Tước nâu kêi, a noo Nguyễn Công Tình, ặt đhị vel Đông Bình, chr’val Tam Giang, chr’hoong Núi Thành, tỉnh Quảng Nam dzợ pa ngoop căh mặ đươi nắc coh muy ha dưm, a đay bil lưch k’nặ 1 tỷ đồng zên k’rong băn  achông. Lalăm đhí a muốt số 9 moọt, chính quyền vel đong ơy vêy xay moon tước apêê pr’loọng đong đhanuôr băn a chông, rôh a xiu nắc lêy pa câl đâh đoọng g’đech tuh bhlong. C’la rôh băn a xiu, a chông nắc pr’hân t’đang apêê tước câl lâng chr’năp xiêr lâh muy pâng, đhơ cơnh đếêc cung căh choom pa câl lâng pa câl cung căh  ha mơ.  Anoo Tình đoọng năl, g’luh tr’nợơp bơơn lêy đhí k’rơ pa  bhlầng cơnh đếêc. Nắc tợơ lâh 1 ha dưm, lâh 50 bhan p’nong a chông đh’rưah lâng máy móc âng pr’loọng đong lưch tuh t’coọng p’loong. Nắc mơ zên bạc, cr’van cr’bhộ âng noo k’rong k’miah đoọng bhrợ têng lưch tuh t’coọng đơơng. Cr’chăl đâu, pleng ang p’răng a noo nắc p’loon pa liêm pa sạch 2 a bóc băn a chông, vặ zên k’rong bhrợ têng cớ: “A cu ơy pa ghit pay pa câl ha dợ tu đhr’năng bấc apêê k’rong pa câl đh’rưah nắc pa câl căh loon.  Acu cung kiêng pa câl đoọng pay pa chô tr’bứi zên ha dợ căh ngoọ tước boo đhí ga mắc mơ đếêc, muy năl ặt zâng a năm. Nâu kêi nắc cung kiêng pa dưr cớ ha dợ lêy vêy cơnh zup zooi tợơ đăh piing, nhà nước đoọng vặ zên, k’rong bhrợ cớ tợơ tr’nợơp.”

       Boo tuh t’mêê đâu p’loong 24 r’bhầu p’nong bh’năn, a tưch a đha, k’nặ 3 r’bhầu  hecta m’pâng tơơm chr’noh coh vel đong chr’hoong Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam, crêê ngân pa bhlầng tước bh’nơơn bh’rợ. Tước hân noo boo tuh, apêê ruộng bhơi rơ veh âng đhanuôr liêm t’viêng, t’hước lêy vêy muy hân noo bhơi rơ veh liêm đoọng ha Tết c’moo đâu. Nắc, nâu kêi pazêng dhăm chr’noh nâu dzợ k’tiếc ga gooh, lưch bil hư. Bấc pr’loọng đong ặt zâng lâng đhr’năng tr’pang têy ga gooh tợơ lâh tuh. T’cooh Trần Huy Tường, Trưởng phòng Nông nghiệp lâng Pa dưr pa xớc vel bhươl chr’hoong Duy Xuyên đoọng năl, chr’hoong xoọc pr’hân pa liêm rau bil hư đăh cr’nọo bh’rợ bh’nậ đác, k’tiếc bhrợ têng cha crêê ta g’lấp lâng tuh t’cọong p’loong đoọng ra văng hân noo choh bệêt ha ọt ha pruốt 2020-2021:“Xang boo tuh, Phòng Nông nghiệp lâng pa dưr pa xớc vel bhươl ơy pazưm lâng UBND chr’val lêy cha mệêt đợ bil bal đăh bhrợ têng ha rêê đhuôch cung cơnh apêê cr’nọo bh’rợ bhrợ têng ha rêê đhuôch cơnh: bh’nậ, chr’hooi đác đọong vêy cơnh pa liêm. Xooc đâu, apêê vel đong cung pr’hân lêy bhrợ, pa mâng bh’nậ, chr’hooi đác, pa liêm clung ruộng lâh hr’lang, g’lấp k’tiếc, đoọng ra văng hân noo choh bệêt t’mêê ha ot ha pruốt.

