K’nặ 1 c’moo ơy, đhanuôr ắt mamông cóh toor k’ruung Trường, chr’val Phước Hiệp, chr’hoong Phước Sơn nắc dzợ hay ghít rau bil hư âng túh ga mắc. G’lúh boo ngân crêê tước tơợ đhí boo số 12, c’xêê 11 c’moo ahay, đh’rứah lâng bh’rợ ch’hooi đác túh tơợ đong máy thuỷ điện Đăk Mi 4 nắc bhrợ hr’lang hr’cấh ngân pa bhlâng cóh bấc zr’lụ cóh 2 n’đắh toor k’ruung Trường, c’nắt cóh 2 chr’val Phước Hoà lâng Phước Hiệp. A moó Hồ Thị Năm, ắt cóh cr’noon 4, chr’val Phước Hiệp hay cớ: Cắh bool a đoo lêy túh ga mắc cơnh đêếc. Đác túh hooi chô pr’hơợc ngoọ cơnh đác tơợ tran chăng, k’tụt k’tiếc k’bunh, ch’nóh chr’bêết. Đong ch’ngai toor k’ruung ha dợ cóh muy r’dum a năm nắc đăn ooy k’ruung:

K’pân đác ga mắc lâng boo đhí ga mắc, k’tiếc hr’cấh tước đăn đong. Cóh ha dum bếch cắh têêm, k’pân hr’lang hr’cấh k’tiếc tước ooy đong đay nắc cắh n’năl xó mút ha ooy. Công k’pân chêết bil.

Bấc bha nụ cr’đe bêl l’lăm ahay ta chóh cóh toor k’ruung n’nâu nắc lứch ma tr’đéh c’lâm ooy k’ruung. Xoọc đâu, đác k’ruung hooi hor pa bhlâng nắc dzợ bhrợ t’váih hr’lang hr’cấh cóh 2 toor k’ruung Trường, bhrợ t’váih rau cắh liêm crêê ooy pr’ắt tr’mông, cr’van cr’bhộ âng đhanuôr cóh đâu. Pr’loọng đong a noo Hồ Văn Hùng, cóh cr’noon 4, chr’val Phước Hiệp nắc ắt cóh đâu k’zệt c’moo xay moon, cóh l’lăm ahay doỌ váih đhr’năng n’nâu, hân đhơ vêy túh nắc đác công đơớh u xrêết lâng doọ dưr váih hr’lang hr’cấh. Nắc tơợ bêl vêy thuỷ điện, k’ruung n’nâu nắc tơớp hooi rơợng pa bhlâng:

Đoo bêl váih túh nắc bêl k’rang k’pân, bếch cắh têêm. Xoọc đâu đợ pr’loọng đong ơy choom tơơi ooy lơơng nắc doọ dzợ k’rang, lâng azi cậ dzợ ắt cóh đâu nắc k’rang pa bhlâng. Ng’lêy nắc cơnh đâu nắc doọ rau, đoo bêl váih túh nắc bếch cắh têêm. Boo, túh, xang n’nắc thuỷ điện ch’hooi đác. Zập c’moo bhrợ hr’lang hr’cấh k’tiếc tơợ 2 tước 3 mét, tước c’moo ahay nắc bhrợ pa hư ngân pa bhlâng, bhrợ ha chr’nóh chr’bêết, k’tiếc k’bunh, đong xang lứch nong đác.

Đhị đhr’năng boo túh cóh c’moo đâu, UBND chr’hoong Phước Sơn zúp zooi pr’loọng đong vêy đhr’năng hr’lang hr’cấh mơ 80 ức đồng, tơơi ắt ooy đhăm ắt t’mêê, nhâm mâng pr’ắt tr’mông.T’coóh Nguyễn Quảng, Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam xay moon, pa chô kinh nghiệm tơợ g’lúh túh c’moo ahay, chr’hoong đơớh loon xay bhrợ pazêng bh’rợ zâl cha groong đhí boo túh bhlong. Ting n’nắc, chr’hoong p’too moon muy bơr cơ quan ban ngành crêê tước clặ cr’lặ xay moon đhr’năng hr’lang hr’cấh k’tiếc lâng vêy bh’rợ pa tơơi đhanuôr cóh pazêng zr’lụ vêy đhr’năng hr’lang hr’cấh bấc; ra văng đác 20 tấn ch’néh k’rang đhr’năng đêệng c’lâng… T’coóh Nguyễn Quảng xay moon, chr’hoong ta đang moon c’la bhrợ têng thuỷ điện nắc vêy bh’rợ ch’hooi đác túh crêê cơnh đoọng g’đéch đhr’năng nong đác ha zr’lụ piíic:

Lâng apêê pr’loọng đong vêy đhr’năng hr’lang hr’cấh tu bh’rợ ch’hooi đác túh nắc tước nâu cơy chr’hoong công ơy bhrợ bhiệc lâng apêê doanh nghiệp thuỷ điện ch’mêết lêy cóh rau la lua. Xang n’nắc, doanh nghiệp mr’cơnh cr’noọ xa nay đh’rứah lâng chr’hoong pazum prá xay đhr’năng zúp zooi cơnh ooy./.

