Lấh mơ sâm Ngọc Linh đhị chr’hoong Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam dzợ bấc t’nơơm za nươu lâng zập rau chr’nóh chr’bệêt lơơng âng vel đong. Tợơ đanh a hay, bh’rợ tr’câl tr’bhlêy za nươu lâng chr’nóh chr’bệêt đhị Nam Trà My lưm bấc rau k’đháp k’ra. Đhơ cơnh đếêc, tợơ bêl bấc g’lúh phiên chợ pa câl sâm Ngọc Linh zập c’xêê, đhanuôr Ca Dong, Xê Đăng đhị Nam Trà My vêy g’lúh pa câl apêê chr’nóh chr’bệêt âng vel đong, đươi tợơ đếêc vêy pa xoọng bh’nơơn bh’rợ đoọng ha pr’loọng đong. Tấn Sỹ, CTV Đài TNVN xay moon:

        # Ting pấh phiên chợ sâm Ngọc Linh g’lúh 8, amoó Hồ Thị Thắm ặt đhị chr’val Trà Dơn, chr’hoong Nam Trà My đơơng zăng bấc chr’nóh chr’bệêt a yêm cóh vel đong đay. Pa chô kinh nghiệm tợơ apêê g’lúh phiên chợ lalăm đếêc, g’lúh nâu, a moó Thắm m’jứah lâng apêê a đhi a moó lơơng cóh chr’val pa ghít lấh bh’rợ pa liêm, pa căh apêê chr’nóh chr’bệêt âng Trà Dơn. Đươi tợơ đếêc, zr’lụ pa căh chr’nóh chr’bệêt âng chr’val Trà Dơn t’pấh bấc ngai pấh lêy, câl đươi. A moÓ Hồ Thị Thắm, chr’val Trà Dơn moon:

        Lâng chr’val Trà Dơn, tước lâng phiên chợ Ngọc Linh a zi đơơng pazêng apêê pr’đươi cơnh cha néh bhrôông, sâm Ngọc Linh, sâm Cao Cẳng, sâm Cau, sâm Lá Nhung lâng sâm Nước lâng bấc rau za nươu lơơng. A zi rơơm, ha y nắc bhrợ g;lúh phiên chợ sâm Ngọc Linh đoọng đhanuôr bơơn đơơng pa câl apêê chr’nóh chr’bệêt lơơng đoong pa câl, xăl bhrợ; đh’rứah học tập kinh nghiệm tr’câl tr’bhlêy, tr’xăl tr’đoọng, giao lưu lâng apêê pr’zợc cóh hêê lâng đăh k’tiếc k’ruung lơơng, đoọng pa dưr dal bh’nơơn bh’rợ đoọng ha đhanuôr cóh đâu.

        Đọong vêy bấc pr’đươi đơơng tước phiên chợ pa câl cơnh đếêc, lalăm a  hay tợơ bấc bh’rợ t’đui đoọng, chr’hoong Nam Trà My ơy zúp zooi động ha đhanuôr cóh vel đong k’ra bhầu t’nơơm m’ma za nươu zập rau đoọng chóh cơnh sâm Nam, Đinh Lăng, Sa nhân bhrậu, Dổi crâng lâng zập rau t’nơơm za nươu chắt váih cóh đâu. N’đhơ zập g’lúh phiên chợ ta bhrợ têng cóh 3 t’ngay zập c’xêê, ha dợ chợ phiên sân Ngọc Linh đhị chr’hoong Nam Trà My nắc g’lúh đoọng pa câl apêê chr’nóh chr’bệêt lơơng âng đhanuôr Ca Dong, Xê Đăng cóh đâu. Nâu đoo nắc k’đháp k’ra âng đhanuôr xoọc lưm tợơ a hay tước đâu. T’coóh Hồ Quang Bửu, Chủ tịch UBND chr’hoong Nam Trà My đoọng năl:

        Tợơ g’lúh phiên chợ nắc vêy bấc pr’đươi, chr’nóh chr’bệêt da ding k’coong, ha dợ pa bhlầng nắc pr’đươi tợơ t’nơơm za nươu, lâng tợơ phiên chợ nắc bấc t’mooi, lâng apêê t’mooi đấc ooy đâu bơơn k’rang lêy đhị ặt đhêy, cha đắh, moon pa zưm, phiên chợ nắc đoọng zooi xã hội Nam Trà My ha dưr.

        Bh’rợ chếêc lêy c’lâng pa câl apêê chr’nóh chr’bệêt đoọng ha đhanuôr zr’lụ k’coong ch’ngai tợơ apêê phiên chợ sâm Ngọc Linh căh muy zooi đoọng đhanuôr Ca Dong, Xê Đăng vêy bh’nơơn bh’rợ tệêm ngăn, z’lấh lơi đha rựt, ha dợ nắc dzợ t’váih c’lâng lướt t’mêê đoọng ha đhanuôr pa dưr kinh tế ting c’lâng hàng hoá. T’coóh Lê Trí Thanh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam đoọng năl:

        Pa câl sâm nắc đơ bhlầngm ha dợ tợơ bh’rợ pa câl sâm nắc chr’hoong Nam Trà My cung ơy pa câl apêê t’nơơm za nươu lơơng cung cơnh apêê pr’đươi a yêm chr’nắp bhlầng âng vel đong k’coong ch’ngai Nam Trà My, tu cơnh đếêc chroi k’rong pa dưr dal bh’nơơn đoọng ha đhanuôr lâng a cu lêy nắc choom pa câl đoọng pazêng ha pêê vel đong lơơng cóh zr’lụ zêng lâng apêê chr’hoong da ding k’coong âng tỉnh Quảng Nam cung cơnh tỉnh đăn đâu nắc tỉnh Kon Tum.

