Lơi jợ bhiệc cóh vel đông tu zên bơơn bhrợ m’bứi, amoó Alăng Thị Son, cóh vel Vinh, chr’val Tà Pơơ, chr’hoong k’coong ch’ngai Nam Giang, tỉnh Quảng Nam xiêr thành phố Đà Nẵng nhăn pa bhrợ đhị công ty ơ’íh BIVINA. Dáp lêy tước c’xêê 3/2020, amoó nắc ơy bhrợ công nhân ơ’íh 5 c’xêê lâng đợ zên pa chô đhiệp t’mung zi lấh t’ngay. Cắh loon bhui har yêm loom tu vêy zên lương đoọng k’rang lêy ha pr’loọng đông nắc tơợp c’xêê 4, Công ty amoó đoọng công nhân đhêy bhiệc đoọng chấc t’bơơn zên băn k’coon, pr’ắt tr’mung pa bhlâng zr’nắh k’đhạp. Amoó Alăng Thị Son xay moon: “Ooy cr’chăl đhêy tu pr’lúh, azi nắc bơơn công ty zooi zúp 75% lương. Lấh 1 c’xêê công ty cắh dzợ t’đang moon pa bhrợ. Xoọc đâu lưm bấc zr’nắh k’đhạp. Acu cung kiêng bhrợ ha rêê đoọng chấc t’bơơn t’mung.”

Zâp đhị chr’hoong k’coong ch’ngai Nam Giang, Đông Giang, Tây Giang... tỉnh Quảng Nam, xoọc vêy bấc ngai pa bhrọ bil bh’rợ tu pr’lúh Covid-19. T’coóh Bhriu Quân, Trưởng Phòng Lao động Thương binh lâng xã hội chr’hoong Tây Giang đoọng năl, prang chr’hoong xoọc vêy 600 apêê pa bhrợ tự do xoọc bhrợ bhiệc đhị zâp công ty, xí nghiệm cóh tỉnh lâng tỉnh lơơng. Pr’lúh cr’ay Covid-19 dưr váih zr’nắh, bhrợ têng Chỉ thị âng Thủ tướng Chính phủ đắh pa tuông xã hội, bấc ngai apêê pa bhrợ đhêy pa bhrợ chô ooy đông. Tước đâu, hân đhơ đhr’năng pr’lúh cr’ay zăng têêm ngăn nắc bấc apêê pa bhrợ cung cắh bơơn công ty k’đươi moon chô pa bhrợ cớ. t’coóh Bhriu Quân moon: “Xoọc đâu nắc tu cắh liêm crêê pr’lúh Covid-19 lấh mơ nắc ooy apêê pa bhrợ tự do. Hân đhơ cơnh đêếc, đợ apêê pa bhrợ zêng cắh vêy ký gr’hoót hợp đồng pa bhrợ, bhrợ bhiệc ting g’lúh nắc bhiệc lêy cha mêết lưm 2, 3 râu zr’nắh k’đhạp. Chr’hoong nắc ơy k’đươi moon zâp chr’val xay bhrợ, lêy cha mêết ooy cr’chăl đấh bhlâng đoọng vêy số liệu liêm zâp, liêm crêê lâng c’lâng bh’rợ nắc oó lơi jợ mưy ngai zr’nắh k’đhạp n’đoo cắh bơơn zooi zúp.”

