Năc bơr pêê zệt c’moo ăt mamông coh cr’noon Trà Huynh, chr’val Hương Trà, chr’hoong Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi năc t’cooh Hồ Văn Nhân căh bool lêy đhr’năng hr’lang hr’câh da ding k’coong k’rơ pa bhlâng cơnh coh cr’chăl xoọc đâu. Ha dum t’ngay 22 lâng t’ngay 23/10 bêl đêêc ahay, pazêng g’luh boo ngân dưr vaih đhị da ding Eo Chim. Đác boo tơợ da ding dal hooi hor pơ loong k’r’bhâu k’tiêc đhâl, bhrợ ha vooh c’lâng, n’tộ ooy ta huung đhậu. Ra diu, t’cooh Hồ Văn Nhân lâng đhanuôr coh cr’noon c’jệ lêy bêl lêy đhr’năng k’tiêc đhâl da ding k’coong dưr hr’lang hr’câh ga măc pa bhlâng, c’lâng tươc ooy 3 cr’noon Trà Huynh, Trà Vân, Cà Đam âng chr’val Hương Trà crêê tr’tượt tươc k’ha riêng mét, c’lâng p’rang căh dợ choom ng’lướt chô: “Đác hooi ga măc pa bhlâng, tơợ m’piing da ding k’coong n’tộ ooy zr’lụ n’nâu bâc pa bhlâng. Đác hooi prang zr’lụ. Xoọc đêêc, pr’đoọng năc boo công ha ngất, ha dợ u boo mơ bơr t’ngay cậ năc prang zr’lụ lưch tuh pơ loong lứch.”

G’luh boo bêl đêêc ahay, c’lâng lươt ooy Eo Chim- Trà Nham- đhr’đấc Bình Minh crêê tr’đêêh, bhrợ tr’pac k’nặ 500 pr’loọng đong đhanuôr lâng lâh 2.200 cha năc manuyh coh chr;val Hương Trà, chr’hoong Trà Bồng. K’ha riêng ta đhâm c’mor lướt coh c’lâng crâng k’coong, guy ch’neh ch’na đoọng đơơng âng ha đhanuôr. Anoo Hồ Văn Bảo, ăt coh bha nụ 5 cr’noon Cà Đam xay moon, coh pazêng t’ngay căh choom lươt chô tu c’lâng p’rang crêê tr’pac, đhanuôr coh cr’noon ơy tr’zooi đh’rưah: “C’lâng p’rang hr’lang hr’câh cơnh đâu đhanuôr lum bâc râu zr’năh k’đhap. Đhanuôr căh choom lươt chô câl chr’na đha năh tu c’lâng p’rang zr’năh k’đhap, pleng dưr boo. Chính quyền vel đong công k’rang zooi đhanuôr, ta đang moon dân quân tự vệ lươt bhr’lậ c’lâng lươt.”

Xang bêl dưr vaih hr’lang hr’câh k’tiêc da ding k’coong, chính quyền vel đong ơy ta đang k’dua k’ha riêng ta đhâm c’mor bhrợ c’lâng, guy ch’neh ch’na, pr’đươi zooi đhanuôr coh zr’lụ tr’pac. T’cooh Hồ Văn Tín, Phó Chủ tịch UBND chr’val Hương Trà xay moon, vel đong năc bhrợ muy c’lâng lươt k’tứi đoọng xe máy choom lươt chô, đơơng âng ch’neh ch’na zooi đhanuôr: “Ooy đanh đươnh âng c’lâng n’nâu, rơơm kiêng zập cấp lêy ch’mêệt, k’rang zooi bhrợ pa liêm pa đơơh, đoọng choom đơơng âng r’veh r’đoong âng  pêê cr’noon công cơnh bh’rợ lươt chô âng đhanuôr liêm crêê lâh mơ. Chr’năp bhlâng, ra văng cr’chăl Tết Nguyên đán coh ha y.”

Coh g’luh boo tuh bêl đêêc ahay, chr’hoong da ding k’coong Trà Bồng năc vel đong crêê bil hư ngân bhlâng tu hr’lang hr’câh da ding. Lâh 20 c’lâng p’rang hr’lang hr’câh, tr’pac, bil hư tươc k’zệt tỷ đồng. Đhị pazêng zr’lụ hr’lang hr’câh ga măc, pazêng đơn vị vel đong năc clặ cr’lặ moon pa rơợt, đương goon lêy đhị chốt căh đoọng đhanuôr lươt chô. T’cooh Hoàng Anh Ngọc, Chủ tịch UBND chr’hoong Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi xay moon, tơợ bh’rợ ch’mêệt lêy, prang chr’hoong dợ mơ k’dâng 20 đhị vêy đhr’năng hr’lang hr’câh k’rơ pa bhlâng. Chr’hoong ta luôn vêy bh’rợ pa tơơi đhanuôr coh zr’lụ hr’lang hr’câh tươc ooy zr’lụ liêm crêê bêl vêy boo, tuh ga măc. Ooy đanh đươnh năc bhrợ têng đhăm ăt mamông t’mêê, pa tơơi pazêng đhanuôr đoọng nhâm mâng ha pr’ăt tr’mông liêm crêê đanh đươnh ha đhanuôr: “Bh’rợ bhrợ têng pazêng đhăm ăt mamông t’mêê năc ng’ch’mêệt lêy ghít pa bhlâng, tu đhr’năng k’tiêc coh xoọc đâu căh lâh liêm, đoọng pa chăp ch’mêệt lêy bh’rợ tr’nêng ng’bhrợ. Hân đhơ cơnh đêêc, zr’năh k’đhap bhlâng coh xoọc đâu năc zên xay bhrợ. Xoọc đâu, zên âng vel đong xoọc căh lâh vêy. Azi xoọc ch’mêệt lêy lâng đương tơợ râu zup zooi âng tỉnh, bộ, ngành Trung ương coh bh’rợ xay bhrợ cơnh Nghị quyết 88 âng Quốc hội xay moon Đề án zazum pa dưr kinh tế - xã hội zr’lụ đhanuôr acoon coh lâng da ding k’coong cr’chăl c’moo 2021- 2030, đh’rưah lâng bh’rợ k’rong bhrợ âng vel đong, tỉnh bhrợ têng pazêng đhăm ăt mamông t’mêê đoọng ha đhanuôr coh cr’chăl ha y.”/.

