trị nắc mưy đhị c’lặ t’nil k’noong k’tiếc âng Việt Nam lâng k’tiếc k’ruung pr’zợc Lào, ch’ngai bhứah zr’nắh k’đhạp, vêy đhị bôl da ding dal bhlâng.

Tợơp c’xêê 10 nắc bêl g’lúh Thừa Thiên Huế lâng zâp vel đông miền Trung moót hân noo boo túh. Cóh zr’lụ k’coong ch’ngai k’noong k’tiếc A Lưới, zâp g’lúh boo nhân đenh đươnh bấc t’ngay, tu cơnh đếêc, bh’rợ lêy cha mếêt c’lặ t’nil âng cán bộ, chiến sĩ biên phòng cung lưm bấc zr’nắh k’đhạp lâng k’rang k’pân lấh mơ.

Đồn Biên phòng Hương Nguyên ặt đhị dzung da ding vel đông chr’val A Roàng, chr’hoong A Lưới, k’đhợơng zư lấh 20km c’lâng k’noong k’tiếc lâng 8 c’lặ t’nil k’noong k’tiếc. Đoọng ra văng ha zâp g’lúh lêy cha mếêt, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Hương Nguyên lấh mơ ra văng liêm ghít đắh pr’đươi pr’dua lâng ch’na đh’nắh, nắc lêy têêm ngăn zư c’rơ tr’mung, tu c’lâng lướt lêy cha mếêt ch’ngai j’đấc bhlâng, boo ngân ta luôn cóh crâng.

Truíh c’lâng lướt lêy cha mếêt chô đhị c’lặ t’nil 670, Thiếu tá Nguyễn Thành Lân, Phó đồn trưởng quân sự Đồn Biên phòng Hương Nguyên, chr’hoong A Lưới đoọng năl, bh’rợ lêy cha mếêt c’lâng k’noong k’tiếc nắc đoo bh’rợ chr’nắp âng đơn vị. Ting c’lâng bh’rợ, zâp quý đơn vị bhrợ lêy cha mếêt zâp đhị c’lặ t’nil. Tu da ding bha đưn zr’nắh k’đhạp, nắc cán bộ, chiến sĩ pấh lướt lêy pay đợ manứih liêm ghít, bool lươt cóh crâng.

Ting cơnh Thiếu tá Nguyễn Thành Lân, Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng Hương Nguyên, vêy bơơn c’lặ t’nil k’noong k’tiếc cơnh đâu nắc đoo c’rơ g’lếêh âng năl mơ lang manứih ơy bhrợ zư đợc. Lâng đợ c’lặ t’nil âng Đồn k’đhợơng zư, bêl đếêc, cán bộ, chiến sĩ nắc lêy bil bấc cr’chăl t’ngay ặt bếch cóh crâng đoọng lêy cha mếêt pa hư lơi bom mìn, bhrợ c’lâng, đh’rứah lâng đắh pr’zợc Lào moon liêm crêê đhị bhrợ pa dưr. C’léh cha nụp đợ cán bộ, chiến sĩ Biên phòng lâng đhanuôr vel đông guy đơơng đợ bao xi măng, nam păn, đhêl lướt zi lấh crâng k’coong, toọm k’ruung đoọng bhrợ pa dưr c’lặ t’nil chr’nắp ma bhưy nâu.

Xoọc đâu, ooy cr’chăl lêy cha mếêt truíh c’lâng k’noong k’tiếc, cắh mưy vêy đợ apêê lính biên phòng nắc dzợ vêy ting por pấh âng chính quyền đhanuôr vel đông. Truíh c’lâng k’noong k’tiếc cóh zâp tỉnh Trung Trung bộ, c’bhúh Biên phòng ơy pazưm lâng chính quyền vel đông bhrợ pa dưr k’ha riêng tổ tự k’đhợơng zư c’lâng k’noong k’tiếc, zư lêy c’lặ t’nil, ooy đâu chrooi pa xoọng bhrợ pa dưr nhâm mâng đhị “phên dậu” âng k’tiếc k’ruung. Cr’chăl nâu, c’bhúh biên phòng zâp tỉnh cung pazưm lâng đắh k’tiếc k’ruung pr’zợc Lào bhrợ pa dưr lâng xay bhrợ bhiệc lêy cha mếêt zâp c’moo.