Đhị chr’hoong Nam Trà My, xang bêl vêy Nghị quyết 42 âng Chính phủ, chr’hoong nắc ơy k’đươi moon ngành chuyên môn bhrợ pa dưr 10 tổ lêy cha mêết, lâng lấh 100 cán bộ bhrợ têng bh’rợ. Cr’chăl nâu, zâp chr’val cung ơy bhrợ têng lêy cha mêết zâp c’bhúh manứih, lập danh sách, oó đoọng dưr váih bhiệc cắh liêm crêê manứih đươi chế độ. Xoọc đâu, chr’hoong Nam Trà My nắc ơy bhrợ liêm xang bh’rợ nâu đoọng xay bhrợ ooy cr’chăl nâu a’tốh. Lâng 3 c’bhúh apêê pr’loọng đha rứt, pr’loọng đăn đha rứt, apêê bảo trợ xã hội, cắh cậ manứih vêy c’rơ g’lêếh lâng cách mạng... nắc bhiệc lêy cha mêết zăng liêm buôn, tu danh sách nắc ơy bơơn chr’val, chr’hoong năl ghít. Hân đhơ cơnh đêếc, bhiệc bhrợ têng Nghị quyết 42 đhị zr’lụ đhanuôr acoon cóh Nam Trà My dzợ dưr váih bấc râu zr’nắh k’đhạp. T’coóh Võ Như Sơn Trà, Trưởng phòng Lao động Thương binh lâng xã hội chr’hoong Nam Trà My đoọng năl: “Zr’nắh k’đhạp nắc cóh c’bhúh manứih pa bhrợ vêy hợp đồng lâng c’bhúh cắh vêy hợp đồng pa bhrợ, cắh cậ pr’loọng đương pa câl, nâu đoo nắc c’bhúh apêê zr’nắh k’đhạp, tu cr’chăl xay bhrợ nắc lêy vêy pazưm âng c’bhúh nâu ooy cr’chăl bhrợ têng nghị quyết 42. Đoọng trứah bhlếh zr’nắh k’đhạp, nắc Bộ ngành TW ha dang kiêng, cắh cậ UBND tỉnh, ngành chuyên môn âng tỉnh nắc lêy moon pa choom liêm ghít đợ apêê k’đhạp năl ghít. Pa đhang moon cơnh pa bhrợ cắh vêy hợp đồng, nắc lêy moon pa glúh đợ bh’rợ liêm ghít cắh cậ đợ pr’loọng pa câl nắc lêy vêy c’lâng liêm ghít, đoọng azi cóh cơ sở vêy choom bhrợ têng.”

Ting cơnh lêy cha mêết cắh ơy liêm zâp âng tỉnh Quảng Nam, ooy pa zêng 8 c’bhúh apêê lêy zooi zúp, prang tỉnh vêy k’dâng 366.000 cha nặc, lâng zên zooi zúp k’noọ đợc 695 tỷ đồng, ooy đâu zên ngân sácg Trung ương zooi zúp 208 tỷ. Xoọc đâu, tỉnh Quảng Nam nắc ơy pa gơi bha ar pa tơ moon pa choom đoọng zâp vel đông lêy cha mêết lâng bhrợ danh sách 2, 3 cha nặc. zr’nắh k’đhạp xoọc đâu nắc lêy cha mêết, năl ghít c’bhúh pa bhrợ tự do. T’cooh Huỳnh Tấn Triều, Gíam đốc Sở Lao động Thương binh lâng xã hội tỉnh Quảng Nam đoọng năl: “Ooy cr’chăl xay bhrợ nghị quyết 42 lêy têêm ngăn crêê manứih, tinh thần k’đươi moon âng nghị quyết. Crêê quy định đắh bh’rợ, định mức đoọng ha zâp manứih bơơn đươi ting cơnh nghị quyết moon pa glúh. Lâng crêê cơnh cr’nọo bh’rợ k’đươi moon, lấh mơ nắc crêê manứih bơơn đươi ting cơnh nghị quyết moon pa glúh. Ooy đắh bhiệc xay bhrợ nghị quyết lêy têêm ngăn liêm ta níh, ma mơ ooy cr’chăl bhrợ têng nghị quyết. Lêy pa dưr dal c’năl bh’rợ trách nhiệm âng zâp cơ quan tổ chức, cha nặc manứih, lấh mơ nắc trách nhiệm manứih bhrợ bha lâng bêl xay bhrợ, oó đoọng bhrợ cắh liêm crêê.”

Xoọc đâu tỉnh Quảng Nam nắc ơy pazao đoọng sở Lao động Thương binh lâng xã hội lêy cha mêết bhrợ bhiệc lâng Bộ lao động Thương binh lâng xã hội ooy zâp đắh bh’rợ zooi zúp đhanuôr lưm zr’nắh k’đhạp tu pr’lúh Covid-19 ting Nghị quyết 42 âng Chính phủ. Bêl vêy c’lâng bh’rợ liêm ghít, zâp vel đông, đơn vị lêy cha mêết đợ mơ apêê bơơn zooi zúp, lấh mơ nắc c’bhúh apêê pa bhrợ tự do lâng bhrợ pa dưr dự toán zên đoọng zooi zúp đấh loon đoọng ha đhanuôr lâng apêê pa bhrợ lưm zr’nắh k’đhạp tu pr’lúh Covid-19./.

