Chô ooy zâp chr'hoong k'coong ch'ngai âng tỉnh Quảng Nam, bấc ngai nắc ơy bool lêy đợ vel bhươl ắt đăn toor toọm k'ruung. Tước hân noo boo túh, đhanuôr nắc ting ặt k'rang k'pân gr'lúh túh, hr'cấh ha voóh k'tiếc. Ơy vêy k'zệt cha nặc chêết bil ooy zâp g'lúh boo đhí túh bhlong đợ c'moo hanua. Pa tơơi, pazưm ra pặ cớ đhị đhăm k'tiếc đhanuôr ặt nắc đoo c'lâng xa nay âng tỉnh Quảng Nam xoọc xay bhrợ ooy tất 4 c'moo chô ooy đâu.

P'căn Trần Thị Thu, vel 2, chr'val Phước Công, chr'hoong Phước Sơn nắc mưy ooy k'noọ 500 pr'loọng đông ơy bơơn chô ặt đhị đhăm k'tiếc t'mêê ting xa nay bh'rợ ra pặ đhanuôr k'coong ch'ngai ooy c'moo 2021. Tu zên zooi zúp âng nhà nước, pr'loọng đông p'căn Trần Thị Thu nắc doọ dzợ ặt k'rang k'pân hr'cấh ha voóh dzợ bêl chô ặt đhị đhăm k'tiếc t'mêê âng chính quyền vel đông bhrợ pa dưr: “Chr'val nhăn zên đắh chr'hoong, zooi zúp đoọng azi lướt bhrợ đông cóh đâu têêm ngăn pr'ắt tr'mung.”

Ting cơnh bh'rợ k'noọ tước đâu, lêy đoọng đhăm k'tiếc đhanuôr ắt cr'chăl, tỉnh Quảng Nam zooi zúp zâp pr'loọng đông bêl chô ắt đhị t'mêê 50 ực đồng, pr'loọng ặt chóh đhị ty nắc 20 ực đồng. Zâp zr'lụ đhăm k'tiếc t'mêê lêy têêm ngăn pr'đươi pr'dua cơnh điện, đác lâng trường học. Đhị chr'hoong Phước Sơn, đhị ặt zâng hi lêệng bil bấc g'lúh boo túh lứch c'moo n'nắc ahay, ơy vêy k'noọ 700 pr'loọng đông bơơn chô ắt đhị đhăm k'tiếc t'mêê lâng 600 pr'loọng lêy pa tơơi đấh hân. T'coóh Lê Quang Trung, Chủ tịch UBND chr'hoong Phước Sơn đoọng năl, đợ zr'lụ đhăm k'tiếc ăt t'mêê ơy pa dưr liêm choom, đhanuôr ting ặt ma mung têêm ngăn lấh mơ: “Boo đhí, plêệng k'tiếc ma tr'xăl ta luôn, k'đhạp. Bấc pr'loọng bêl đâu doọ ặt ooy đhr'năng k'rang, hân đhơ cơnh đêếc, ha y chroo cắh năl cơnh moon. Tu cơnh đêếc, azi t'bhlâng k'đươi moon lâng tỉnh, zooi zúp ting Nghị quyết 23 đoọng t'bhlâng ra pặ đhanuôr k'coong ch'ngai tơơi ặt đhị têêm ngăn.”

Bêl g'lúh boo túh lứch c'moo n'nắc ahay, 38 cha nặc cóh k'coong ch'ngai tỉnh Quảng Nam chêết, 11 cha nặc bil tic, pa zêng đợ mơ bil hư k'noọ 10 r'bhâu tỷ đồng. Ra pặ pa liêm cớ đhị đhăm k'tiếc đhanuôr ắt, têêm ngăn bhrợ têng cha nắc đoo t'đui lêy bhrợ bha lâng ooy c'lâng pa dưr pa xơc pr'ắt tr'mung cóh k'coong ch'ngai Quảng Nam ooy đợ c'moo nâu a'tốh. Ting cơnh bh'rợ ra pặ bhrợ, đoọng đhanuôr k'coong ch'ngai Quảng Nam, đhanuôr tự lêy pay k'tiếc đoọng bhrợ vel bhươl t'mêê lâng tự bhrợ pa dưr đông xang t'mêê. T'coóh Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam đoọng năl, ting c'lâng bh'rợ, cr'chăl c'moo 2021-2025, tỉnh Quảng Nam nắc bhrợ pa dưr đhăm k'tiếc ặt t'mêê đoọng ha k'noọ 8.000 pr'loọng đông đhị 9 chr'hoong k'coong ch'ngai: “Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Nam ơy xay moon ooy 2 Nghị quyết chr'nắp, tr'nơợp nắc Nghị quyết đắh ra pặ, lêy đoọng đhanuôr ặt lâng pa zêng zên lấh 1.000 tỷ đồng. Đoọng pa tơơi đhanuôr chô ặt đhị têêm ngăn nắc ahêê cha mêết liêm ghít lấh mơ đắh zêl cha groong boo đhí túh bhlong, lấh mơ nắc bêl g'lúh vaíh pr'lúh Covid-19 cơnh xoọc đâu. Ahêê pa xiêr bhiệc trơơi boọ pr'lúh cr'ay.”