  Liêm nhâm pr’ắt bh’rợ quân đhanuôr

Cr’chăl bh’rợ chính trị zư lêy nhâm mâng c’lâng k’noong k’tiếc, c’lặ t’nil, đợ apêê lính t’bọ quân hàm t’viêng dzợ vêy bh’rợ chr’nắp đắh bhiệc zúp đhanuôr zâp acoon cóh pa dưr pa xơc pr’ăt tr’mung, zư lêy c’rơ, zooi zúp zâp apêê ađhi lưm tr’mung zr’nắh k’đhạp vêy pr’đợơ tước ooy trường, đh’rứah pazưm têy zooi zúp mưy pr’ắt tr’mung liêm chr’nắp lấh mơ zr’lụ k’noong k’tiếc.

Pr’ắt tr’mung âng đhanuôr Cơ Tu cóh chr’val k’noong k’tiếc La Êê, chr’hoong Nam Giang, tỉnh Quảng Nam bấc c’moo chô ooy đâu ơy tr’xăl bấc, doọ dzợ ta bhưch ha ul bêl hân noo chóh bếêt. Đợ đhị bha nơợc ruộng chóh ha roo đác t’viêng liêm k’đơơng lướt moót cóh vel đông nắc đhị râu pazưm moon pa choom, zooi zúp âng cán bộ, chiến sĩ Đồn biên phòng La Êê.

Ting cơnh t’coóh A Viết Sơn, Chủ tịch UBND chr’hoong Nam Giang, zâp vel đông ặt bhrợ, Đồn Biên phòng zêng vêy đợ bh’rợ pr’hay chr’nắp đoọng bhrợ zooi zúp đhanuôr ting bhr’dzang pa dưr pr’ắt tr’mung. Xa nay bh’rợ “Pa dưr bhr’dzang a’đhi tước ooy trường”, “acoon băn biên phòng” nắc ơy bhrợ bấc râu chr’nắp liêm. Tước đâu, bấc apêê ađhi p’nar, pr’loọng đông đha rứt bơơn dưr ga mắc liêm đhị tr’pang têy zooi zúp têêm ngăn âng đợ apêê lính ava Hồ, đoọng zâp t’ngay apêê ađhi bơơn tước ooy trường đh’rứah lâng apêê pr’zợc mr’đoo ruúh.

Truíh zr’lụ k’noong k’tiếc Thừa Thiên Huế, Trạm xá Quân dân y pazưm âng Đồn Biên phòng Cửa khẩu A Đớt ắt truíh vel đong chr’val Lâm Đớt, chr’hoong A Lưới, tơợ đenh ơy vaíh mưy đhị za’nươr zư lêy c’rơ tr’mung đoọng ha đhanuôr zâp acoon cóh zr’lụ k’noong k’tiếc cung cơnh bhrợ khám pa dưr cr’ay doọ pay zên đoọng ha đhanuôr pr’zợc Lào.

Ắt truíh toor c’lâng bhlâng lướt zi lấh vel A Tin, chr’val Lâm Đớt, Trạm xá Quân dân y pazưm A Đớt nắc đhị ta luôn lêy lướt chô âng đhanuôr Tà Ôi lâng Cơ Tu cóh zr’lụ zâp bêl k’ay k’naanh lêy chô khám pa dứah. Hân đhơ apêê pa bhrợ cắh bấc, vêy 2 cán bộ quân y lâng pr’đươi pr’dua y tế cắh liêm zâp…nắc đợ c’moo hanua, Trạm xá Quân dân y pazưm A Đớt ta luôn zư đợc râu tin đươi âng đhanuôr vel đông pa gơi ooy bh’rợ zư lêy c’rơ.

