Lấh 10 t’ngay đâu, cô giáo Nguyễn Thị Duyên, ặt đhị chr’val Trà Tập, chr’hoong da ding k’coong Nam Trà My đh’rứah lâng k’dic lâng 2 cha nắc ca coon p’niên nắc vặ đong ặt. Cô Duyên trúih, boo đhí số 12 bhrợ váih boo ngân, hr’lang k’tiếc nắc bhrợ g’lấp bấc đong ặt cóh vel. Đong âng cô nắc k’tiếc hr’lang cung tước hiên đong. K’rang đong ha rập, pazêng ma nuýh cong đong nắc lướt ặt cóh đong pân lơơng đoọng g’đéch, pr’ặt tr’mông lưm bấc râu k’đháp zr’nắh. Cô Duyên bhrôông mắt bêl xay moon tước đhr’năng âng pr’loọng đong đay. Ting k’díc đấc ooy da ding k’coong Nam Trà My pa choom học 3 c’moo, 2 díc điêk k’rong k’bớch zên bạc lâng k’bhúh  xoọng zúp zooi chóh bhrợ đong ặt, ha dợ nâu kêi nắc đong ặt cắh dzợ, k’tiếc bhrợ têng cha cung căh vêy. Đong cô nắc zêng g’nưm tợơ zên lương hợp đồng âng cô zập c’xêê nắc lấh 3 ức đồng, nâu kêi zên vặ đong ặt lấh 1 ức đồng. Cô giáo Nguyễn Thị Duyên k’rang:“ Đong cu cóh chr’val Trà Tập, t’mêê đâu hr’lang ch’ngai tợơ đong dzợ mơ 1,5m tu cơnh đếêc nắc nâu kêi mị díc điêl zi lâng ca coon lướt vặ đong ặt cóh lơơng. Pr’ặt tr’mông âng pr’loọng đong nắc muy g’nưm tợơ zên lương hợp đồng lấh mơ 3 ức đồng âng cu. Nâu kêi, đong ặt căh vêy, pr’ặt tr’mông lưm bấc râu k’đháp zr’nắh. Giáo viên da ding k’coong lưm bấc râu k’đháp zr’nắh,pa bhlầng nắc c’lâng lướt lưm bấc râu k’đháp k’ra. Cóh đâu zr’lụ k’coong ch’ngai, vel đong chr’hoong k’đháp, bhlưa apêê vel ch’ngai bhlầng. Bấc đoo vel, nắc lướt dzung tước bơr pêê tiếng đồng hồ nắc  vêy tước. Tu cơnh đếêc apêê thầy cô lêy apêê p’niên tước học zập nắc râu bhui har cóh loom đay.”

              Hoàn cảnh khó khăn của cô giáo Duyên

  Boo đhí ơy lấh, đớc bấc râu zr’nắh k’đháp đoọng ha ma nuýh hêê. Apêê thầy cô giáo ặt đhi Nam Trà My zập t’ngay k’rang chr’na cha, a doóh xập. Ha dợ mơ chu pa chắp tước học trò, pazêng nhà giáo k’coong ch’ngai nắc apêê ha vil râu k’đháp zr’nắh nắc đoo. Cr’chăl đâu, apêê thầy, cô giáo k’tuối lụ laach, pa liêm trường lớp, t’pấh apêê học sinh rách cớ ooy trường đoọng học. Tợơ lấh boo túh, bấc a đhi căh vêy xa nập xập, bha ar xrắ; apêê thầy cô giáo nắc chếêc lướt zước, k’rong bha ar xrắ, xa nập xập, pr’đươi học tập zúp apêê a đhi z’lấh cr’chắp k’đháp zr’nắh nâu đoo.. Thầy giáo Võ Đăng Thuận, Trưởng phòng Giáo dục lâng Đào tạo chr’hoong Nam Trà My đoọng năl, tước nâu kêi đhị bơr pêê zr’lụ trường la léh nắc dzợ ta cắt căh ơy choom lướt ra véch, học sinh căh ơy choom tước trường. Cóh apêê zr’lụ hr’lang k’tiếc bấc đong đhanuôr đhị chr’val Trà Mai, pr’ặt tr’mông âng đhanuôr căh ơy tệêm ngăn, acoon đhi cóh đâu cung m’bứi p’niên tước trường. Chính quyền vel đong, apêê thầy cô giáo nắc tước lưm ta moóh, zúp zooi, k’dua apêê a đhi tước lớp  học. Ting cơnh thầy Võ Đăng Thuận, apêê trường ơy bhrợ kế hoạch pa choom pa xoọng moọt thứ 7 lâng chủ nhật, tệêm ngăn chương trình học kỳ 1:“ Tợơ lấh túh bhlong t’mêê đâu, k’đháp k’ra bhlầng lâng ngành giáo dục nắc c’lâng chô tước apêê vel bhươl, tu hr’lang k’tiếc nắc apêê học sinh bấc zr’lụ căh ơy choom tước lớp. Râu bơr nắc apêê bh’rợ đác sạch lứch loong, hư bấc; apêê đác cóh k’ruung nắc t’căl. Tu cơnh đếêc, đác liêm sạch đoọng ha pêê a đhi đhị apêê trường nắc lưm bấc râu k’đháp zr’nắh, pa bhlầng nắc bh’rợ zệê chr’na, đác âm đoọng ha pêê hoc sinh bán trú k’đháp zr’nắh căh dzợ cơnh.”

