Đề án xa nay bh’rợ k’tiếc k’ruung pa dưr pa xớc pr’ắt tr’mung zr’lụ đhanuôr acoon cóh lâng k’coong ch’ngai cr’chăl c’moo 2021-2030 nắc chrooi pa xoọng pa dưr pr’ắt tr’mung zr’lụ đhanuôr acoon cóh lâng k’coong ch’ngai pa dưr pa xớc đấh, nhâm mâng, bhrợ pa dưr pr’ắt tr’mung, pa dưr thu nhập ha đhanuôr, bhrợ têng pa liêm 2, 3 râu cắh liêm crêê bhrợ đhanuôr mốp loom. Hân đhơ cơnh đêếc, ting cơnh Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển, zâp cr’noọ bh’rợ lêy bhrợ liêm ghít bhiệc bhrợ têng xa nay bh’rợ đoọng tr’xăl đợ n’hâu: tr’xăl pr’ắt tr’mung, thu nhập, kinh tế cắh cậ xã hội... âng zr’lụ đhanuôr acoon cóh: “Ting acu, cr’noọ bh’rợ tr’nơợp nắc ahêê lêy pazưm c’rơ bh’rợ, cóh đâu vêy pa zêng c’rơ lâng bh’riêl âng pa zêng hệ thống chính trị âng hêê đoọng bhrợ têng liêm choom bh’rợ nâu. Bấc bêl ahêê moon pa glúh cr’noọ bh’rợ ga mắc, hân đhơ cơnh đêếc cắh pazưm c’rơ cóh đêếc nắc k’đhạp bhrợ têng. Lâng nắc lêy moót bhrợ đhị cắh ơy k’rơ ooy cr’chăl ahêê bhrợ têng đợ c’moo nua.”

Ooy g’lúh prá xay đhị tổ, bấc đại biểu zêng đươi đh’rứah bha ar pa tơ âng Chính phủ lâng xay moon lêy cha mêết âng Hội đồng acoon cóh. Hân đhơ cơnh đêếc, đoọng bhrợ têng xa nay bh’rợ liêm choom nắc lêy vêy cha mêết cớ zâp dự án, oó đoọng t’gơn, ta úah lâng cắh zooi zúp crêê manứih. Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu xay moon: “Ooy đâu lêy pay tu bhiệc n’hâu, c’bhúh bhiệc n’hâu đoọng t’moót ooy c’bhúh đề án âng Quốc hội nắc acu k’noọ lêy bhrợ liêm ghít lấh mơ, tinh thần nắc n’jứah k’rong bhrợ, hân đhơ cơnh đêếc, nắc lêy zooi zúp, lâng pa dưr zâp c’rơ bh’rợ, pazưm pa dưr pa xớc nhâm mâng, an ninh quốc phòng, pazưm lâng chủ quyền k’noong k’tiếc.”

Ting cơnh GS.TS Trần Trí Dõi, Gíam đốc Trung tâm lêy cha mêết pa dưr pa xớc acoon cóh lâng k’coong ch’ngai, cr’chăl bhiệc pa glúh cr’noọ bh’rợ pác zr’lụ đhanuôr acoon cóh ting trình độ pa dưr pa xớc, Chính phủ lâng zâp cơ quan chuyên môn nắc lêy pác pa liêm đợ c’bhúh bơơn đươi dua: “Apêê acoon cóh nắc đoo bha lâng âng bhiệc dưr zi lấh đha rứt, lâng ahêê nắc mưy zư bh’rợ nắc đoo manứih zooi zúp, lâng Chính phủ cung nặc đợ apêê zooi zúp, hân đhơ cơnh đêếc, liêm choom hay cắh nắc ặt đhị hêê vêy zooi zúp crêê manứih hay cắh?”

Lâng cr’noọ bh’rợ k’rong bhrợ ga mắc, xoọc bêl đhr’năng lêy zooi zúp liêm glặp, zâp đại biểu k’đươi moon Chính phủ lêy cha mêết liêm ghít đợ bhiệc pr’hân, mốp loom, lêy pay k’rong bhrợ liêm crêê, âng đơơng bh’nơơn liêm choom bhlâng. Đại biểu Đặng Ngọc Nghĩa, c’bhúh Thừa Thiên Huế moon, lêy gr’hoót moon lâng c’rơ bh’rợ: “Xa nay bh’rợ pr’hay, zên bạc  bấc, hân đhơ cơnh đêếc, zâp c’moo âng đơơng ha mơ nắc ahêê cắh vêy chế tài, cr’noọ bh’rợ ha mơ r’bhâu tỷ nắc xoọc đâu bhrợ ha cơnh? Têêm ngăn ha cơnh, ngân sách cắh váih, k’rong bhrợ cắh tước liêm, k’rong bhrợ 1 c’lâng cắh liêm xang, vêy mơ mưy chu túh bhlong nắc ma hư zớch, bhrợ têng ha cơnh? Pazưm đoọng ha zâp tỉnh n’đoo l’lăm? Ha dang cắh nắc k’rong đợc, acu k’pân bhlâng nắc cắh têêm ngăn c’rơ bh’rợ.”/.