Quảng Nam:

 Hỗ trợ lao động thất nghiệp theo Nghị quyết 42 của chính phủ

                                                        Tấn Sỹ

Thực hiện Gói an sinh xã hội 62 nghìn tỷ đồng của Chính phủ dành cho người dân và lao động gặp khó khăn do dịch bệnh Covid-19 đang được gấp rút triển khai từ cấp Trung ương đến các ngành, địa phương. Dự kiến cuối tháng 4, đầu tháng 5 này, gói an sinh xã hội sẽ đến tay người thụ hưởng… Tại tỉnh Quảng Nam, chính quyền và các cơ quan chức năng đang khẩn trương triển khai với sự tham gia giám sát của người dân để gói hỗ trợ đến đúng đối tượng.

  Bỏ việc ở quê nhà do thu nhập quá ít ỏi, chị  Alăng Thị Son, ở thôn Vinh, xã Tà Pơơ, huyện miền núi Nam Giang, tỉnh Quảng Nam  xuống thành phố Đà Nẵng xin làm công nhân ở Công ty May BIVINA. Tính đến tháng 3/2010, chị đã làm công nhân may được 5 tháng với mức thu nhập tạm đắp đổi qua ngày. Chưa kịp vui mừng vì có đồng lương để chăm lo cho gia đình thì đầu tháng 4, Công ty chị cho công nhân nghỉ việc vì ảnh hưởng của đại dịch Covid-19. Về quê, chị cùng chồng làm đủ thứ việc để kiếm tiền nuôi con, cuộc sống vô cùng khó khăn. Chị  Alăng Thị Son bày tỏ: “Trong thời gian nghỉ do dịch bệnh, chúng tôi được công ty hỗ trợ 75% lương. Nhưng qua 1 tháng, Công ty không gọi đi làm thì tiền hỗ trợ sẽ không có nữa. Hiện giờ, cuộc sống chúng tôi gặp rất nhiều khó khăn. Tôi cũng muốn đi làm rẫy để kiếm sống nhưng cũng lo nếu công ty gọi đi làm thì sẽ lỡ dở. Nhưng nếu không làm thì cũng không biết làm gì để chăm lo cuộc sống gia đình. Bởi Công ty bảo, ai mà Công ty không liên lạc thì coi như mất việc. Do đó, chúng tôi rất lo lắng.”

Tại các huyện miền núi Nam Giang, Đông Giang, Tây Giang…tỉnh Quảng Nam, hiện có rất nhiều người lao động mất việc do dịch bệnh Covid-19. Ông Bríu Quân, Trưởng Phòng Lao động Thương binh và xã hội huyện Tây Giang cho biết: Toàn huyện hiện có 600 lao động tự do đang làm việc tại các công ty, xí nghiệp trong và ngoài tỉnh. Dịch bệnh Covid-19 xảy ra và diễn biến phức tạp, thực hiện Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về giãn cách xã hội, nhiều người lao động phải nghỉ việc về quê. Đến nay, mặc dù tình hình dịch bệnh đã cơ bản ổn định nhưng nhiều người lao động vẫn chưa được công ty gọi đi làm trở lại. Ông  Bríu Quân cho biết: “Hiện nay thì tác động của dịch bệnh Covid-19 chủ yếu rơi vào lực lượng lao động tự do. Nhưng số lao động này hầu hết không ký kết hợp đồng lao động, làm việc theo thời vụ nên việc điều tra rà soát gặp một số khó khăn. Huyện đã chỉ đạo các xã triển khai rà soát trong thời gian sớm nhất để có số liệu đầy đủ, chính xác với phương châm là không bó sót và không để bất cứ một trường hợp khó khăn nào không được hỗ trợ.”