        Tợơ lấh boo túh t’mêê đâu bhrợ bấc râu bil hư ngân pa bhlầng lâng đhanuôr miền Trung. K’ra bhầu đhr’nong đong ha rập, k’ha riêng pr’loọng đong bil mặt ma nuýh đong, cr’van cr’bhộ ting loong lâng đáctúh, bấc ngai bil tíc, tước nâu kêi dzợ căh ơy bơơn lêy. Đhị apêê chr’hoong da ding k’coong Quảng Nam cơnh Nam Trà My, Bắc Trà My, boo túh bhrợ hr’lang da ding, g’lấp bấc đhr’nong đong, vel  bhươl. Vêy pazêng pr’loọng đong 2-3 cha nắc lấh đhêl k’tiếc g’lấp, bil. Đhr’năng chệêt bil bhrợ la ngúa la bam cóh prang vel  bhươl.

         Lâng bấc râu bil bal, ca ay loom tu pleng k’tiếc bhrợ t’váih, Ngành giáo dục bơr pêê tỉnh miền Trung nắc t’đang zập ngai t’hước chô ooy zr’lụ túh bhlong. Hơnh déh t’ngay Nhà giáo c’moo đâu, Sở Giáo dục lâng Đào tạo tỉnh Khánh Hoà k’đươi moon apêê trường lêy bhrợ mơ đhệêng, oó lấh r’rộ r’răm, căh vêy liên hoan, văn nghệ lâng k’đươi moon apêê thầy cô giáo oó t’pấh học sinh lâng aconh căn học sinh tước hơnh déh đhị đong đay. Đhr’năng t’ngay 20/11 zăng la ngúa, ha dợ nắc cung ngăn loom tu prang k’tiếc k’ruung ting tr’pác. Apêê thầy cô giáo đhị zr’lụ túh bhlong zêng bơơn năl, bhui har nắc râu bơơn tr’pác râu zr’nắh k’đháp cơnh boóp p’rá âng cô giáo Trịnh Thị Thanh, Hiệu trưởng trường Mầm non Hoa Mai, chr’hoong da ding k’coong Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam: “Tu crêê boo đhí túh bhlong cóh chr’hoong zâng lâng bấc râu bil bal, nắc chr’hoong cung bhrợ têng cơnh k’đươi moon lâng căh vêy zên đoọng bhrợ têng t’ngay bhiệc bhan 20/11. N’đhơ căh  bhui har ha dợ zập ngai cung t’taach cóh loom tu chr’hoong k’rong bhrợ têng, zúp zooi zêng apêê pr’loọng đong chệêt bil, bhrêy tắh, k’đháp đha rựt, nắc cơnh đhị chr’val Trà Vân ma nuýh chệêt bil bấc, tu cơnh đếêc nắc apêê thầy cô giáo n’đhơ căh lấh bhui har ha dợ nắc cung tr’pác lâng râu zr’nắh k’đháp nắc đoo”./.

Những người thầy không có ngày 20/11

                                                                            Minh Hoa- A Lăng Lợi

Ngày Nhà giáo Việt Nam năm nay đến với thầy cô vùng bão lũ thật trầm lắng. Người dân nơi đây mệt nhoài khắc phục hậu quả thiên tai, sửa chữa trường lớp. Tại huyện vùng cao Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam, nơi vừa xảy ra các vụ sạt lở núi kinh hoàng sau cơn bão số 12 làm nhiều người thiệt mạng, các thầy cô giáo cảm thấy ấm lòng khi được đồng bào cả nước sẻ chia.

         Hơn 10 ngày nay, cô giáo Nguyễn Thị Duyên, ở xã Trà tập, huyện vùng cao Nam Trà My cùng chồng và 2 đứa con thơ dại phải thuê nhà ở tạm. Cô Duyên nghẹn ngào kể, cơn bão số 12 gây mưa to, sạt lở núi đã vùi lấp nhiều ngôi làng. Ngôi nhà của gia đình cô cũng bị sạt lở sâu vào tận hiên nhà. Lo sợ nhà sập, cả gia đình dắt nhau chạy sang nhà người quen ở tạm, cuộc sống hết sức khó khăn. Cô Duyên đỏ hoe đôi mắt khi nhắc đến tình cảnh gia đình mình. Theo chồng lên miền núi cao Nam Trà My dạy học 3 năm nay, 2 vợ chồng chắt chiu dành dụm cộng thêm sự giúp đỡ của bà con mới cất được ngôi nhà nho nhỏ, vậy mà giờ đây nhà không còn, đất sản xuất cũng chẳng có. Cả nhà trông chờ tiền lương hợp đồng của cô mỗi tháng chỉ hơn 3 triệu đồng, nay tiền thuê nhà mất đứt hơn 1 triệu rồi. Cô giáo Nguyễn Thi Duyên lo lắng: “Nhà tôi ở xã Trà Tập, vừa rồi bị sạt lở gần mép nhà 1,5m, nên giờ vợ chồng tôi với 2 đứa con phải thuê nhà bên ngoài. Cuộc sống vợ chồng cũng chỉ nhìn vào đồng lương hợp đồng hơn 3 triệu của tôi. Giờ nhà cửa thì không có, cuộc sống gặp nhiều khó khăn.Giáo viên miền núi khó khăn nhiều cái, đặc biệt là đường sá đi lại rất khó khăn. Ở đây vùng sâu vùng xa, địa bàn huyện cách trở, giữa các thôn, nóc cách xa nhau. Nhiều thôn, nóc phải đi bộ mấy tiếng đồng hồ mới tới. Nên các thầy cô luôn lấy sĩ số các em đến lớp làm niềm vui.”