Thiếu tá Trần Xuân Tới, cán bộ quân y Trạm xá Quân dân y pazưm A Đớt moon, đơn vị năl ghít bh’rợ zư lêy c’rơ âng đhanuôr cóh vel đông nắc đoo chr’nắp, zúp bhrợ nhâm mâng pr’ắt tr’nớt âng quân lâng đhanuôr zr’lụ k’noong k’tiếc. cr’chăl hanua, cán bộ quân y đhị đâu ta luôn liêm ta níh, t’bhlâng bhrợ lưch c’rơ đắh zư lêy c’rơ tr’mung, sơ cấp cứu, xay moon đắh c’rơ tr’mung, đoọng zanươu doọ pay zên ha đhanuôr.

T’coóh vel Đặng Sơn Thi, cóh vel A Tin, chr’val Lâm Đớt đoọng năl, tơợ vel lướt tước trung tâm chr’hoong A Lưới mơ lấh 40km, nắc bêl đhanuôr k’ay buôn k’đươi cán bộ cóh Trạm xá Quân dân y pazưm A Đớt khám lâng đoọng zanươu. Lâng đợ apêê t’coóh đhưr, cán bộ quân y cung lướt tước đhị đông lưm khám lêy c’rơ tr’mung, cắh chấc k’noọ zr’nắh k’đhạp, boo đhí. Bêl pr’lúh Covid-19 dưr vaíh, y bác sĩ âng Trạm pa zưm lâng chính quyền vel đông xiêr zâp vel đông moon pa choom đhanuôr lêy zêl cha groong pr’lúh cr’ay đoọng oó trơơi boọ bhứah cóh đhanuôr.

Ắt cr’chăl tơợ vel Ka Lô, chr’hoong Kà Lừm, tỉnh Sê Kông mơ 2, 3km c’lâng a’chim păr, bêl pr’lúh Covid-19 dưr vaíh, bấc đhanuôr đắh k’tiếc pr’zợc Lào cung ta luôn lướt ooy Trạm quân dân y pazưm A Đớt đoọng k’đươi cán bộ quân y khám pa dứah cr’ay. Thiếu tá Trần Xuân Tới, cán bộ quân y Trạm xá Quân dân y pazưm A Đớt đoọng năl, bêl đhanuôr k’tiếc pr’zợc Lào lêy khám, cán bộ âng Trạm cung zư padứah liêm ta níh cơnh đhanuôr vel đông đay. Tu đợ bh’rợ âng Trạm quân dân y pazưm A Đớt chrooi pa xoọng bhrợ nhâm mâng cóh đhanuôr, p’cắh liêm ghít pr’ắt bh’rợ zooi zúp đh’rứah âng đhanuôr 2 k’tiếc k’ruung Việt-Lào cóh zr’lụ k’noong k’tiếc./.

Loạt bài: Lính biên phòng bảo vệ vững chắc vùng biên

                                                           (TTXVN)

Các tỉnh, thành phố Trung Trung bộ gồm Quảng Trị, Thừa Thiên – Huế, Quảng Nam và Đà Nẵng có chung đường biên giới đất liền trải dài hàng trăm km với nước bạn Lào nằm trên dãy Trường Sơn hùng vĩ và đường bờ biển dài với những hòn đảo tiền tiêu giữa trùng khơi mênh mông ở Biển Đông. Ở nơi đó luôn có những người lính biên phòng đang ngày đêm canh gác, bảo vệ sự bình yên cho Tổ quốc trên hai tuyến biên giới, góp phần vào sự vươn mình, đổi thay nơi vùng biên cương và vùng biển rộng lớn của đất nước.

Bài 1: “Phên dậu” trên dãy Trường Sơn

Canh giữ cột mốc vùng biên 

Dọc tuyến biên giới đất liền qua các tỉnh Quảng Nam, Thừa Thiên – Huế và Quảng Trị là hệ thống mốc quốc giới giữa Việt Nam và nước bạn Lào, trải dài trên những vị trí địa hình hiểm trở, có nơi cheo leo trên đỉnh núi cao.

Đầu tháng 10 là thời điểm tỉnh Thừa Thiên – Huế và các địa phương miền Trung bước vào mùa mưa bão. Ở khu vực miền núi biên giới A Lưới, các đợt mưa lớn thường kéo dài liên tục nhiều ngày liền, do vậy, công tác tuần tra cột mốc của cán bộ, chiến sĩ biên phòng cũng gặp nhiều khó khăn và nguy hiểm hơn.