TẬP TRUNG NGUỒN LỰC VÀO NHỮNG GÌ  BỨC THIẾT NHẤT

                                PV Thu Hòa

Trong chương trình kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa 14, các đại biểu Quốc hội đã họp phiên đầu tiên ở tổ, với nhiều nội dung. Trong đó, nổi bật là việc tập trung nguồn lực trong Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 – 2030.

Đề án Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 – 2030 sẽ góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi phát triển nhanh, bền vững; tạo sinh kế, tăng thu nhập cho người dân; giải quyết căn cơ hơn một số bức xúc của đồng bào.  Song, theo Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển, các mục tiêu cần phải nhấn mạnh rõ việc thực hiện Chương trình nhằm thay đổi những gì: Thay đổi căn bản đời sống, thu nhập, kinh tế hay xã hội… của vùng đồng bào DTTS?: “Theo tôi, quan điểm thứ nhất là chúng ta phải tập trung nguồn lực, nguồn lực ở đây gồm có cả vật lực và trí lực của cả hệ thống chính trị chúng ta để mà thực hiện cho được đề án này. Nhiều khi chúng ta đưa ra mục tiêu lớn nhưng không tập trung nguồn lực cho nó thì khó có thể thực hiện. Và phải đi vào điểm mà hiện nay đang yếu nhất trong quá trình chúng ta tổ chức thực hiện những năm qua.”

Trong phiên thảo luận ở Tổ, đa số các đại biểu đều tán thành với Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra của Hội đồng Dân tộc. Tuy nhiên, để thực hiện chương trình hiệu quả thì cần có rà soát lại các dự án, tránh sự trùng lắp, chồng chéo, lãng phí và không hỗ trợ đúng đối tượng. Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu đánh giá: “Ở đây chọn vấn đề gì, nhóm vấn đề gì để đưa vào trong nhóm đề án của Quốc hội thì tôi nghĩ bàn phải rất cụ thể và thận trọng hơn tí nữa, tinh thần  là vừa đầu tư nhưng đồng thời phải hỗ trợ, và phải huy động mọi nguồn lực, gắn với phát triển bền vững, an ninh quốc phòng, gắn với chủ quyền biên giới quốc gia.”

Theo GS.TS Trần Trí Dõi, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu phát triển dân tộc thiểu số và miền núi, bên cạnh việc ban hành tiêu chí phân định vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi theo trình độ phát triển, Chính phủ và các cơ quan chuyên môn cần phân định đối tượng thụ hưởng: “Người DTTS phải là chủ thể của việc thoát nghèo, và chúng ta chỉ giữ vai trò là người hỗ trợ, và Chính phủ cũng chỉ là người hỗ trợ nhưng hiệu quả có tốt hay không là ở chỗ chúng ta có hỗ trợ đúng đối tượng hay không?”

Với nhu cầu đầu tư rất lớn trong khi khả năng nguồn lực đáp ứng có hạn, các đại biểu đề nghị Chính phủ tính toán, cân nhắc kỹ lưỡng những vấn đề cấp bách, bức xúc, lựa chọn đầu tư có trọng tâm, trọng điểm cùng với các giải pháp phù hợp với từng giai đoạn, mang lại hiệu quả cao nhất. Đại biểu Đặng Ngọc Nghĩa, đoàn Thừa Thiên - Huế cho rằng “phải cam kết bằng nguồn lực”: “CT thì hay, nguồn thì lớn, nhưng hàng năm đưa được bao nhiêu thì chúng ta không có chế tài, chỉ tiêu mấy trăm ngàn tỷ thì giờ làm thế nào? Bảo đảm như thế nào, ngân sách không có, đầu tư không đến nơi đến chốn thì dàn trải, đầu tư 1 con đường không đến nơi chỉ 1 con lũ là trôi đi, cách làm thế nào? Tập trung cho các tỉnh nào trước? Nếu không thì gom lại, tôi sợ nhất là không đảm bảo nguồn lực.”/.