Zâp hân noo boo túh, đợ pr'loọng đông lêy pa tơơi, bhrợ đhăm k'tiếc t'mêê ting ặt dưr bấc, zi lấh mơ 1,5 bhạn pr'loọng. Tỉnh Quảng Nam xoọc k'đươi moon, zước bơơn zâp đắh c'rơ bh'rợ, zên bạc, bhrợ pa dưr pa xoọng bấc zr'lụ đhăm k'tiếc ặt t'mêê đoọng đhanuôr têêm ngăn ặt ma mung bêl vaíh cắh liêm crêê âng boo đhí, túh bhlong./.

Quảng Nam: Giai đoạn 2021- 2025

sẽ tái định cư cho gần 8.000 hộ dân ở 9 huyện miền núi

Long Phi/ VOV miền Trung

Với địa hình dốc đứng, hiểm trở, cứ đến mùa mưa lũ, chính quyền và người dân miền núi Quảng Nam lại lo sợ xảy ra tình trạng sạt lở đất, lũ quét. Từ năm 2017, tỉnh Quảng Nam đã xây dựng chương trình sắp xếp lại dân cư 9 huyện miền núi. Hơn 7.000 hộ gia đình đã được tái định cư với tổng nguồn ngân sách mà tỉnh này đầu tư gần 390 tỷ đồng. Đề án sắp xếp dân cư được xem là chương trình đầu tư cho miền núi lớn nhất, tạo bước đột phá để phát triển kinh tế- xã hội, hạn chế những thiệt hại do thiên tai gây ra. Phản ánh của phóng viên Long Phi tại Miền Trung.

Đến với các huyện miền núi của tỉnh Quảng Nam, nhiều người đã quen thuộc hình ảnh những ngôi làng nằm sát bên bờ suối. Cứ vào mùa mưa lũ, người dân miền núi lại thấp thỏm lo sợ lũ quét, sạt lở đất. Đã có hàng chục người tử vong, mất tích trong các đợt thiên tai trong những năm qua. Di dời, kết hợp sắp xếp lại dân cư là chủ trương mà tỉnh Quảng Nam đang triển khai suốt 4 năm trở lại đây.

        Bà Trần Thị Thu, thôn 2, xã Phước Công, huyện Phước Sơn là một trong số gần 500 hộ gia đình đã được tái định cư theo chương trình sắp xếp dân cư miền núi triển khai trong năm 2021. Nhờ kinh phí hỗ trợ của nhà nước, gia đình bà Trần Thị Thu đã không còn thấp thỏm ở trên vùng sạt lở nữa mà đã dọn đến khu dân cư mới vừa được chính quyền địa phương xây dựng:“Xã xin tiền huyện, hỗ trợ để tôi lên đây làm lại nhà lên đây ở cho an toàn, đảm bảo cuộc sống của gia đình.”

Theo đề án sắp xếp, bố trí dân cư giai đoạn 1, tỉnh Quảng Nam hỗ trợ mỗi hộ khi dời đến nơi ở mới 50 triệu đồng; hộ tái định cư tại chỗ 20 triệu đồng. Các khu dân cư mới đều phải đảm bảo hạ tầng thiết yếu như điện, nước và trường học. Tại huyện Phước Sơn, nơi hứng chịu nhiều tổn thất trong đợt thiên tai vào cuối năm ngoái, đã có gần 700 hộ gia đình được tái định cư mới và 600 hộ cần di dời khẩn cấp. Ông Lê Quang Trung, Chủ tịch UBND huyện Phước Sơn cho biết những khu tái định cư mới đã phát huy hiệu quả, người dân bước đầu ổn định cuộc sống:“Thiên tai, địa chất biến động liên tục, khó lường. Nhiều hộ hôm nay không nằm trong nguy cơ nhưng ngày mai có thể nằm trong nhóm nguy cơ. Vì vậy, chúng tôi tiếp tục kiến nghị với tỉnh, hỗ trợ theo Nghị quyết 23 để tiếp tục sắp xếp dân cư miền núi để di dời người dân đến nơi an toàn.”

        Trong đợt mưa lũ cuối năm ngoái, 38 người ở miền núi tỉnh Quảng Nam bị thiệt mạng, 11 người mất tích, tổng thiệt hại gần 10 ngàn tỷ đồng. Sắp xếp lại dân cư, ổn định sản xuất là ưu tiên hàng đầu trong định hướng phát triển kinh tế- xã hội ở khu vực miền núi Quảng Nam trong những năm đến. Theo Đề án sắp xếp, bố trí dân cư miền núi tỉnh Quảng Nam, người dân tự chọn đất để lập làng mới và tự dựng lại nhà mới. Ông Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam cho biết, theo kế hoạch, giai đoạn 2021- 2025, tỉnh Quảng Nam sẽ tái định cư cho gần 8.000 hộ gia đình tại 9 huyện miền núi:“Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Nam đã thông qua 2 Nghị quyết rất quan trọng, thứ nhất là Nghị quyết về sắp xếp, bố trí dân cư với tổng nguồn kinh phí hơn 1000 tỷ đồng. Để di dời người dân ra khỏi khu vực nguy cơ thì chúng ta sẽ chủ động hơn trong phòng, chống thiên tai, đặc biệt là trong thời điểm dịch Covid-19 diễn biến phức tạp như hiện nay. Chúng ta giảm bớt di tán dân, giảm bớt nguy cơ dịch bệnh.”

Qua mỗi mùa mưa lũ, số gia đình cần di dời, tái định cư tăng lên, thậm chí là vượt con số 1,5 vạn hộ. Tỉnh Quảng Nam đang huy động mọi nguồn lực, xây dựng thêm nhiều khu tái định cư để người dân được an toàn trước những hiểm họa khó lường của thiên tai./.