Đồn Biên phòng Hương Nguyên đứng chân trên địa bàn xã A Roàng, huyện A Lưới, quản lý hơn 20 km đường biên với 8 cột mốc quốc giới. Để chuẩn bị cho mỗi chuyến tuần tra, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Hương Nguyên ngoài chuẩn bị chu đáo về quân tư trang và lương thực, còn phải đảm bảo tốt sức khỏe, bởi quãng đường tuần tra phải vượt qua dốc cao, vực sâu trong điều kiện có thể gặp mưa lớn bất chợt trong rừng.

Trên đường đi tuần tra hướng đến cột mốc 670, Thiếu tá Nguyễn Thành Lân - Phó Đồn trưởng Quân sự Đồn Biên phòng Hương Nguyên, huyện A Lưới cho biết, công tác tuần tra đường biên cột mốc là nhiệm vụ rất quan trọng của đơn vị. Theo kế hoạch, mỗi quý đơn vị sẽ tổ chức đi tuần tra tất cả các cột mốc. Do địa hình đồi núi hiểm trở, vị trí cột mốc quốc giới thường nằm sâu trong rừng già hoặc chót vót trên những đỉnh núi cao, nên cán bộ, chiến sĩ tham gia được tuyển chọn rất kỹ lưỡng, thành thạo kỹ năng đi rừng.

Theo Thiếu tá Nguyễn Thành Lân, Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng Hương Nguyên, có được hệ thống mốc quốc giới trên đất liền như hiện nay là mồ hôi, xương máu của biết bao thế hệ đã đổ xuống. Đối với những cột mốc do Đồn quản lý, ngày đó, cán bộ, chiến sĩ phải mất nhiều tháng trời ăn ngủ trong rừng để rà phá bom mìn, khảo sát, mở đường, cùng với phía bạn Lào xác định chính xác vị trí xây dựng. Hình ảnh những cán bộ, chiến sĩ Biên phòng và bà con nhân dân địa phương gùi từng bao xi măng, sắt, đá băng rừng, vượt suối trèo lên tận những đỉnh núi cao để xây dựng cột mốc vẫn còn im đậm trong tâm trí của nhiều người.

Hiện nay, trong quá trình tuần tra đường biên cột mốc, không chỉ có những người lính biên phòng mà còn có sự tham gia của chính người dân địa phương. Dọc tuyến biên giới đất liền ở các tỉnh Trung Trung bộ, lực lượng Biên phòng đã phối hợp với chính quyền cơ sở thành lập được hàng trăm tổ tự quản đường biên, bảo vệ cột mốc, qua đó góp phần xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân vững chắc nơi “phên dậu” của Tổ quốc. Bên cạnh đó, lực lượng Biên phòng các tỉnh cũng phối hợp với phía bạn Lào xây dựng và triển khai kế hoạch tuần tra chung hằng năm.

Thắt chặt tình quân dân

Bên cạnh nhiệm vụ chính trị bảo vệ vững chắc đường biên, cột mốc, những người lính mang quân hàm xanh còn đóng vai trò quan trọng trong việc giúp đồng bào các dân tộc phát triển kinh tế, chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ các em nhỏ hoàn cảnh khó khăn có điều kiện đến trường, cùng chung tay xây dựng một cuộc sống tốt đẹp hơn nơi vùng biên.

Cuộc sống của đồng bào Cơ Tu ở xã biên giới La Êê, huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam, nhiều năm trở lại đây đã thay đổi rất nhiều, không còn cảnh thiếu ăn vào mùa giáp hạt. Những thửa ruộng bậc thang trồng lúa nước xanh tốt trải dài ven những con đường dẫn vào thôn bản nơi đây là kết quả của sự hướng dẫn, giúp đỡ kiên trì của cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng La Êê.