Cơn bão đi qua, để lại bao cảnh đời khốn khó. Các thầy cô giáo ở Nam Trà My ngày ngày đến lớp nặng gánh lo cơm áo. Nhưng mỗi khi nghĩ đến học trò, những nhà giáo vùng cao lại quên hết nhọc nhằn. Mấy hôm nay, các thầy, các cô quét dọn bùn non, sửa sang trường lớp, đón học sinh trở lại trường. Sau bão lũ, nhiều em không còn quần áo, sách vở; các thầy cô lại đi vận động, quyên góp sách vở, quần áo, đồ dùng học tập giúp các em vượt qua thiếu thốn trước mắt. Thầy giáo Võ Đăng Thuận, Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo huyện miền núi cao Nam Trà My cho biết, đến nay ở một số điểm trường lẻ vẫn còn bị cô lập do sạt lở núi gây chia cắt, học sinh chưa thể đến trường. Tại những khu vực bị lở núi vùi lấp nhiều nhà dân thuộc xã Trà Mai, cuộc sống của bà con chưa ổn định, con em nơi đây cũng lác đác tới trường. Chính quyền địa phương, các đoàn thể và các thầy, cô đứng lớp đến tận nơi thăm hỏi, hỗ trợ gia đình đưa các em ra lớp. Theo thầy Võ Đăng Thuận, các trường đã lên kế hoạch dạy bù vào Thứ Bảy và Chủ nhật, đảm bảo chương trình học kỳ 1: “Sau lũ vừa rồi, khó khăn nhất đối với ngành giáo dục là đường về đến các thôn, nóc do sạt lở nên học sinh một số nơi cũng chưa đến lớp đầy đủ. Thứ hai, các công trình nước sạch bị trôi, hỏng nhiều; các dòng suối cũng bị đục. Chính vì thế, vấn đề nước sạch cho các em ở các trường học nhiều khó khăn, đặc biệt việc nấu nướng cho các em học bán trú vô cùng khó khăn.”

Đợt bão lũ vừa qua gây nhiều thiệt hại nặng nề đối với đồng bào miền Trung. Hàng ngàn ngôi nhà bị sập, hàng trăm gia đình mất người thân, tài sản trôi theo dòng nước lũ, nhiều người mất tích đến nay vẫn chưa tìm thấy. Tại một số huyện vùng cao của tỉnh Quảng Nam như Nam Trà My, Bắc Trà My, mưa lũ làm sạt lở núi, vùi lấp nhiều ngôi làng. Có những gia đình, 2-3 người thân bị đất đá vùi lấp, thiệt mạng. Tang thương bao trùm lên nhiều xóm nhỏ.

Trước nhiều mất mát, đau thương do thiên tai gây ra, Ngành Giáo dục một số tỉnh miền Trung kêu gọi mọi người hướng về đồng bào vùng bão lũ. Kỷ niệm Ngày Nhà giáo năm nay, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Khánh Hòa đề nghị các trường tổ chức trang trọng, gọn nhẹ, không  liên hoan, văn nghệ và đề nghị các thầy cô, giáo không tiếp đón học sinh và cha mẹ học sinh đến chúc mừng tại nhà riêng. Không khí ngày 20/11 khá trầm lắng nhưng cũng thật ấm lòng vì được cả nước sẻ chia. Các thầy, cô giáo nơi bão lũ đi qua đều cảm nhận được rằng, hạnh phúc là được sẻ chia như lời tâm sự của cô giáo Trịnh Thị Thanh, Hiệu trưởng trường Mầm non Hoa Mai, huyện miền núi cao Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam: “Do ảnh hưởng của bão lũ trên địa bàn chịu thiệt hại nặng nên huyện  cũng thực hiện theo chỉ đạo chung và cũng không có nguồn để các trường không thể tổ chức 20/11. Tuy buồn nhưng ai cũng rất thỏa mãn bởi vì huyện tập trung nguồn để hỗ trợ những gia đình gặp hoạn nạn, khó khăn ngặt nghèo, như ở xã Trà Vân chết rất nhiều trong đợt mưa lũ vừa qua chính vì thế các thầy cô mặc dù có buồn nhưng vẫn thỏa mãn và chia sẻ”./.