Quảng Nam: Sạt lở “uy hiếp” cuộc sống người dân

Thưa bà con và các bạn! 

        Miền Trung lại sắp bước vào mùa mưa lũ. Người dân các huyện miền núi tỉnh Quảng Nam canh cánh nỗi lo sạt lở, tắc đường, còn thủy điện thì xả lũ bất ngờ. 

Gần 1 năm  trôi qua,  người dân sống ven sông Trường, xã Phước Hiệp, huyện Phước Sơn vẫn nhớ như in tác hại trận lũ dữ. Đợt mưa lớn do ảnh hưởng cơn bão số 12, tháng 11 năm ngoái, cộng với việc xả lũ từ nhà máy thủy điện Đăk Mi 4 đã gây sạt lở nghiêm trọng ở nhiều điểm dọc 2 bên bờ sông Trường, đoạn qua 2 xã Phước Hòa và Phước Hiệp. Chị Hồ Thị Năm, ở thôn 4, xã Phước Hiệp nhớ lại: Chưa bao giờ chị thấy lũ lớn đến như vậy. Nước lũ cứ ào ào đổ xuống như thác, cuốn hết đất đai, hoa màu trong chốc lát. Nhà cửa cách xa bờ sông vậy mà chỉ qua một đêm đã sát bờ miệng thủy thần:

“Sợ nước lớn với mưa gió to nữa, đất lở gần tới nhà. Ban đêm ngủ không được, lo sợ bị lở đất tới nhà mình thì không biết chạy chỗ nào. Cũng sợ chết nữa”.

      Nhiều bụi tre trước kia trồng gần bờ nay đã ngả hẳn ra dòng sông. Hiện, dòng nước chảy xiết vẫn tiếp tục ngoạm vào 2 bờ sông Trường, đe dọa tính mạng, tài sản của người dân nơi đây. Gia đình anh Hồ Văn Hùng, ở thôn 4, xã Phước Hiệp đã ở đây hàng chục năm cho biết, trước đây không hề có tình trạng này, dù có bị lụt thì nước cũng rút rất nhanh và không xảy ra sạt lở. Nhưng từ khi có thủy điện, dòng sông này bắt đầu hung dữ:

       “Mỗi lần lụt là mỗi lần bồn chồn lo lắng, ngủ không được. Giờ số gia đình chuyển đi được rồi thì khỏe, nhưng tụi tôi còn lại đây mới mệt. Bình thường thế này thì cũng yên ắng tý chứ lụt xuống là ngủ không được đâu. Mưa, lũ, rồi thủy điện xả lũ nữa. Mỗi năm phá vào 2 đến 3 mét, tới năm vừa rồi phá nặng lắm làm hoa màu, đất đai, nhà cửa ngập tùm lum hết”.

Trước mùa mưa lũ năm nay, UBND huyện Phước Sơn hỗ trợ các gia đình nguy cơ sạt lở 80 triệu đồng mỗi hộ, di dời tới nơi ở mới, ổn định cuộc sống. Ông Nguyễn Quảng, Phó Chủ tịch UBND huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam cho biết, rút kinh nghiệm từ đợt lũ năm ngoái, huyện chủ động tính toán các phương án phòng chống lụt bão. Theo đó, huyện chỉ đạo một số cơ quan ban ngành liên quan cắm biển báo ở các nơi có nguy cơ sạt lở và có kế hoạch di dời dân ở những vùng có nguy cơ cao; chuẩn bị 20 tấn gạo dự phòng tắc đường do mưa lũ... Ông Nguyễn Quảng cho biết, huyện đề nghị chủ đầu tư các thủy điện phải có phương án, kế hoạch điều tiết xả lũ một cách hợp lý để tránh ngập lụt cho vùng hạ du:

        “Riêng các nhà có nguy cơ sạt lở do quá trình xả lũ thì đến giờ phút này huyện cũng đã làm việc với các doanh nghiệp thủy điện khảo sát thực tế. Sau đó, doanh nghiệp thống nhất sẽ cùng với huyện phối hợp để trao đổi mức hỗ trợ như thế nào”./.