Vel Duy Tân, thị trấn Lao Bảo, chr’hoong Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị ặt truíh k’ruung Sê Pôn t’viêng liêm. đắh tốh k’noong k’tiếc nắc vel Phường, chr’hoong Sê Pôn, tỉnh Savannakhet âng k’tiếc k’ruung pr’zợc Lào. C’moo 2012, vel Duy Tân lâng vel Phường bhrợ bhiệc bhan pazưm zr’ziêng liêm chr’nắp. Tơợ đâu, pr’ắt bh’rợ liêm ta níh đenh đươnh âng đhanuôr 2 đắh k’noong k’tiếc ting liêm nhâm lấh mơ. Crêê bêl 2 k’tiếc k’ruung bhrợ bhiệc bhan giao lưu zr’ziêng Quốc phòng k’noong k’tiếc Việt Nam-Lào, Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị lâng chính quyền 2 đắh bhrợ bhiệc bhan hơnh déh 10 c’moo pa zưm zr’ziêng vel đông. Lưm cớ đợ apêê pr’zợc, đhi noo pazưm liêm đh’rứah zâp ngai cung mr’hal hơnh déh. Pỉ Riềng, cóh vel Phường, chr’hoong Sê Pôn, tỉnh Savannakhet bhui har xay moon 2 c’moo đâu, bêl pr’lúh cr’ay Covid-19 dưr váih, đhanuôr cắh choom lướt vốch ặt tr’lưm tr’lêy đh’rứah. Xoọc đâu vêy bơ ơn chô tr’lưm lêy ặt đh’rứah, lâng bơơn Bộ đội Biên phòng Việt Nam cher đoọng tơơm n’loong lâng k’roóc, ngai cung bhui har: “Bhui har bhlâng, tu bêl đâu bơơn lướt ooy Việt Nam lưm lêy đhanuôr liêm ta níh. Đhanuôr đắh Việt Nam, lấh mơ nắc Bộ đội biên phòng Việt Nam buôn lướt zooi zúp. Bêl âng đơơng tơơm bời lời, a’rong, prí, bêl nặc cher đoọng k’roóc. Bộ đội dzợ moon pa choom đhanuôr chóh n’loong, b’băn. T’mêê đâu, đhanuôr dzợ bơơn khám padứah cr’ay doọ pay zên.”

Đợ t’ngay nâu, đhanuôr vel Ka Tăng, thị trấn Lao Bảo bơơn pấh hơnh déh Bộ trưởng Bộ Quốc phòng lâng c’bhúh pa bhrợ âng k’tiếc k’ruung pr’zợc Lào lướt giao lưu zr’ziêng k’tiếc k’ruung hêê đhị tỉnh Quảng Trị. Tơợ đấh ra diu, đhanuôr nắc lêy xập đợ xa nập ty chr’nắp bhlâng âng manứih Vân Kiều vêy mặt đhị Quốc môn. Đhanuôr ra pặ 2 n’lung, cóh têy k’đhơợng cờ Việt Nam lâng Lào hơnh déh c’bhúh lướt pa bhrợ nâu. T’coóh Hồ Tiếp, acoon cóh Vân Kiều cóh vel Ka Tăng, thị trấn Lao Bảo moon, vel Ka Tăng bơơn pazưm liêm zr’ziêng lâng vel Đen-sa-vẳn, chr’hoong Sê Pôn, tỉnh Savannakhet 15 c’moo ơy. Nâu đoo nắc 2 vel đông tr’nơợp truíh c’lâng k’noong k’tiếc âng Quảng Trị bơơn lêy pay bhrợ pazưm zr’ziêng đh’rứah liêm lâng k’ruung pr’zợc. đhanuôr ta luôn zooi zúp đh’rứah bêl lưm zr’nắh k’đhạp. t’coóh Hồ Tiếp đoọng năl, zâp bêl bhiệc bhan, tết tọc đhanuôr 2 đắh k’noong k’tiếc lướt vốch ặt tr’lưm đh’rứah bhui har, yêm loom. Hun pr’hêl cher đoọng đh’rứah vêy bêl nắc đợ chi đhung cha nêếh đêệp đha hưm, a’xiu, cắh cậ zợ búah... hân đhơ cơnh đêếc chắp liêm bhlâng: “Bơr đắh acoon cóh đắh Lào lâng Việt Nam cung tr’cơnh liêm, 2 đắh ặt pazưm zr’ziêng liêm đh’rứah đoàn kết nhâm mâng, đh’rứah zư lêy k’noong k’tiếc, zư lêy c’lặ t’nil. 2 đắh zooi zúp đh’rứah bhrợ ha rêê, pa dưr pr’ắt tr’mung liêm k’rơ lấh mơ.”

