Cóh pazêng c’moo đăn đâu, tỉnh Quảng Bình t’bhlâng pa dưr du lịch nắc ngành kinh tế bha lâng. Cóh đâu vêy lấh 300 boọng gớp ga mắc k’tứi tr’haanh cơnh: gớp Sơn Đoòng, gớp ga mắc pa bhlâng cóh bha lang k’tiếc cóh xoọc đâu, gớp Én g’mắc thứ 3 cóh bha lang k’tiếc, gớp Va vêy đợ đhâl chăng la liêm pa bhlâng cóh bha lang k’tiếc. Đh’rứah lâng n’nắc nắc gớp Phong Nha Tiên Sơn, gớp k’năm, gớp Thiên Đường, ta huung Hamada – gớp Trạ Ang vêy đợ tr’ang bấc cơnh… A moó Nguyễn Thị Loan, manuýh lướt la lêy blo tơợ Nghệ An kiêng pa bhlâng lêy đợ rau la liêm pr’hay ângn gớp Phong Nha: “Cruung đác cóh đâu vêy bấc cơnh, acu tước ooy đâu la lêy nắc lêy pr’hay pa bhlâng, pazêng g’lúh du lịch lêy crâng đác, cơnh cóh k’ruung, da ding k’coong, bhrợ t’váih rau cha chríh t’mêê la liêm pr’hay”.

C’moo 2017, bhươn k’tiéc k’ruung Phong Nha – Kẻ Bàng đương hơnh déh k’nặ 800 r’bhâu chu ta mooi, cóh đêếc ta mooi cóh k’tiếc k’ruung lấh 600 r’bhâu chu, ta moói k’tiếc k’ruung n’lơơng k’nặ 200 r’bhâu chu, bấc lấh muy t’piing lâng c’moo 2016, đợ zên bơơn pay pa chô tơợ du lịch cóh c’moo 2017 nắc 217 tỷ đồng. Lâng cóh 5 c’xêê tr’nơớp c’moo đây, Phong Nha – Kẻ Bàng đương hơnh déh lấh 350 r’bhâu chu ta mooi tước la lêy. T’coÓh Lê Thanh Tịnh, Giám đốc Ban k’đhơợng lêy bhươn k’tiếc k’ruung Phong Nha – Kẻ Bàng xay moon, lấh ooy bh’rợ pa dưr du lịch, bh’rợ zư lêy, zư pazêng rau đơ chr’nắp âng boọng gớp nắc vêy ta k’rang bhrợ k’rơ pa bhlâng. Lâng boọng gớp Sơn Đoòng, Ban k’đhơợng lêy bhươn k’tiếc k’ruung cắh lấh đoọng bấc ta mooi tước lêy, zập c’moo cắh lấh 1 r’bhâu chu ta mooi. Zập c’moo, Bhươn k’tiếc k’ruung cứh đoọng k’dâng 3 c’xêê manuýh tước lêy, đoọng pazêng rau bhơi xấc cóh đâu choom chắt váih cớ, pa xiêr bấc lấh mơ rau crêê tước âng acoon manuýh. T’coóh Lê Thanh Tịnh prá: “Lâng pazêng rau gớp xoọc bhrợ têng bh’rợ du lịch chêếc lêy n’năl nắc cóh đề án du lịch ơy pa xiêr đợ bấc ta mooi tước. Đợ rau crêê tước ooy bh’rợ du lịch cóh boọng gớp nắc doọ lấh bấc, đh’rứah lâng n’nắc bh’rợ ch’mêết lêy ghít pa bhlâng âng cán bộ Bhươn k’tiếc k’ruung. Tu cơnh đêếc rau bh’rợ crêê tước ooy cruung đác, bhơi xấc, đhâl chăng ting cơnh azi nắc doọ rau choom k’rang”.

Bhươn k’tiếc k’ruung Phong Nha – Kẻ Bàng nắc vêy 2 chu UNESCO xay moon nắc c’kir cruung đác bha lang k’tiếc. Hân đhơ cơnh đêếc, đợ ta mooi tước ooy đâu la lêy cơnh xoọc đâu cắh ơy bấc. Tu bha lâng nắc pazêng bh’nơơn bh’rợ, dịch vụ du lịch cắh ơy bấc; bh’rợ xay p’cắh ooy rau chr’nắp pr’hay âng Phong Nha cắh ơy lấh liêm choom. T’coóh Đạng Hồng Hà, Phó Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Quảng Bình xay moon, cóh ha y chroo, ngành du lịch t’bhlâng bhrợ k’rơ bh’rợ xay p’cắh vel đong Quảng Bình cóh t’ruíh truyền hình, báo chí bha lang k’tiếc, pazêng rau pr’đươi thông tin đại chúng. Ting cơnh t’coóh Ha, ngành du lịch công pa dưr dal rau liêm choom âng pazêng rau bh’rợ du lịch cóh xoọc đâu đoọng xay bhrợ ha ta mooi la lêy liêm choom lấh mơ, pa zum đh’rứah crêê cơnh bhlưa zư lêy lâng pa dưr du lịch boọng gớp: “Đơn vị k’đhơợng lêy boọng gớp công cơnh pazêng c’bhúh bhrợ têng tuor vêy đợ bh’rợ ch’mêết, pác ta mooi lướt la lêy crêê cơnh, n’jứah nhâm mâng rau liêm crêê ha ta mooi nắc bơơn lêy, nắc công jứah nhâm mâng ha bh’rợ zư lêy đợ rau chr’nắp âng boọng gớp. Đơn vị k’đhơợng lêy pazêng tuyến, zr’lụ du lịch công vêy đợ bh’rợ pác ta mooi lướt la lêy crêê cơnh, g’đéch đhr’năng pa bhlâng bấc manuýh lướt lêy cóh muy chu, pa bhlâng nắc cóh t’ngay c’xêê vêy bấc ta mooi tước la lêy. Xang hân noo bhlâng âng bh’rợ ta mooi lướt la lêy nắc vêy đợ rau xay moon crêê tước ooy môi trường, ch’mêết lêy pazêng zr’lụ du lịch”./.