        Boo đhí tuh bhlong ta tuôn dưr chô lâng tỉnh Quảng Nam, bhrợ k’ha riêng hecta bhơi rơ veh, k’ra bhầu hect tơơm cha p’lêê, tơơm công nghiệp c’lâm plắc lâng hư, rôh băn lưch bil hư tu boo đhí. T’cooh Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam đoọng năl, đoọng pa liêm bh’rợ tr’nêng ha rêê đhuôch, tỉnh k’đươi moon apêê Công ty bhrợ têng bh’nậ đác pa zưm lâng apêê vel đong k’rong pr’đươi đoọng dziếu pa hooi đác, cha groong oó đoọng ha roo xrăh, k’hung riah. Sở Nông nghiệp lâng Pa dưr pa xớc vel bhươl tỉnh Quảng Nam k’đươi cán bộ xiêr lêy cha mệêt, pa choom đhanuôr pa liêm pa sạch a bóc đác, pa liêm đhị choh băn bh’năn dứp đác, cha groong pr’luh cr’ay dưr vaih. Ting cơnh t’cooh Hồ Quang Bửu, tỉnh nắc vêy chính sách zup zooi đhanuôr bhrợ pa dưr cớ, tệêm ngăn pr’ặt tr’mông: “A zi nắc k’đươi moon lâng apêê vel đong cung cơnh ngành Nông nghiệp pr’hân pa liêm bh’nậ, chr’hooi đác cơnh bele tuh bhlong drr vaih, g’lâp đhăm choh bệêt tước k’ra bhâu fhecta. Rau bơr nắc đăh tơơm chr’noh nắc pa ghit đăh m’ma ha roo, bhơi rơ veh. Rau 3 nắc k’đươi moon apêê vel đong k’đươi moon Phòng Nông nghiệp xay moon đoọng ha đhanuôr groong đợ tơơm cha p’lêê, bhrợ têng cơnh ooy đoọng ha dưr đâh  bhlầng; pa ghit đăh k’tiếc, đác tưới, m’ma choh, phân bón đoọng pa đâh bhrợ têng moọt hân noo ha roo c’moo 2021 lâng bhơi rơ veh, tệêm ngăn bhơi rơ veh đoọng pa câl đhị thị trường Tết Nguyên đán./.”

Quảng Nam tập trung khôi phục sản xuất nông nghiệp sau mưa lũ

            PV Phương Cúc, Tuyết Lê/VOV miền Trung

Lũ chồng lũ, bão chồng bão liên tục trút xuống miền Trung cuốn trôi tài sản, con vật nuôi, cây trồng của bà con nông dân. Hiện, tỉnh Quảng Nam đang triển khai các giải pháp khôi phục sản xuất nông nghiệp, tạo sinh kế cho người dân trong tỉnh sớm ổn định cuộc sống.

Đến bây giờ, anh Nguyễn Công Tình, ở thôn Đông Bình, xã Tam Giang, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam vẫn chưa tin chỉ sau 1 đêm, mình mất trắng gần 1 tỷ đồng đầu tư nuôi tôm. Trước khi bão số 9 đổ bộ, chính quyền địa phương đã có thông báo đến các gia đình nuôi tôm, cá lồng nên bán sớm để tránh mưa lũ. Các chủ lồng, bè nuôi cá, tôm lập tức gọi thương lái để bán với  giá hạ xuống mức thấp nhất nhưng không bán được bao nhiêu. Anh Tình cho biết, lần đầu tiên chứng kiến bão quật mạnh như vậy. Chỉ sau 1 đêm, hơn 50 vạn con tôm cùng máy móc của gia đình anh bị cuốn theo dòng nước. Bao nhiêu tiền của, vốn liếng anh dồn hết vào mấy đầm tôm bị mưa lũ cuốn phăng đi tất cả. Mấy hôm nay, trời hửng nắng anh tranh thủ dọn vệ sinh 2 đầm nuôi tôm, vay tiền đầu tư lại:“Mình đã chủ động thu hoạch rồi nhưng do hiện trạng nhiều người thu hoạch tôm đồng loạt nên đến hồ nuôi tôm của nhà mình bán không kịp. Mình cũng mong muốn kiếm được chút tiền để trả vốn nhưng không ngờ bão lớn quá đành chấp nhận thôi. Giờ mình cũng muốn khôi phục lại nhưng để khôi phục được cần sự giúp đỡ của cấp trên, nhà nước cho vay vốn lại để gây dựng lại sự nghiệp ban đầu.”