Đhanuôr 2 đắh k’noong k’tiếc tỉnh Quảng Trị lâng 2 tỉnh Savannakhet lâng Xalavan vêy pr’ặt bh’rợ pa tơợ ahay liêm ta níh, zooi zúp đh’rứah. Zêng lêy bh’nơơn pr’đươi âng đhanuôr đắh Lào bơơn bhrợ nắc zêng đơơng pa cala ooy Việt Nam đoọng pay zên câl pr’đươi pr’dua, ch’na đh’nắh chô đươi. Đhanuôr Lào truíh k’noong k’tiếc k’ay k’naanh cung âng đơơng ooy trạm xá, bệnh viện đắh Việt Nam zư padứah.

T’coóh Vông Sạ Viêng Mạ Nị, Bí thư Huyện uỷ Sê Pôn, tỉnh Savannakhet âng k’tiêc k’ruung pr’zợc Lào moon, tơợ bêl bhrợ pa dưr bh’rợ pazưm zr’ziêng vel bhươl đh’rứah nắc ting nhâm mâng, đoàn kết zr’ziêng Việt-Lào lấh mơ: “Azi xay moon liêm chr’nắp xa nay bh’rợ nâu, tu nâu đoo nắc bh’rợ đoọng bhrợ pa dưr pr’ắt bh’rợ zr’ziêng đoàn kết chr’nắp âng 2 k’tiếc k’ruung Việt Nam lâng Lào, âng Quảng Trị lâng Savannakhet. Azi k’noọ bh’rợ nâu ha dang bhrợ t’bhứah cóh prang c’nắt c’lâng k’noong k’tiếc nắc vêy chrooi pa xoọng zư lêy chủ quyền k’noong k’tiếc lâng t’bil ha ul pa xiêr đha rứt zr’lụ k’noong k’tiếc.”

Quảng Trị nắc tỉnh tr’nơợp cóh prang k’tiếc xay bhrợ bh’rợ pa dưr Pr’ắt zr’ziêng vel bhươl tơợ cr’noọ bh’rợ âng Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị. Tước đâu, truíh c’nắt c’lâng k’noong k’tiếc Quảng Trị lâng Lào vêy 24 vel đông ặt tr’đăn đh’rứah 2 đắh k’noong k’tiếc bhrợ pazưm zr’ziêng liêm ta níh. Thượng tá Nguyễn Xuân Toàn, Chính uỷ Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị đoọng năl, tơợ bh’rợ pazưm zr’ziêng vel bhươl, đhanuôr 2 đắh t’bhlâng zư lêy k’noong k’tiếc, c’lặ t’nil, bhrợ pa dưr pr’ắt bh’rợ đoàn kết, chrooi pa xoọng zêl cha groong lâng apêê bhrợ mốp lết, zư nhâm mâng an ninh chính trị, têêm ngăn xã hội cóh vel đông k’noong k’tiếc, zooi zúp đh’rứah pa dưr pa xớc pr’ắt tr’mung. Thượng tá Nguyễn Xuân Toàn moon ghít, lấh mơ nắc bhrợ nhâm mâng pr’ắt zr’ziêng Việt-Lào ặt t’viêng liêm, tất lang nhâm mâng: “Azi nắc xay moon đoọng vel đông lâng prá xay lâng chính quyền 2 đắh pa xoọng đợ cr’liêng xa nay pazưm zr’ziêng dưr váih tơợ đợ râu k’đươi moon đhị k’noong k’tiếc âng 2 k’tiếc k’ruung. Nâu đoo nắc đắh an ninh têêm ngăn, zêl cha groong pr’lúh cr’ay cung cơnh zêl cha groong boo đhí túh bhlong, bhrợ ha cơnh pa dưr pr’ắt bh’rợ pazưm zr’ziêng, đoàn kết âng đhanuôr đh’rứah lâng c’bhúh zư lêy k’noong k’tiếc 2 đắh đoọng k’đhơợng zư nhâm mâng chủ quyền an ninh k’noong k’tiếc 2 đắh k’tiếc k’ruung./.”