Quảng Ngãi khắc phục sạt lở, ổn định đời sống bà con vùng cao

                          PV Vinh Thông/VOV miền Trung

Sau những trận mưa lớn vừa qua, tình trạng sạt lở tại các huyện miền núi tỉnh Quảng Ngãi thêm nặng nề. Sau mỗi đợt mưa lớn, sạt lở núi dữ dội hơn khiến người dân nơm nớp lo sợ.

Đã mấy chục năm sống ở thôn Trà Huynh, xã Hương Trà, huyện Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi nhưng ông Hồ Văn Nhân chưa bao giờ chứng kiến cảnh tượng sạt lở núi kinh hoàng như thời gian gần đây. Đêm 22 và 23/10 vừa qua, những trận mưa to đổ xuống khu vực đèo Eo Chim. Nước mưa từ núi cao chảy xiết cuốn trôi hàng ngàn khối đất đá, xé toác mặt đường, đổ ầm ầm xuống vực sâu. Sáng ra, ông Hồ Văn Nhân và bà con dân làng không ai tin vào mắt mình khi nhìn cảnh tượng kinh hoàng, con đường vào 3 thôn Trà Huynh, Trà Vân, Cà Đam thuộc xã Hương Trà bị đứt gãy hàng trăm mét, giao thông bị chia cắt hoàn toàn:“Nước tuôn xuống rất lớn, từ trên đầu núi kia đổ xuống khu vực này rất nhiều. Nước tràn hết cả khu vực. Hồi đó, may cũng tạnh mưa chứ mưa khoảng hai ngày nữa thì cả khu vực này đi hết.”

Đợt mưa vừa qua, tuyến giao thông Eo Chim- Trà Nham- Dốc Bình Minh bị đứt gãy, cô lập gần 500 hộ dân với hơn 2.200 nhân khẩu của xã Hương Trà, huyện Trà Bồng. Hàng trăm thanh niên vượt đường rừng, gùi cõng lương thực, thực phẩm ứng phó hỗ trợ khẩn cấp bà con dân làng. Anh Hồ Văn Bảo, ở tổ 5 thôn Cà Đam cho hay, những ngày không đi lại được do giao thông bị chia cắt, bà con trong làng đã giúp đỡ lẫn nhau:“Đường sá sạt lở như thế này bà con gặp rất nhiều khó khăn. Bà con không thể đi lại mua đồ ăn do đường khó đi, trời lại mưa. Chính quyền địa phương cũng quan tâm hỗ trợ người dân, vận động dân quân tự vệ đi sửa chữa đường.”

Ngay sau khi xảy ra sạt lở, chính quyền địa phương huy động hàng trăm thanh niên mở đường mòn, gùi cõng lương thực, thực phẩm hỗ trợ bà con khu vực bị cô lập. Ông Hồ Văn Tín, Phó Chủ tịch UBND xã Hương Trà cho biết, địa phương tạm thời mở một con đường nhỏ để xe máy lưu thông, vận chuyển lương thực, thực phẩm hỗ trợ bà con:“Về vấn đề lâu dài của tuyến đường này, rất mong các cấp xem xét, quan tâm hỗ trợ giải phóng, kịp thời thông tuyến để vận chuyển nông sản của 3 thôn cũng như việc đi lại cho bà con. Đặc biệt, chuẩn bị dịp Tết Nguyên Đán sắp đến.”

Đợt mưa lũ vừa qua, huyện miền núi Trà Bồng là địa phương bị thiệt hại nặng nhất do sạt lở núi. Hơn 20 tuyến giao thông bị sạt lở, chia cắt, thiệt hại hàng chục tỷ đồng. Tại những điểm sạt lở lớn, các đơn vị địa phương cắm biển cảnh báo, trực chốt không cho người dân qua lại. Ông Hoàng Anh Ngọc, Chủ tịch UBND huyện Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi cho biết, qua rà soát, cả huyện còn khoảng 20 địa điểm có nguy cơ sạt lở cao. Huyện luôn sẵn sàng phương án di dời dân vùng sạt lở đến nơi an toàn khi có mưa, lũ lớn. Về lâu dài cần phải đầu tư xây dựng các khu tái định cư, di dời dân đảm bảo ổn định đời sống lâu dài cho bà con:“Việc xây dựng các khu tái định cư cần khảo sát nghiên cứu kỹ càng vì điều kiện địa chất hiện nay rất phức tạp, để nghiên cứu phương án đầu tư. Tuy nhiên, khó khăn nhất hiện nay là nguồn vốn. Hiện nay, nguồn ngân sách của địa phương đang rất khó khăn. Chúng tôi đang nghiên cứu và đang chờ sự quan tâm hỗ trợ của tỉnh, bộ, ngành Trung ương trong thực hiện Nghị quyết 88 của Quốc hội phê duyệt Đề án tổng thể phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030, cùng với nguồn đầu tư công trung hạn của địa phương, tỉnh để xây dựng các khu tái định cư cho người dân trong thời gian tới./.”