Mưa bão vừa qua cuốn trôi 24 ngàn con gia súc, gia cầm, gần 3 ngàn rưỡi héc ta cây lâm nghiệp, cây ăn quả, lúa vụ đông và rau màu trên địa bàn huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam, ảnh hưởng không nhỏ đến năng suất và sản lượng. Trước mưa lũ, các ruộng rau của người dân xanh mướt, hứa hẹn vụ mùa rau Tết bội thu. Thế nhưng, giờ phần lớn diện tích trồng rau chỉ còn những mảnh đất trống, tan hoang. Nhiều hộ lâm cảnh trắng tay sau lũ. Ông Trần Huy Tường, Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Duy Xuyên cho biết, huyện đang khẩn trương khắc phục thiệt hại về công trình thủy lợi, đất sản xuất bị bồi lấp và xói lở để chuẩn bị cho sản xuất vụ Đông Xuân 2020-2021: “Sau bão, Phòng nông nghiệp huyện đã phối hợp UBND các xã kiểm tra tất cả thiệt hại về sản xuất nông nghiệp cũng như các công trình phục vụ sản xuất nông nghiệp như: kênh, mương, thuỷ lợi để có biện pháp khắc phục. Hiện, các địa phương cũng kịp thời xử lý, tu sửa những đoạn kênh mương bị sạt, dọn dẹp đồng ruộng bị xói lở, bồi lấp để sắp tới vụ sản xuất Đông xuân được triển khai thuận lợi.”

Mưa bão liên tục trút xuống tỉnh Quảng Nam khiến hàng trăm héc ta rau màu, hàng ngàn héc ta cây ăn quả, cây công nghiệp gãy đổ và dập nát, lồng bè thuỷ sản bị hư hại do mưa bão. Ông Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam cho biết, để khôi phục sản xuất nông nghiệp, tỉnh chỉ đạo các Công ty Khai thác công trình thủy lợi phối hợp với các địa phương tập trung phương tiện để tiêu, rút nước chống úng cho lúa và cây vụ đông. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Nam cử cán bộ kiểm tra, hướng dẫn nông dân vệ sinh ao đầm, xử lý môi trường nuôi và thực hiện các biện pháp phòng chống dịch bệnh thủy sản. Theo ông Hồ Quang Bửu, tỉnh sẽ có chính sách hỗ trợ nông dân tái sản xuất ổn định cuộc sống:“Chúng tôi chỉ đạo các địa phương cũng như ngành Nông nghiệp khẩn trương khắc phục kênh mương thuỷ lợi như khi lũ lụt xảy ra có bồi đắp các diện tích nông nghiệp khá lớn hơn cả ngàn héc ta. Thứ hai là vấn đề về cây trồng thì cũng phải chủ động về giống lúa, giống màu. Thứ 3 đề nghị các địa phương chỉ đạo phòng Nông nghiệp tuyên truyền cho bà con chống đỡ cây ăn quả, làm sao để phục hồi nhanh nhất; chủ động chuẩn bị về đất, nước tưới, giống, phân bón để làm sao bắt tay ngay vào vụ lúa của năm 2021 và vụ màu, đảm bảo cây rau cho phục vụ thị trường Tết Nguyên đán./.”