Kết nghĩa cặp bản trên biên giới: Thắm tình Việt Nam-Lào anh em!

                                     PV Đình Thiệu

        Sông Xê Pôn chạy dọc Trường Sơn đi qua tỉnh Quảng Trị trở thành biên giới giữa 2 nước Việt Nam- Lào. Từ ngàn xưa, đồng bào dù sinh sống 2 bên biên giới nhưng đồng điệu văn hóa, phong tục tập quán đã gắn kết họ lại với nhau. Đặc biệt, từ khi 2 nước láng giềng xây dựng mô hình kết nghĩa bản- bản, đồng bào thường qua lại thăm thân, mối thân tình giữa 2 dân tộc, 2 đất nước anh em thêm thắm đượm.

         Khóm Duy Tân, thị trấn Lao Bảo, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị nằm bên dòng Xê Pôn trong xanh. Bên kia biên giới là Bản Phường, huyện Sê Pôn, tỉnh Savannakhet của nước bạn Lào. Năm 2012, khóm Duy Tân và Bản Phường tổ chức lễ kết nghĩa bản- bản. Từ đây, mối tình thân lâu đời của người dân 2 bên biên giới ngày càng thắm đượm. Đúng dịp 2 nước tổ chức sự kiện Giao lưu hữu nghị Quốc phòng biên giới Việt Nam- Lào, Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị và chính quyền 2 bên tổ chức lễ kỷ niệm 10 năm kết nghĩa cặp bản- bản. Gặp lại những người láng giềng, người anh em kết nghĩa, ai cũng tay bắt mặt mừng. Pỉ Riềng, ở bản Phường, huyện Sê Pôn, tỉnh Savannakhet vui mừng kể, 2 năm nay, khi dịch Covid-19 bùng phát, bà con không qua lại được. Nay mới được qua thăm bà con kết nghĩa, lại được Bộ đội Biên phòng Việt Nam tặng cây và bò giống, ai cũng vui:“Rất vui, vì hôm nay được qua Việt Nam thăm bà con kết nghĩa. Nhân dân bên Việt Nam, nhất là Bộ đội Biên phòng Việt Nam hay sang giúp đỡ. Lúc thì mang giống cây bời lời, sắn chuối sang, lúc thì tặng bò giống. Bộ đội còn hướng dẫn bà con trồng cây, chăn nuôi. Mới đây, bà con còn được khám chữa bệnh miễn phí nữa.”