Quảng Bình phát triển du lịch hang động gắn với bảo tồn tài sản vô giá

     CTV Thanh Tuấn/VOV Miền Trung

Tỉnh Quảng Bình nổi tiếng là nơi có nhiều hang động độc đáo. Hàng trăm hang động kỳ vĩ được hình thành qua hàng triệu năm, hấp dẫn du khách trong nước và quốc tế. Ngoài việc chú trọng phát triển du lịch hang động thì chính quyền tỉnh Quảng Bình còn đặc biệt lưu ý đến công tác bảo tồn, giữ gìn những tài sản vô giá này.

  Những năm gần đây, tỉnh Quảng Bình đẩy mạnh phát triển du lịch làm ngành kinh tế mũi nhọn. Nơi đây có hơn 300 hang động lớn nhỏ nổi tiếng như: động Sơn Đòong, hang động lớn nhất thế giới hiện nay, hang Én lớn thứ 3 thế giới, hang Va có hệ thống thạch nhũ độc đáo hàng đầu thế giới. Cùng với đó là động Phong Nha -  Tiên Sơn, hang Tối, động Thiên Đường, thung lũng Hamada - hang Trạ Ang lung linh huyền ảo… Chị Nguyễn Thị Loan, một du khách quê Nghệ An thích thú trước vẻ đẹp của động Phong Nha: “Cảnh vật thiên nhiên ở đây rất đa dạng. tôi đến đây chơi rất ấn tượng, các chuyến du lịch mạo hiểm vòng quanh sông suối, núi rừng đem lại cảm giác trải nghiệm thú vị”.

Năm 2017, Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng đón gần 800.000 lượt khách, trong đó khách trong nước là hơn 600.000 lượt, khách nước ngoài gần 200.000 lượt, tăng gấp rưỡi so với năm 2016, doanh thu từ du lịch 217 tỷ đồng. Và trong 5 tháng đầu năm này, Phong Nha – Kẻ Bàng đón hơn 350.000 lượt khách tham quan. Ông Lê Thanh Tịnh, Giám đốc Ban Quản lý Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng cho biết, ngoài phát triển du lịch, công tác bảo tồn, giữ gìn các giá trị của hang động được địa phương đặc biệt quan tâm. Đối với động Sơn Đòong, Ban Quản lý Vườn Quốc gia hạn chế lượng khách tham quan, mỗi năm không quá 1.000 lượt khách. Hàng năm, Vườn Quốc gia đóng cửa động khoảng 3 tháng để các hệ sinh vật trong hang có thời gian phục hồi, hạn chế tối đa tác động của con người. Ông Lê Thanh Tịnh cho biết:  “Với các hang động đang áp dụng loại hình du lịch khám phá trải nghiệm thì trong đề án du lịch đã khống chế số lượng khách. Những tác động của hoạt động du lịch trong hang động hầu như không đáng kể, cùng với đó là hoạt động giám sát rất chặt chẽ của cán bộ Vườn Quốc gia. Cho nên những tác động đến hệ sinh thái, thành tạo thạch nhũ, cảnh quan, chúng tôi cho rằng không có vấn đề gì phải lo ngại”.

Vườn Quốc Phong Nha – Kẻ Bàng đã 2 lần được UNESCO vinh danh là Di sản Thiên nhiên Thế giới. Tuy nhiên, lượng du khách đến tham quan như hiện tại vẫn chưa nhiều. Nguyên nhân là các sản phẩm, dịch vụ du lịch nghèo nàn đơn điệu; việc quảng bá, giới thiệu về sức hấp dẫn của Phong Nha chưa mang tính chuyên nghiệp. Ông Đặng Đông Hà, Phó Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Quảng Bình cho biết, thời gian tới, ngành du lịch tiếp tục đẩy mạnh quảng bá hình ảnh quê hương Quảng Bình trên các kênh truyền hình, báo chí quốc tế, các phương tiện thông tin đại chúng. Theo ông Hà, ngành du lịch cũng sẽ nâng cao chất lượng của các loại hình, sản phẩm du lịch hiện tại để phục vụ khách tốt hơn, kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát triển du lịch hang động: “Đơn vị quản lý hang động cũng như các tổ chức tour có sự tính toán, điều tiết khách tham quan hợp lý, vừa đảm bảo được cho khách thỏa mãn quá trình trải nghiệm nhưng cũng vừa đảm bảo công tác bảo tồn giá trị hang động. Đơn vị quản lý các tuyến, điểm du lịch cũng có sự điều tiết để tránh sự ùn tắc đặc biệt là vào những ngày cao điểm. Sau các mùa cao điểm thì có những đánh giá tác động môi trường, kiểm tra các tuyến điểm du lịch”./.