        Đắh đanh đươnh, thị trường k’rong cala tệêm ngăn lấh đoọng zập rau chr’nóh chr’bệêt âng đhanuôr nắc đoo pr’đợơ liêm choom đoọng ha bh’rợ ha dưr đanh mâng căh muy lâng chr’hoong Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam nắc dzợ pazêng zr’lụ, chr’hoong n’đoo đoọng bhrợ váih rau tệêm ngăn cóh pa dưr kinh tế vel đong, pa bhlầng nắc zr’lụ da ding k’coongh dzợ bấc rau k’đháp k’ra./.

Phiên chợ sâm Ngọc Linh:

 Cơ hội để người dân bán nông sản

          Ngoài sâm Ngọc Linh ở huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam vẫn còn nhiều cây dược liệu và các loại nông sản đặc trưng của địa phương khác. Lâu nay, việc mua bán dược liệu và hàng nông sản ở Nam Trà My gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, từ khi có phiên chợ bán sâm Ngọc Linh hàng tháng, bà con Ca dong, Xê Đăng tại Nam Trà My có cơ hội bán các mặt hàng nông sản địa phương, nhờ đó có thêm nguồn thu nhập cho gia đình. Tấn Sỹ, CTV Đài TNVN phản ánh:

           Tham gia phiên chợ sâm Ngọc Linh lần thứ 8, chị Hồ Thị Thắm ở xã Trà Dơn, huyện Nam Trà My mang khá nhiều hàng nông sản đặc trưng ở địa phương. Rút kinh nghiệm từ các phiên chợ trước, lần này, chị Thắm cùng các chị em phụ nữ trong xã chú trọng hơn việc trang trí, quảng bá, trưng bày các sản phẩm nông sản đặc trưng của Trà Dơn. Nhờ đó, gian hàng trưng bày nông sản của xã Trà Dơn thu hút đông du khách tham quan, mua sắm. Chị Hồ Thị Thắm, xã Trà Dơn nói:

"Đối với xã Trà Dơn, đến với phiên chợ Ngọc Linh chúng tôi đem tất cả các mặt hàng như gạo đỏ, sâm Ngọc Linh, sâm Cao Cẳng, sâm Cau, sâm Lá Nhung và sâm Nước và nhiều loại cây dược liệu khác. Chúng tôi mong muốn, thời gian tới tiếp tục mở phiên chợ sâm Ngọc Linh để bà con có cơ hội đem các mặt hàng nông sản khác để bán, trao đổi; đồng thời học tập kinh nghiệm trao đổi, mua bán, giao lưu với các bạn bè trong và ngoài nước, để nâng cao thu nhập cho bà con ở đây.

Để có nhiều sản phẩm mang đến chợ phiên như vậy, trước đây thông qua nhiều chương trình ưu đãi, huyện Nam Trà My đã hỗ trợ cho người dân trên địa bàn hàng trăm nghìn cây giống dược liệu các loại để trồng như như sâm Nam, Đinh Lăng, Sa Nhân tím, Dổi rừng và các loại cây dược liệu bản địa khác. Mặc dù mỗi phiên chợ chỉ diễn ra trong 3 ngày mỗi tháng, nhưng chợ phiên sâm Ngọc Linh ở huyện Nam Trà My là cơ hội tiêu thụ các mặt hàng nông sản khác cho bà con Ca Dong, Xê Đăng nơi đây. Đây chính là khó khăn mà bà con địa gặp phải bấy lâu nay. Ông Hồ Quang Bửu, Chủ tịch UBND huyện Nam Trà My cho biết:

Thông qua phiên chợ sâm thì có nhiều sản phẩm miền núi, nhưng chủ đạo vẫn là sản phẩm từ dược liệu, và qua phiên chợ thì nhiều khách hàng, thậm chí nhiều du khách lên đây đã được phục vụ lưu trú, ăn uống, nói tóm lại phiên chợ sâm đa mục đích giúp cho xã hội Nam Trà My phát triển.

Việc tìm ra hướng tiêu thụ các mặt hàng nông sản cho bà con vùng cao từ phiên chợ sâm Ngọc Linh không chỉ giúp bà con Ca Dong, Xê Đăng có thê nguồn thu nhập ổn định, vươn lên thoát nghèo, mà còn mở ra hướng đi mới cho bà con phát triển kinh tế theo hướng sản xuất hàng hóa. Ông Lê Trí Thanh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam cho biết:

" Bán sâm là chủ yếu, nhưng thông qua bán sâm thì huyện Nam Trà My cũng đã tổ chức bán các loại dược liệu cũng như các hàng hóa đặc sản khác ở vùng cao của huyện Nam Trà My, chính vì vậy góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và tôi nghĩ rằng có thể bán được cho tất cả các địa phương khác trong vùng kể cả các huyện vùng cao của tỉnh Quảng Nam cũng như tỉnh lân cận là tỉnh Kon  Tum.

Về lâu dài, thị trường tiêu thị ổn định cho các mặt hàng nông sản của người dân chính là nền móng cho sự phát triển bền vững không chỉ riêng đối với huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam mà bất kỳ vùng miền nào, nhằm tạo sự  ổn định trong phát triển kinh địa phương, nhất là vùng miền núi còn nhiều khó khăn./.