Theo ông A Viết Sơn, Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Nam Giang, trên mỗi địa bàn đóng quân, các Đồn Biên phòng đều có những mô hình hay để giúp đỡ đồng bào mình từng bước nâng cao đời sống vật chất. Chương trình “Nâng bước em đến trường”, “Con nuôi Đồn Biên phòng” đã mang lại ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Đến nay, nhiều em nhỏ mồ côi, gia đình có hoàn cảnh khó khăn được lớn lên, trưởng thành trong vòng tay và hơi ấm tình thương của những người lính Cụ Hồ, để hằng ngày các em được cắp sách đến trường theo đuổi ước mơ như bao bạn nhỏ cùng trang lứa.

Trên vùng biên giới Thừa Thiên – Huế, Trạm xá Quân dân y kết hợp thuộc Đồn Biên phòng Cửa khẩu A Đớt nằm trên địa bàn xã Lâm Đớt, huyện A Lưới, từ lâu đã trở thành một “điểm tựa” chăm sóc sức khỏe cho đồng bào các dân tộc ở khu vực biên giới cũng như thực hiện khám chữa bệnh miễn phí cho người dân nước bạn Lào.

Nằm ven tuyến đường chính chạy ngang qua ở thôn A Tin, xã Lâm Đớt, Trạm xá Quân dân y kết hợp A Đớt là nơi thường xuyên lui tới của đồng bào Tà Ôi và Cơ Tu trong vùng mỗi khi bị ốm đau cần thăm khám sức khỏe. Mặc dù, với nhân lực mỏng chỉ có hai cán bộ quân y và trang thiết bị y tế cũng được trang bị hết sức cơ bản, nhưng những năm qua, Trạm xá Quân dân y kết hợp A Đớt luôn giữ được “niềm tin” của người dân địa phương gửi gắm về công tác chăm sóc sức khỏe.

Thiếu tá Trần Xuân Tới, cán bộ quân y Trạm xá Quân dân y kết hợp A Đớt chia sẻ, đơn vị xác định nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe cho bà con trên địa bàn đóng quân có ý nghĩa quan trọng, giúp thắt chặt mối quan hệ gắn bó máu thịt giữ quân với dân nơi vùng biên. Thời gian qua, cán bộ quân y tại đây luôn nhiệt tình, nỗ lực hết mình trong chăm sóc sức khỏe ban đầu, sơ cấp cứu, tư vấn sức khỏe, phát thuốc miễn phí cho bà con.

Già làng Đặng Sơn Thi, ở thôn A Tin, xã Lâm Đớt, cho biết khoảng cách đi lại từ thôn ra trung tâm huyện A Lưới khoảng hơn 40 km, nên khi người dân đau yếu thông thường chủ yếu đến nhờ cán bộ ở Trạm xá Quân dân y kết hợp A Đớt khám và cho thuốc. Đối với những người già đi lại khó khăn, cán bộ quân y không quản ngại đường xá đi lại khó khăn, luôn sẵn sàng đến tận nhà thăm khám sức khỏe bất kể ngày hay trong đêm mưa gió. Khi dịch COVID-19 bùng phát, y bác sĩ của Trạm đã phối hợp với chính quyền địa phương xuống tận từng thôn, bản để hướng dẫn bà con cách chủ động phòng, chống dịch bệnh nguy hiểm này để không lây lan ra cộng đồng.

Nằm cách bản Ka Lô (huyện Kà Lừm, tỉnh Sê Kông) khoảng vài km theo đường chim bay, trước khi dịch COVID-19 bùng phát, nhiều bà con bên phía nước bạn Lào cũng thường xuyên qua Trạm xá Quân dân y kết hợp A Đớt để nhờ cán bộ quân y khám chữa bệnh, hỗ trợ sơ cấp cứu. Thiếu tá Trần Xuân Tới, cán bộ quân y Trạm xá Quân dân y kết hợp A Đớt cho biết, khi người dân nước bạn Lào sang khám bệnh, cán bộ của Trạm cũng tận tình, chu đáo như với chính đồng bào của mình. Chính những hoạt động của Trạm xá Quân dân y kết hợp A Đớt góp phần thắt chặt giao lưu nhân dân, thể hiện tinh thần tương thân, tương ái, đùm bọc giúp đỡ lẫn nhau giữa người dân hai nước Việt – Lào ở khu vực biên giới./.