        Những ngày này, bà con dân bản Ka Tăng, thị trấn Lao Bảo được tham gia chào đón Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và đoàn công tác của nước bạn Lào sang giao lưu hữu nghị nước ta tại tỉnh Quảng Trị. Từ sáng sớm, bà con dân bản chọn bộ trang phục truyền thống đẹp nhất của người Vân Kiều có mặt tại Quốc môn. Bà con xếp 2 hàng, trên tay cầm 2 lá cơ Việt Nam và Lào nồng nhiệt vẫy chào đoàn công tác. Ông Hồ Tiếp, người dân tộc Vân Kiều ở bản Ka Tăng, thị trấn Lao Bảo kể, bản Ka Tăng được kết nghĩa với bản Ðen-sa-vẳn, huyện Sê-pôn, tỉnh Xa-van-na-khẹt 15 năm trước. Đây là cặp bản đầu tiên trên tuyến biên giới của Quảng Trị được chọn thí điểm kết nghĩa với bản của nước nước bạn. Bà con thường xuyên giúp đỡ nhau lúc khó khăn hoạn nạn. Ông Hồ Tiếp, cho biết: Vào các ngày lễ, Tết, đồng bào 2 biên giới lại rộn rịp băng rừng, vượt sông qua lại thăm nhau. Quà thăm tặng nhau có khi chỉ là bao nếp thơm, vài con cá suối, hay ché rượu cần… nhưng chan chứa tình anh em:“Hai bên dân tộc bên Lào và bên Việt cũng giống nhau thêm, 2 bên kết nghĩa anh em đoàn kết tốt đẹp hơn, cùng bảo vệ biên giới, bảo vệ cột mốc. Hai bên giúp nhau làm nương rẫy, phát triển kinh tế, đời sống ngày càng nâng lên.”

        Người dân 2 biên giới tỉnh Quảng Trị với 2 tỉnh Xalavan và Xavannakhet có truyền thống tương thân, tương ái và giao thương lâu đời. Hầu hết nông sản của bà con Lào dọc biên giới đều phải sang Việt Nam bán rồi lại lấy tiền mua sắm đồ dùng, thức ăn về dùng. Người dân Lào dọc biên giới đau ốm, bệnh nặng cũng phải đưa sang trạm xá, bệnh viện bên Việt Nam cứu chữa.

        Ông Vông Sạ Viêng Mạ Nị, Bí Thư Huyện ủy Sê Pôn, tỉnh Savanakhet của nước bạn Lào cho rằng, từ khi xây dựng mô hình kết nghĩa bản- bản càng thắt chặt thêm tình đoàn kết, hữu nghị Việt- Lào: “Chúng tôi đánh giá rất cao chương trình này, bởi vì đây là hoạt động nhằm xây dựng tình hữu nghị đoàn kết đặc biệt giữa hai nước Việt Nam và Lào, giữa Quảng Trị- Savannakhet. Chúng tôi nghĩ rằng, mô hình này nếu nhân rộng ra trên toàn tuyển biên giới sẽ góp phần bảo vệ chủ quyền biên giới và xóa đói giảm nghèo khu vực biên giới.”

        Quảng Trị là tỉnh đầu tiên trong cả nước triển khai xây dựng mô hình “Kết nghĩa bản- bản” từ sáng kiến của Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị. Đến nay, dọc tuyến biên giới tỉnh Quảng Trị với Lào có 24 cặp bản đối diện hai bên biên giới tổ chức kết nghĩa. Thượng tá Nguyễn Xuân Toàn, Chính ủy Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị cho biết, từ mô hình kết nghĩa bản- bản, người dân 2 bên nỗ lực bảo vệ đường biên, cột mốc, xây dựng tình đoàn kết, góp phần đấu tranh phòng ngừa, ngăn chặn với các loại tội phạm, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội thôn bản biên giới; tương trợ, giúp nhau phát triển kinh tế. Thượng tá Nguyễn Xuân Toàn khẳng định, trên hết là thắt chặt thêm tình hữu nghị Việt- Lào mãi mãi xanh tươi, đời đời bền vững: “Chúng tôi sẽ tham mưu cho địa phương và trao đổi với chính quyền hai bên bổ sung những nội dung kết nghĩa xuất phát từ những yêu cầu tình hình ở biên giới của hai nước. Đó là về an ninh trật tự, phòng chống dịch bệnh cũng như phòng chống thiên tai, làm sao phát huy sự kết nghĩa, đoàn kết của bà con nhân dân cùng với lực lượng bảo vệ biên giới hai bên để quản lí bảo vệ vững chắc chủ quyền an ninh biên giới mỗi nước./.”