Tại huyện Nam Trà My, sau khi có Nghị quyết 42 của Chính phủ, huyện đã chỉ đạo ngành chuyên môn thành lập 10 tổ kiểm soát, với hơn 100 cán bộ thực hiện nhiệm vụ. Bên cạnh đó, các xã cũng đã tổ chức khảo sát từng nhóm đối tượng, lập danh sách, không để xảy ra trùng đối tượng được hưởng chế độ. Hiện nay, huyện Nam Trà My đã cơ bản hoàn thành công tác này để triển khai trong thời gian đến. Đối với 3 nhóm đối tượng: hộ nghèo, hộ cận nghèo, đối tượng bảo trợ xã hội, hoặc người có công với cách mạng…thì việc điều tra khảo sát tương đối dễ dàng, vì danh sách đã được xã, huyện nắm kỹ. Tuy nhiên, việc thực hiện Nghị quyết 42 tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số Nam Trà My vẫn còn bộc lộ những khó khăn nhất định. Ông Võ Như Sơn Trà, Trưởng phòng Lao động Thương binh và xã hội huyện Nam Trà My cho biết. “Vướng mắc là ở nhóm người lao động có hợp đồng và nhóm không có hợp đồng lao động, hoặc hộ kinh doanh, đây là nhóm tương đối khó, vì quá trình triển khai thực hiện cần có sự phối hợp của nhóm đối tượng này trong quá trình thực hiện nghị quyết 42. Để tháo gỡ khó khăn đó thì Bộ ngành TW nếu cần thiết, hoặc UBND tỉnh, ngành chuyên môn của tỉnh phải hướng dẫn cụ thể những đối tượng khó xác định được. Ví dụ như lao động không có hợp đồng lao động, phải đưa ra những ví dụ cụ thể, hoặc những hộ kinh doanh phải có hướng dẫn cụ thể, để chúng tôi ở cơ sở có khả năng triển khai được.”

Theo khảo sát sơ bộ của tỉnh Quảng Nam, trong số 8 nhóm đối tượng cần hỗ trợ, toàn tỉnh có khoảng 366.000 người, với kinh phí hỗ trợ ước tính 695 tỷ đồng, trong đó ngân sách Trung ương hỗ trợ 208 tỷ. Hiện tại, tỉnh Quảng Nam đã gửi văn bản hướng dẫn để các địa phương kiểm tra, rà soát và lập danh sách một số đối tượng. Khó khăn hiện nay là rà soát, xác định nhóm lao động tự do. Ông Huỳnh Tấn Triều, Giám đốc Sở Lao động Thương binh và xã hội tỉnh Quảng Nam cho biết: “Trong quá trình triển khai nghị quyết 42 cần phải đảm bảo đúng, trúng, tinh thần chỉ đạo của nghị quyết. Đúng quy định về nguyên tắc, tiêu chuẩn, định mức cho các đối tượng thụ hưởng theo nghị quyết đề ra. Và trúng là trúng quan điểm, mục đích yêu cầu ý nghĩa và đặc biệt là trúng về đối tượng được thụ hưởng theo như nghị quyết đã đề ra. Trong vấn đề triển khai nghị quyết, cần đảm bảo tính công khai, minh bạch dân chủ, công tâm, khách quan trong quá trình thực hiện nghị quyết. Cần nâng cao ý thức trách nhiệm của các cơ quan tổ chức, cá nhân, đặc biệt là trách nhiệm người đứng đầu khi triển khai thực hiện, tuyệt đối không để xảy ra sai phạm.”

          Hiện tỉnh Quảng Nam đã giao sở Lao động Thương binh và xã hội chủ động làm việc với Bộ LĐ-TB&XH về các biện pháp hỗ trợ người dân gặp khó khăn do đại dịch Covid-19 theo Nghị quyết 42 của Chính phủ. Khi có hướng dẫn cụ thể, các địa phương, đơn vị chủ động rà soát số lượng đối tượng được hỗ trợ, đặc biệt là nhóm đối tượng lao động tự do và xây dựng dự toán kinh phí để hỗ trợ kịp thời cho người dân và lao động gặp khó khăn do đại dịch Co vid-19./.